TP. Hồ Chí Minh dự kiến đầu tư gần 38.000 tỷ đồng cho 24 dự án chống ngập

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, các dự án sẽ được triển khai đồng bộ nhằm cải thiện khả năng tiêu thoát nước, thích ứng với các yếu tố bất lợi như mưa lớn, triều cường và biến đổi khí hậu.

Qua rà soát sau quá trình điều chỉnh địa giới hành chính, TP. Hồ Chí Minh hiện còn 159 điểm ngập, phân bố tại bốn khu vực. Trong đó, khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh (trước sáp nhập) ghi nhận 57 điểm ngập, chủ yếu do mưa, với nhiều vị trí ngập thường xuyên khi lượng mưa đạt từ 30–50 mm; ngoài ra còn có các điểm ngập do triều. Khu vực TP. Thủ Đức (trước sáp nhập) có 19 vị trí ngập, phần lớn chịu tác động kết hợp giữa mưa và triều cường.

Theo đánh giá chuyên môn, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ngập là do các quy hoạch thoát nước được xây dựng từ giai đoạn trước không còn phù hợp với điều kiện thực tế. Các thông số thiết kế về lượng mưa, triều cường và mực nước biển dâng đã có sự thay đổi đáng kể, trong khi quá trình cập nhật chưa theo kịp diễn biến khí hậu hiện nay.

Bên cạnh đó, hiện tượng sụt lún nền đất tại nhiều khu vực đô thị khiến cao độ thiết kế không còn đảm bảo, làm giảm hiệu quả của hệ thống cống, đê bao và trạm bơm. Khi xuất hiện đồng thời mưa lớn và triều cường, hệ thống thoát nước hiện hữu dễ rơi vào tình trạng quá tải, dẫn đến ngập sâu và kéo dài.

Quá trình đô thị hóa nhanh trong nhiều năm qua cũng làm suy giảm diện tích bề mặt thấm nước tự nhiên, gia tăng lượng nước chảy tràn trên bề mặt, đồng thời thu hẹp không gian trữ nước. Việc khai thác nước ngầm kéo dài trước đây cũng được cho là một trong những yếu tố góp phần làm gia tăng tình trạng sụt lún tại các khu vực có nền đất yếu.

Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra là cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh các quy hoạch thoát nước theo hướng tích hợp đầy đủ các yếu tố biến đổi khí hậu, nước biển dâng và liên kết vùng. Đồng thời, các giải pháp công trình và phi công trình cần được triển khai đồng bộ để nâng cao khả năng thích ứng của hệ thống hạ tầng đô thị.

Trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh dự kiến hoàn thành 24 dự án chống ngập. Riêng khu vực TP. Hồ Chí Minh và TP. Thủ Đức (trước sáp nhập) sẽ triển khai 11 dự án, xử lý 12 vị trí ngập, trong đó có một số điểm ngập nặng tại các tuyến đường như Lê Văn Thọ và Nguyễn Văn Khối. Các dự án tiêu biểu bao gồm cải tạo hệ thống thoát nước tại các tuyến đường trọng điểm và dự án chỉnh trang, cải thiện môi trường kênh Tham Lương – Bến Cát – Nước Lên, kết nối liên vùng với Long An, Bình Dương và Đồng Nai.

Tại khu vực Bình Dương (trước sáp nhập), dự kiến hoàn thành 7 dự án với tổng mức đầu tư hơn 12.500 tỷ đồng, tập trung xử lý các điểm ngập nặng tại khu vực đô thị đông dân cư như Thủ Dầu Một, Dĩ An và Đông Hòa. Trong khi đó, khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sáp nhập) sẽ hoàn thành 6 dự án, giải quyết 13 vị trí ngập, trong đó có nhiều tuyến đường thường xuyên ngập sâu tại khu vực Tam Thắng và Phú Mỹ.

Bên cạnh các dự án đầu tư mới, TP. Hồ Chí Minh cũng tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ như duy tu, nạo vét hệ thống cống, kênh rạch; sửa chữa các công trình xuống cấp; lắp đặt và vận hành các van ngăn triều tại cửa xả; đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành các trạm bơm và hệ thống cống kiểm soát triều tại các khu vực trọng điểm như Bình Lợi, Bình Triệu, Rạch Lăng và Bình Nhâm.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp công trình kết hợp với quản lý, vận hành hiệu quả hệ thống hạ tầng được kỳ vọng sẽ từng bước cải thiện tình trạng ngập nước, góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống và khả năng thích ứng của đô thị trước các tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.