Không chỉ dừng lại ở vai trò đầu tàu kinh tế, TP. Hồ Chí Minh đang khẳng định vị thế là “bệ phóng” công nghệ, sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà nông chuyển đổi từ tư duy canh tác truyền thống sang nền nông nghiệp số hóa toàn diện.
Sáng ngày 17/4, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) phối hợp cùng Tạp chí Một Thế Giới tổ chức hội thảo "Nông nghiệp thông minh: Khi nhà nông làm chủ công nghệ". Sự kiện thu hút hơn 300 đại biểu là lãnh đạo các bộ ngành, chuyên gia và doanh nghiệp.
Tâm điểm chuyển giao công nghệ
Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Minh Thạnh - Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đã phác họa tầm nhìn đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành hạt nhân thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp. Theo ông, TP. Hồ Chí Minh không chỉ sở hữu tiềm lực kinh tế mà còn là đầu mối dẫn dắt về khoa học - công nghệ, nơi làm chủ nhiều quy trình tiên tiến về giống cây trồng và vật nuôi.
Không dừng lại ở ranh giới địa phương, ông Bùi Minh Thạnh khẳng định định hướng chiến lược đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm nghiên cứu và chuyển giao, lan tỏa các thành tựu kỹ thuật tới những vùng sản xuất trọng yếu như Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.
Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “TP. Hồ Chí Minh cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ thử nghiệm các mô hình mới và xây dựng một hệ sinh thái hợp tác bền vững giữa nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp”.
Sự sẵn sàng của TP. Hồ Chí Minh được giới chuyên gia đánh giá là lời giải cấp thiết cho bài toán cạnh tranh hiện nay. TS. Trần Văn Tùng - Chủ tịch VASTI nhận định, việc ứng dụng công nghệ cao không còn là xu hướng mà đã trở thành “yêu cầu sống còn” để nông sản Việt đứng vững trước những hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Đồng thời cảnh báo, nếu không chủ động số hóa quy trình từ chất đất đến phân bón, nông sản Việt sẽ khó lòng đứng vững tại các thị trường lớn như Trung Quốc hay Hàn Quốc.
Đồng quan điểm về tính thời điểm, ông Trần Xuân Đích - Phó cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cũng cho rằng, nông nghiệp thông minh chính là động lực tăng trưởng mới. Ông khẳng định Chính phủ đang nỗ lực hoàn thiện các dự luật và có chủ trương xây dựng Quỹ hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên biệt để giúp nhà nông thay đổi tư duy từ “kinh nghiệm cảm tính” sang “số hóa thực thụ”.
"Trái tim" số và những giải pháp thực tiễn
Để "bệ phóng" TP. Hồ Chí Minh vận hành hiệu quả, các giải pháp kỹ thuật cụ thể đã được các chuyên gia đưa ra. Ông Đặng Duy Hiển - Phó cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, vị thế chiến lược của ngành nông nghiệp khi đóng góp tới 70 tỷ USD cho nền kinh tế, đặc biệt là vai trò "trụ đỡ" vững chắc trong những giai đoạn biến động như đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, để vươn tầm mạnh mẽ trên thị trường quốc tế, ngành đang phải đối mặt với "phép thử" lớn từ biến đổi khí hậu, thực trạng sản xuất manh mún và hạn chế trong ứng dụng khoa học công nghệ.
Theo ông Đặng Duy Hiển, mục tiêu cốt lõi hiện nay là phải đảm bảo song hành giữa an ninh lương thực quốc gia và phát triển bền vững. Để hiện thực hóa điều này, cơ quan quản lý cam kết sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp và tổ chức trong việc thúc đẩy mô hình nông nghiệp thông minh. Đặc biệt, ông nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ nỗ lực nghiên cứu, điều chỉnh các chính sách sao cho bám sát thực tiễn", nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi nhất cho công cuộc số hóa.
Dưới góc độ thực thi và chuyển giao, ông Doãn Văn Chiến - Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Khuyến nông Quốc gia vùng Đồng bằng sông Cửu Long nhìn nhận, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là "yêu cầu bắt buộc" để nâng cao sức cạnh tranh. Dù khoa học công nghệ hiện đã đóng góp khoảng 30% giá trị gia tăng của ngành, nhưng sự tiếp cận giữa các khu vực vẫn còn chưa đồng đều do những rào cản về thể chế và nguồn lực.
Để giải bài toán này, ông Doãn Văn Chiến cho biết Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đang triển khai chương trình thúc đẩy sản xuất thông minh giai đoạn 2026–2027 với trọng tâm là bộ ba công nghệ: IoT (Internet vạn vật), AI (trí tuệ nhân tạo) và Big Data (dữ liệu lớn). Trong đó, IoT là "trái tim" của hệ thống, cho phép thu thập dữ liệu thời gian thực để đưa ra các khuyến cáo sản xuất chính xác, giúp người nông dân giảm chi phí, tiết kiệm tài nguyên và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.
Một điểm quan trọng khác mà các chuyên gia đề cập là việc tái định nghĩa vai trò của lực lượng khuyến nông trong kỷ nguyên mới. Hệ thống khuyến nông đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình "khuyến nông số", sử dụng các nền tảng dữ liệu và ứng dụng để thiết lập kết nối trực tiếp với nhà nông.
Với sự hội tụ giữa quyết tâm của lãnh đạo Thành phố và tâm huyết của giới chuyên gia, TP. Hồ Chí Minh đang thực sự trở thành điểm tựa vững chắc để nông nghiệp Việt Nam thực hiện cú nhảy vọt vào kỷ nguyên số, nơi công nghệ trở thành công cụ đắc lực để nhà nông làm chủ tương lai.
Ngày 15/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 3676/BNNMT-TNN gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng tốc triển khai đăng ký, cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước đối với các công trình thủy lợi theo quy định pháp luật.
Ngày 17/4/2026, tại tỉnh Tuyên Quang, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với UBND xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội thảo “Phát huy giá trị vùng Chè Shan Tuyết cổ trong phát triển Du lịch nông nghiệp tuần hoàn ở xã Hồ Thầu”. Hội thảo quy tụ hơn 150 đại biểu, gồm đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, địa phương, các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan báo chí.
Ngày 16/4, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp tiếp và làm việc với Đoàn doanh nghiệp cấp cao của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC), nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp bền vững, chuyển đổi xanh và quản lý tài nguyên môi trường.
