TP. Hồ Chí Minh thúc đẩy miễn phí xe buýt, hướng tới giao thông xanh

TP. Hồ Chí Minh đang xem xét triển khai chính sách miễn phí toàn bộ vé xe buýt cho người dân, với mục tiêu giảm áp lực giao thông, cải thiện chất lượng môi trường không khí và thúc đẩy thói quen sử dụng phương tiện công cộng.

Theo đề xuất của Sở Xây dựng trình UBND Thành phố, nếu chính sách được HĐND TP thông qua trong tháng 4/2026, việc miễn vé có thể bắt đầu áp dụng từ tháng 5/2026. Phạm vi thực hiện bao gồm 135 tuyến xe buýt đang hoạt động, trong đó có 109 tuyến được trợ giá và 26 tuyến không trợ giá; riêng các tuyến liên tỉnh sẽ không nằm trong diện áp dụng.

Để đảm bảo tiến độ, cơ quan chuyên môn kiến nghị áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong quá trình xây dựng nghị quyết. Đây được xem là giải pháp nhằm rút ngắn thời gian ban hành chính sách, sớm đưa vào thực tiễn, đáp ứng yêu cầu cấp thiết về giao thông đô thị.

Về nguồn lực tài chính, tổng kinh phí dự kiến cho 8 tháng còn lại của năm 2026 khoảng 930 tỷ đồng từ ngân sách Thành phố. Trong đó, phần hỗ trợ dành cho các tuyến buýt có trợ giá chiếm khoảng 627 tỷ đồng, còn lại 303 tỷ đồng dành cho các tuyến không trợ giá.

Theo Sở Xây dựng, việc miễn vé không chỉ giúp giảm chi phí đi lại cho người dân mà còn tạo động lực chuyển đổi hành vi, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng thay cho xe cá nhân. Đây là yếu tố quan trọng góp phần giảm ùn tắc giao thông và hạn chế phát thải, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, bền vững.

Để triển khai hiệu quả, cơ quan chức năng đề xuất sớm giao dự toán chi ngân sách, đồng thời tổ chức thực hiện theo hướng đơn giản hóa thủ tục, không làm phát sinh thêm quy trình hành chính. Công tác giám sát, kiểm tra sẽ được thực hiện thông qua hệ thống vé điện tử nhằm bảo đảm minh bạch và kiểm soát chặt chẽ.

Chủ trương miễn vé xe buýt được lãnh đạo Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nêu ra trong bối cảnh Thành phố đang đối mặt với áp lực lớn từ mật độ phương tiện cá nhân gia tăng nhanh chóng. Việc mở rộng địa giới hành chính càng khiến nhu cầu đi lại tăng cao, đòi hỏi những giải pháp mang tính đột phá.

Hiện nay, mạng lưới xe buýt của TP. Hồ Chí Minh sau khi điều chỉnh địa giới đã có khoảng 180 tuyến, với hơn 2.400 phương tiện, trong đó tỷ lệ xe buýt điện chiếm gần một nửa. Thành phố cũng đang duy trì nhiều chính sách ưu đãi như miễn vé cho người cao tuổi, trẻ em dưới 6 tuổi, người có công và người khuyết tật; đồng thời trợ giá phần lớn các tuyến nhằm giữ giá vé ở mức thấp.

Trong bối cảnh giá vé xe buýt phổ thông hiện dao động từ 5.000 – 7.000 đồng/lượt (3.000 đồng đối với học sinh, sinh viên), việc tiến tới miễn phí toàn bộ được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn, góp phần định hình lại thói quen di chuyển của người dân, giảm áp lực hạ tầng giao thông và cải thiện chất lượng môi trường đô thị.