Từ Cửa Lò lan toả hành động xanh vì môi trường và biển đảo Việt Nam

Bình minh đầu tháng Sáu trải một dải ánh sáng vàng óng trên mặt biển Cửa Lò. Những con sóng đầu ngày nối nhau xô bờ, mang theo vị mặn của biển cả và hơi thở của mùa hè. Trên bãi cát dài ven biển, hàng nghìn người dân, đoàn viên thanh niên, cán bộ, chiến sĩ, học sinh và du khách đang cùng nhau thu gom rác thải, làm sạch môi trường, tham gia các hoạt động hướng về biển.

Giữa tiếng sóng biển rì rào và màu xanh bất tận của đại dương, một thông điệp chung được gửi đi: bảo vệ môi trường không còn là lời kêu gọi mang tính phong trào, mà phải trở thành hành động thường nhật của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng và toàn xã hội.

Từ Cửa Lò - nơi đang trở thành tâm điểm của chuỗi sự kiện môi trường, biển và hải đảo quy mô cấp quốc gia năm 2026 - những thông điệp về bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên biển và phát triển kinh tế biển xanh đang lan tỏa mạnh mẽ tới khắp các vùng biển của Tổ quốc. Từ Quảng Ninh nơi địa đầu Đông Bắc đến Quảng Ngãi giữa miền Trung nắng gió, rồi xuống tận Cà Mau nơi cuối đất phương Nam, một làn sóng hành động xanh đang được hình thành, phản ánh quyết tâm của Việt Nam trong hành trình xây dựng một tương lai phát triển bền vững.

Cửa Lò - nơi khởi nguồn những thông điệp xanh

Năm 2026, Nghệ An được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lựa chọn là địa phương đăng cai chuỗi sự kiện cấp quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển, Hải đảo Việt Nam.

Chuỗi sự kiện diễn ra từ ngày 4 đến 6/6 tại Cửa Lò với nhiều hoạt động quy mô lớn như Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Diễn đàn quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026, Hội thảo hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế biển xanh bền vững, Triển lãm Kinh tế biển xanh - Nông nghiệp và Môi trường bền vững cùng nhiều hoạt động cộng đồng hướng về biển.

Không phải ngẫu nhiên Cửa Lò được lựa chọn là nơi khởi đầu cho hành trình xanh năm nay. Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, biển không còn chỉ là không gian tài nguyên mà đang trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia.

Bởi vậy, chủ đề Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 được xác định là: “Thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh bền vững: từ thể chế đến hành động”. Thông điệp ấy phản ánh yêu cầu ngày càng rõ nét đối với các địa phương ven biển: phát triển phải đi đôi với bảo tồn; tăng trưởng phải gắn với trách nhiệm môi trường và mọi chủ trương chính sách đều phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể trong thực tiễn.

Phát biểu tại buổi làm việc với UBND tỉnh Nghệ An trước thềm chuỗi sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đánh giá cao sự chủ động của địa phương trong công tác chuẩn bị. Theo Thứ trưởng, việc lựa chọn Nghệ An là nơi đăng cai chuỗi sự kiện cấp quốc gia không chỉ xuất phát từ lợi thế về tài nguyên biển, vị trí địa lý hay tiềm năng phát triển kinh tế biển, mà còn thể hiện mong muốn đưa những thông điệp về phát triển xanh lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng.

Thứ trưởng nhấn mạnh, các hoạt động năm nay không dừng lại ở việc tổ chức một lễ phát động hay một chiến dịch truyền thông, mà hướng tới mục tiêu tạo ra những thay đổi thực chất trong nhận thức và hành động. Từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cho đến mỗi người dân đều phải trở thành chủ thể của quá trình bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Về phía địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ yêu cầu các sở, ngành và đơn vị liên quan tiếp tục rà soát toàn bộ các phần việc được giao, bảo đảm các hoạt động diễn ra an toàn, hiệu quả và đúng tiến độ. Theo lãnh đạo tỉnh, việc đăng cai chuỗi sự kiện cấp quốc gia không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là cơ hội để quảng bá hình ảnh Nghệ An, giới thiệu tiềm năng biển đảo, du lịch biển và những nỗ lực của địa phương trong công tác bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, một trong những điểm nhấn quan trọng của chuỗi sự kiện năm nay là Diễn đàn quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”. Đây được xem là nơi hội tụ của các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế nhằm trao đổi những giải pháp mới về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Thông điệp “từ chính sách đến hành động” cũng chính là tinh thần xuyên suốt của Ngày Môi trường thế giới và Tuần lễ Biển, Hải đảo Việt Nam năm nay. Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương lớn về bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế biển xanh và giảm phát thải khí nhà kính. Nhưng giá trị lớn nhất của chính sách không nằm ở văn bản được ban hành, mà ở khả năng đi vào cuộc sống, tạo ra những thay đổi thực sự trong từng địa phương và từng cộng đồng dân cư.

Những chuyển động từ biển Bắc

Từ Cửa Lò nhìn ra biển lớn, có thể cảm nhận rõ một làn sóng hành động đang lan tỏa tới nhiều địa phương ven biển trên cả nước. Ở phía Bắc, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục là điểm sáng trong các hoạt động bảo vệ môi trường biển. Là địa phương sở hữu Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long cùng hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ, Quảng Ninh hiểu rõ rằng môi trường chính là nền tảng của phát triển.

Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tuần lễ Biển, Hải đảo Việt Nam năm nay, nhiều địa phương trong tỉnh đã đồng loạt triển khai các hoạt động làm sạch bãi biển, thu gom rác thải nhựa, chỉnh trang cảnh quan môi trường và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ hệ sinh thái biển.

Điều đáng chú ý là tại Quảng Ninh, bảo vệ môi trường không còn là hoạt động mang tính thời điểm. Trong nhiều năm qua, địa phương đã kiên trì thực hiện các chương trình giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ Vịnh Hạ Long, kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm và phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững.

Những chiến dịch làm sạch biển hôm nay không chỉ nhằm thu gom rác thải mà còn là cách để bảo vệ sinh kế, bảo vệ ngành du lịch và giữ gìn những giá trị thiên nhiên quý giá cho các thế hệ tương lai. Không chỉ Quảng Ninh, nhiều địa phương ven biển phía Bắc như: Ninh Bình, Thanh Hóa cũng đồng loạt triển khai các hoạt động tuyên truyền về bảo tồn đa dạng sinh học biển, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên và giảm thiểu rác thải nhựa đại dương. Từ những hoạt động cụ thể ấy, có thể thấy môi trường đang dần được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển thay vì chỉ là lĩnh vực cần bảo vệ.

Lan tỏa tinh thần xanh dọc miền Trung

Nếu miền Bắc nổi bật với các chương trình bảo vệ di sản và môi trường biển thì miền Trung lại mang trong mình những câu chuyện về sự thích ứng và chung sống với biển. Là khu vực thường xuyên chịu tác động trực tiếp của thiên tai, bão lũ và biến đổi khí hậu, các địa phương miền Trung hiểu rõ hơn ai hết giá trị của môi trường tự nhiên. Tại Quảng Ngãi, các sở, ngành và địa phương đã triển khai nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển, Hải đảo Việt Nam năm 2026. Các chương trình tập trung vào bảo vệ tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, phát triển kinh tế biển bền vững, giảm thiểu rác thải nhựa và nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của biển đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Theo kế hoạch hưởng ứng của tỉnh, các hoạt động năm nay tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về quản lý tổng hợp tài nguyên vùng bờ, bảo tồn đa dạng sinh học biển và sử dụng bền vững tài nguyên biển. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với một địa phương đang sở hữu nhiều lợi thế về kinh tế biển, dịch vụ hậu cần nghề cá và du lịch biển đảo, trong đó Lý Sơn được xem là biểu tượng của du lịch biển đảo Việt Nam.

Đặc biệt, việc gắn các hoạt động bảo vệ môi trường với phát triển du lịch biển đảo cho thấy cách tiếp cận mới của địa phương: xem môi trường là tài sản, là nền tảng để phát triển. Một bãi biển sạch hơn sẽ thu hút nhiều du khách hơn. Một hệ sinh thái biển khỏe mạnh sẽ tạo nên những sản phẩm du lịch đặc sắc hơn. Và một môi trường được gìn giữ tốt sẽ mang lại lợi ích kinh tế lâu dài hơn nhiều so với những giá trị khai thác ngắn hạn.

Ở một góc khác của miền Trung, những người lính biển cũng đang góp phần lan tỏa tinh thần ấy. Hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, Hải đội 202 thuộc Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển, giảm thiểu rác thải nhựa và chung tay gìn giữ tài nguyên biển.

Cán bộ, chiến sĩ đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương tham gia làm sạch môi trường ven biển, tuyên truyền pháp luật về biển đảo, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về khai thác hải sản hợp pháp và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Những hoạt động ấy cho thấy bảo vệ môi trường biển không tách rời nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, bảo vệ nguồn lợi và giữ gìn an ninh, trật tự trên biển. Từ những chuyến tuần tra trên biển đến những buổi tuyên truyền trong cộng đồng ngư dân, lực lượng Cảnh sát biển đang góp phần xây dựng ý thức trách nhiệm đối với môi trường và chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Từ những cánh rừng ngập mặn nơi cuối đất

Ở cực Nam Tổ quốc, nơi những cánh rừng đước trải dài ra tận biển, Cà Mau cũng đang triển khai nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển, Hải đảo Việt Nam.

Là địa phương sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn nhất cả nước, Cà Mau giữ vai trò đặc biệt trong việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ biển, nước biển dâng và thời tiết cực đoan đã tác động trực tiếp tới đời sống và sinh kế của người dân địa phương. Điều đó khiến nhiệm vụ bảo vệ môi trường biển không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là nhu cầu sống còn.

Từ các chương trình tuyên truyền trong trường học đến các hoạt động trồng cây, phục hồi rừng ngập mặn, thu gom chất thải và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, Cà Mau đang từng bước xây dựng một cộng đồng thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Điều đáng quý là các hoạt động ấy không chỉ diễn ra ở trung tâm tỉnh mà đã lan tỏa tới nhiều vùng ven biển, nơi người dân trực tiếp sống dựa vào biển và cảm nhận rõ nhất những tác động của môi trường.

Từ những cánh rừng ngập mặn xanh ngút ngàn đến những cửa biển đón tàu cá trở về mỗi chiều, thông điệp bảo vệ môi trường đang được cụ thể hóa bằng những hành động rất bình dị nhưng mang ý nghĩa lâu dài.

Từ chính sách đến hành động

Nếu những chiến dịch làm sạch bãi biển, trồng cây xanh hay thu gom rác thải là những hình ảnh dễ nhìn thấy nhất của Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, thì phía sau đó là cả một quá trình chuyển hóa các chủ trương, chính sách thành hành động cụ thể.

Chính vì vậy, trong khuôn khổ chuỗi sự kiện tại Nghệ An, Diễn đàn quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 được tổ chức với chủ đề: “Từ chính sách đến hành động”. Thông điệp ấy cũng phản ánh rõ con đường mà Việt Nam đang lựa chọn trong giai đoạn phát triển mới.

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của chính sách không nằm ở những văn bản được ban hành mà ở khả năng đi vào cuộc sống. Từ Quảng Ninh với những nỗ lực bảo vệ Vịnh Hạ Long, đến Quảng Ngãi với định hướng phát triển du lịch biển xanh; từ các hoạt động tuyên truyền của Hải đội 202 Vùng Cảnh sát biển 2 đến những chương trình phục hồi rừng ngập mặn ở Cà Mau, có thể thấy các chủ trương lớn đang từng bước được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực.

Nhận định trong bài viết "Từ chính sách đến hành động vì một Việt Nam xanh", Báo Nhân Dân cho rằng những cam kết về tăng trưởng xanh, giảm phát thải và bảo vệ môi trường chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động trong từng ngành, từng địa phương và từng cộng đồng dân cư. Đây cũng chính là điều mà chuỗi sự kiện tại Cửa Lò hướng tới: biến nhận thức thành trách nhiệm, biến cam kết thành hành động và biến khát vọng về một Việt Nam xanh thành hiện thực.

Bởi suy cho cùng, những mục tiêu lớn về phát triển bền vững sẽ không thể thành công nếu chỉ dựa vào các chiến lược hay văn bản hành chính. Thành công chỉ đến khi mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp và mỗi địa phương cùng tham gia vào hành trình gìn giữ môi trường sống và bảo vệ biển đảo quê hương.

Những con sóng của tương lai

Năm nay, Việt Nam bước vào Tuần lễ Biển và Hải đảo trong một không gian phát triển mới với 21 tỉnh, thành phố có biển sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Điều đó mở ra những cơ hội lớn để liên kết vùng, khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực biển và phát triển kinh tế biển xanh.

Nhưng cùng với cơ hội là những thách thức không nhỏ. Ô nhiễm môi trường biển, rác thải nhựa đại dương, suy giảm đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu vẫn đang hiện hữu. Những hoạt động đang diễn ra trên các bãi biển hôm nay vì thế mang ý nghĩa vượt xa một chiến dịch truyền thông hay một ngày ra quân làm sạch môi trường. Đó là lời khẳng định rằng phát triển không thể đánh đổi môi trường; rằng tăng trưởng kinh tế phải song hành với bảo tồn thiên nhiên; và rằng mỗi người dân đều có thể góp phần tạo nên những thay đổi tích cực.

Chiều buông trên biển Cửa Lò. Những con sóng vẫn miệt mài vỗ vào bờ cát như bao đời nay. Nhưng từ nơi đây, những con sóng của trách nhiệm, của ý thức cộng đồng và của khát vọng phát triển bền vững đang tiếp tục lan xa.

Từ những bước chân nhặt rác trên bãi biển Cửa Lò, từ những chiến dịch làm sạch môi trường ở Quảng Ninh, từ các hoạt động vì biển xanh ở Quảng Ngãi, những việc làm thiết thực của cán bộ, chiến sĩ Hải đội 202 Vùng Cảnh sát biển 2 đến những cánh rừng ngập mặn đang được gìn giữ ở Cà Mau, một tinh thần chung đang được lan tỏa: phát triển không thể đánh đổi môi trường. Trên hành trình hướng tới một quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển và phát triển bền vững, mỗi hành động xanh hôm nay chính là một cam kết cho tương lai của biển đảo Việt Nam mai sau.