Việt Nam và AVPN thúc đẩy hợp tác phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng biến đổi khí hậu

Việt Nam giữ vai trò ngày càng quan trọng trong mạng lưới hợp tác phát triển của AVPN

Tại buổi làm việc, bà Naina Subberwal Batra, Tổng Giám đốc điều hành của AVPN đánh giá cao những thành tựu của Việt Nam trong phát triển nông nghiệp, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, đồng thời khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác dài hạn với Việt Nam trong các lĩnh vực phát triển bền vững.

Bà Naina Subberwal Batra cho biết, AVPN đặc biệt quan tâm tới các định hướng phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng biến đổi khí hậu mà Việt Nam đang theo đuổi. Theo bà, Việt Nam hiện giữ vai trò ngày càng quan trọng trong mạng lưới hợp tác khu vực Đông Nam Á và châu Á.

Giới thiệu về AVPN, bà Naina Subberwal Batra khẳng định, đây là mạng lưới đầu tư xã hội lớn nhất châu Á, tập trung thúc đẩy hợp tác giữa khu vực tư nhân, các cơ quan chính phủ và các tổ chức phát triển nhằm giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường. AVPN mong muốn đóng vai trò cầu nối giữa Việt Nam với các đối tác trong khu vực châu Á, đặc biệt trong bối cảnh tổ chức này đang mở rộng mạng lưới hợp tác sang khu vực Tây Á. 

Tổng Giám đốc điều hành của AVPN cũng thông tin về Hội nghị toàn cầu của AVPN dự kiến tổ chức tại Ấn Độ, dự kiến hội nghị sẽ quy tụ khoảng 2.000 đại biểu quốc tế, bao gồm đại diện khu vực tư nhân, cơ quan chính phủ và các đối tác phát triển. AVPN mong muốn Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cử đại diện tham dự hội nghị nhằm chia sẻ những kết quả và kinh nghiệm của Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Đây là lần đầu tiên hội nghị toàn cầu của AVPN được tổ chức tại Ấn Độ, sau nhiều năm diễn ra tại các địa điểm như Hồng Kông (Trung Quốc), Bali (Indonesia) hay Abu Dhabi (UAE). Bà Naina Subberwal Batra bày tỏ kỳ vọng trong tương lai Hà Nội có thể trở thành địa điểm đăng cai một kỳ hội nghị của AVPN.

Đề cập tới những thách thức toàn cầu hiện nay, bà cho rằng biến đổi khí hậu, áp lực gia tăng nhiệt độ và nguy cơ mất an ninh lương thực đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp tại châu Á.

Theo Tổng Giám đốc điều hành AVPN, tổ chức này hiện đang triển khai sáng kiến “Climate and Health Lighthouse” (Ngọn hải đăng về khí hậu và sức khỏe), tập trung huy động nguồn lực cho các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu, giảm tác động của nắng nóng cực đoan và ô nhiễm không khí.

Trong năm qua, AVPN đã huy động hơn 10 triệu USD cho các chương trình liên quan tới khí hậu và môi trường, đồng thời dự kiến tiếp tục đầu tư thêm khoảng 15 triệu USD trong thời gian tới. Bà Naina Subberwal Batra cho biết AVPN kỳ vọng một phần nguồn vốn này sẽ được triển khai tại Việt Nam thông qua các dự án hợp tác cụ thể.

Nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của châu Á trong bối cảnh thế giới biến động, đặc biệt trước những ảnh hưởng từ các xung đột tại Trung Đông, bà cho rằng các quốc gia trong khu vực cần tăng cường vai trò dẫn dắt trong các sáng kiến về nông nghiệp, an ninh lương thực và phát triển bền vững. Trong đó, Việt Nam được đánh giá là một đối tác quan trọng và có tiềm năng đóng góp lớn vào các chương trình hợp tác khu vực trong những thập kỷ tới.

Việt Nam ưu tiên phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng biến đổi khí hậu

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh, Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, hướng tới phát triển xanh, tuần hoàn và giảm phát thải.

Thay mặt lãnh đạo Bộ, Thứ trưởng Võ Văn Hưng gửi lời cảm ơn tới các tổ chức quốc tế, đối tác đã đồng hành cùng Việt Nam trong thời gian qua. Theo Thứ trưởng, nông nghiệp và môi trường hiện là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, đóng vai trò đảm bảo an sinh xã hội và góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Ông cho biết, với hơn 100 triệu dân, trong đó trên 60% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn, nông nghiệp luôn giữ vị trí đặc biệt đối với Việt Nam. Qua nhiều giai đoạn khó khăn, lĩnh vực nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là “trụ đỡ” của nền kinh tế. Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, nhờ sự quan tâm của Chính phủ cùng quá trình tái cơ cấu ngành, nông nghiệp Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực. Từ một quốc gia thiếu lương thực cách đây khoảng 30 năm, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới.

Đáng chú ý, ngành nông nghiệp đang chuyển dịch từ sản xuất đơn lẻ sang phát triển theo chuỗi giá trị, từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, hướng tới mô hình phát triển bền vững, xanh và tuần hoàn. Những chuyển biến này không chỉ góp phần thay đổi diện mạo nông nghiệp, nông dân, nông thôn mà còn tạo động lực tăng trưởng xuất khẩu. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam đã vượt mốc 70 tỷ USD.

Nhấn mạnh vai trò của AVPN, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho rằng Việt Nam luôn coi trọng hợp tác quốc tế trong phát triển nông nghiệp và môi trường. Sự đồng hành của các đối tác đã góp phần nâng cao hiệu quả quản trị ngành, thúc đẩy đầu tư và hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Liên quan tới đề xuất hợp tác của tổ chức AVGN, Thứ trưởng nhận định đây là tổ chức hoạt động trên nhiều quốc gia, có định hướng phù hợp với những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên, đặc biệt là hỗ trợ người dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy kinh tế hợp tác và thích ứng biến đổi khí hậu.

Trong đó, Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của kinh tế hợp tác trong phát triển nông nghiệp hiện đại. Theo ông, trong toàn bộ chuỗi giá trị từ cung ứng vật tư, sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu đến tiêu thụ sản phẩm, khu vực hợp tác xã và doanh nghiệp tư nhân giữ vai trò then chốt trong việc tạo ra giá trị gia tăng và bảo đảm tính bền vững.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho rằng biến đổi khí hậu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới mô hình phát triển nông nghiệp. Theo đó, các chương trình hợp tác cần tập trung nhiều hơn vào nghiên cứu thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ hệ sinh thái và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Ông cũng đánh giá cao định hướng của AVGN trong việc khuyến khích sáng tạo, chuyển đổi công nghệ và phát huy tri thức bản địa của cộng đồng dân cư ở từng vùng miền.

Đặc biệt, Thứ trưởng khẳng định vai trò của dữ liệu số và công nghệ trong quản trị ngành nông nghiệp hiện đại. Theo ông, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, ứng dụng blockchain và các công nghệ quản lý chuỗi sẽ góp phần nâng cao năng lực dự báo thị trường, quản lý rủi ro thiên tai và gia tăng tính minh bạch trong chuỗi giá trị nông sản.

Về các đề xuất tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế trong thời gian tới, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ giao các đơn vị chuyên môn nghiên cứu, trao đổi cụ thể để xem xét khả năng tham gia hoặc phối hợp tổ chức khi phù hợp với định hướng hợp tác của ngành.

Ông đồng thời khẳng định Việt Nam có đầy đủ điều kiện để đăng cai các diễn đàn hợp tác nông nghiệp quốc tế trong khu vực, qua đó thúc đẩy kết nối và mở rộng hợp tác giữa các quốc gia châu Á.

5 nhóm hợp tác ưu tiên giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với AVPN 

Ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn khẳng định, trong chuỗi giá trị nông nghiệp, hợp tác xã được xác định là trung tâm kết nối giữa người dân, doanh nghiệp và thị trường. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy doanh nghiệp và các hợp tác xã vẫn còn nhiều hạn chế về năng lực tài chính, trình độ quản trị, khả năng thích ứng biến đổi khí hậu và chuyển đổi số.

“Các chủ thể trong chuỗi giá trị hiện vẫn còn hạn chế về vốn, năng lực quản trị và kiến thức liên quan tới biến đổi khí hậu, chuyển đổi số cũng như các tiêu chuẩn, quy chuẩn phục vụ cạnh tranh thị trường”, ông Lê Đức Thịnh nhận định.

Đại diện Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn  cho biết, trong quá trình tham mưu chính sách, đơn vị đặc biệt quan tâm tới việc thúc đẩy bộ tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị) nhằm tạo động lực cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững. 
Ngành nông nghiệp đang thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị, đa tầng, đòi hỏi sự tham gia mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân, kinh tế tập thể và hợp tác xã.

Theo ông Lê Đức Thịnh, để đạt được mục tiêu này, các chủ thể trong chuỗi cần được hỗ trợ đồng bộ về năng lực, thông tin thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng tiếp cận các giải pháp phát triển bền vững.

Từ thực tiễn đó, ông Lê Đức Thịnh đề xuất 5 nhóm ưu tiên hợp tác giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với AVPN trong thời gian tới, tập trung vào thúc đẩy áp dụng bộ tiêu chuẩn ESG đối với các ngành hàng nông nghiệp; huy động các quỹ đầu tư và tài chính xanh hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp và hợp tác xã thích ứng biến đổi khí hậu; hỗ trợ phục hồi sinh kế cho cộng đồng chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, xâm nhập mặn và các rủi ro khí hậu.

Bên cạnh đó, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cũng đề xuất tăng cường chia sẻ thông tin, hợp tác kỹ thuật, tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề tại Việt Nam nhằm kết nối các đối tác trong khu vực; đồng thời nâng cao năng lực cho phụ nữ và các chủ thể tham gia chuỗi giá trị nông nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực quản trị, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Theo ông Lê Đức Thịnh, nâng cao năng lực cho phụ nữ luôn là yếu tố trung tâm và quan trọng nhất trong quá trình triển khai các chương trình phát triển nông nghiệp và nông thôn.

Đáp lại, bà Naina Subberwal Batra nhấn mạnh, AVPN có thể đóng vai trò thúc đẩy các sáng kiến đầu tư cho đổi mới sáng tạo, chuỗi cung ứng bền vững và quan hệ đối tác công - tư, đồng thời nhấn mạnh, tổ chức này đặc biệt quan tâm tới các nhóm dễ bị tổn thương trong quá trình chuyển đổi xanh, trong đó có phụ nữ nông thôn - nhóm chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu và bất ổn sinh kế.

Ngoài ra, AVPN sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam kết nối với khu vực tư nhân, các cơ quan chính phủ, tổ chức quốc tế và đối tác phát triển tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ cũng như mạng lưới thành viên rộng khắp của AVPN tại châu Á.

Đề cập tới chuyển đổi số, bà Naina Subberwal Batra cho biết AVPN hiện đang hợp tác với nhiều tập đoàn công nghệ lớn, trong đó có Google, nhằm triển khai các chương trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cải thiện sinh kế người dân và nâng cao kỹ năng số cho cộng đồng. Theo bà, AVPN có thể đóng vai trò cầu nối trong việc phổ cập kiến thức và kỹ năng ứng dụng AI, góp phần thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.

Khẳng định coi trọng hợp tác quốc tế trong phát triển nông nghiệp và môi trường, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với AVPN và các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy các sáng kiến về nông nghiệp xanh, chuyển đổi số, tài chính xanh và thích ứng biến đổi khí hậu. Hai bên cũng kỳ vọng mở rộng các hoạt động kết nối khu vực, chia sẻ kinh nghiệm và huy động nguồn lực cho phát triển nông nghiệp bền vững, qua đó góp phần nâng cao vai trò của Việt Nam trong mạng lưới hợp tác phát triển tại châu Á.