61 triệu thửa đất lên môi trường số, bước ngoặt của quản trị đất đai quốc gia

Theo Báo cáo Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số và triển khai thực hiện Đề án 06 của ngành Nông nghiệp và Môi trường, đến hết năm 2025, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đã hoàn thành xây dựng, đồng thời được triển khai chiến dịch quy mô lớn nhằm làm sạch, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu từ địa phương về Trung ương.

Quy mô chưa từng có của chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai

Một trong những điểm nhấn lớn nhất được nêu trong báo cáo là chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, hơn 61 triệu thửa đất (và 567.000 căn hộ) đã được đồng bộ, "làm sạch" và đưa lên môi trường số quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an triển khai trong năm 2025. Đây là chiến dịch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực quản lý đất đai, xét cả về phạm vi địa lý, khối lượng dữ liệu và mức độ phối hợp liên ngành.

Cụ thể, trong khuôn khổ chiến dịch, các cơ quan chuyên môn đã tiến hành rà soát, phân loại tổng cộng 61.275.895 thửa đất trên phạm vi toàn quốc. Đây là lần đầu tiên dữ liệu đất đai được kiểm kê, đối soát và chuẩn hóa đồng loạt với quy mô gần như tuyệt đối, bao phủ toàn bộ hệ thống hành chính từ Trung ương đến địa phương.

Theo Báo cáo Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số và triển khai thực hiện Đề án 06 của ngành Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 18/12/2025, dữ liệu đất đai từ địa phương đã được đồng bộ về Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai tại Trung ương tại 34/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Ở cấp cơ sở, có 3.289/3.321 xã, phường hoàn thành việc đồng bộ dữ liệu. Tổng số thửa đất đã được đồng bộ đạt 61.229.990 thửa, phản ánh mức độ bao phủ rất cao của chiến dịch trong thời gian triển khai tương đối ngắn.

Từ số lượng lớn đến dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”

Nếu quy mô trên 61 triệu thửa đất cho thấy, nỗ lực rất lớn về mặt tổ chức và kỹ thuật, thì thách thức cốt lõi của chuyển đổi số đất đai lại nằm ở chất lượng dữ liệu. Báo cáo Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số và triển khai thực hiện Đề án 06 của ngành Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, mục tiêu của giai đoạn năm 2025 không chỉ là “có dữ liệu”, mà là từng bước xây dựng dữ liệu đất đai bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, đáp ứng yêu cầu kết nối, chia sẻ và khai thác lâu dài trong quản lý nhà nước.

Trên cơ sở dữ liệu đã được đồng bộ về Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an triển khai kết nối, đối soát Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (C06) và chuẩn bị điều kiện kỹ thuật để kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia (C12). Việc đối soát này nhằm xác thực thông tin chủ sử dụng đất, khắc phục tình trạng sai lệch, trùng lặp hoặc thiếu thông tin pháp lý trong dữ liệu đất đai.

Theo báo cáo, kết quả bước đầu cho thấy đã thực hiện ký số và xác thực chủ sử dụng đối với khoảng 21 triệu thửa đất “sạch”, đồng thời gần 19 triệu thửa đất đã được xác thực chủ sử dụng và tiếp tục bàn giao, đồng bộ theo kế hoạch. Đây là những con số cho thấy quá trình làm sạch dữ liệu không dừng ở kiểm kê hình thức, mà đã đi vào khâu cốt lõi là xác thực pháp lý, gắn dữ liệu đất đai với thông tin định danh của người sử dụng đất.

Cùng với công tác xác thực, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin và an ninh mạng đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Báo cáo cho biết, các điều kiện kỹ thuật về an toàn thông tin đã được bảo đảm, sẵn sàng cho việc kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành khác trong thời gian tới.

Khái niệm dữ liệu “sống” được Báo cáo nhấn mạnh như một yêu cầu xuyên suốt trong giai đoạn tiếp theo. Theo đó, dữ liệu đất đai không chỉ cần được làm sạch một lần, mà phải được cập nhật thường xuyên, đồng bộ liên tục giữa Trung ương và địa phương, phản ánh kịp thời các biến động về sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tình trạng pháp lý của thửa đất. Đây là điều kiện để dữ liệu thực sự trở thành công cụ phục vụ chỉ đạo, điều hành, thay vì chỉ là kho lưu trữ tĩnh.

Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, quá trình nâng cao chất lượng dữ liệu đất đai vẫn còn nhiều thách thức. Khối lượng dữ liệu rất lớn, sự khác biệt về mức độ chuẩn hóa giữa các địa phương, cùng với yêu cầu liên thông, chia sẻ dữ liệu với nhiều hệ thống khác nhau đòi hỏi phải tiếp tục duy trì nỗ lực làm sạch, chuẩn hóa trong thời gian dài. Tuy nhiên, việc đạt được các kết quả bước đầu với hàng chục triệu thửa đất đã được xác thực cho thấy chuyển đổi số đất đai đã bước sang giai đoạn đi vào thực chất, vượt qua cách tiếp cận hình thức, chạy theo số lượng.

Từ góc độ quản trị nhà nước, việc chuyển từ dữ liệu “nhiều” sang dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” chính là bước chuyển quan trọng nhất. Đây cũng là nền tảng để dữ liệu đất đai có thể được tái sử dụng trong cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cũng như phục vụ công tác hoạch định chính sách và điều hành phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo.

Liên thông dữ liệu đất đai - nền móng cho cải cách thủ tục hành chính

Báo cáo Kết quả thực hiện công tác chuyển đổi số và triển khai thực hiện Đề án 06 của ngành Nông nghiệp và Môi trường xác định rõ, việc xây dựng và làm sạch Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không phải là mục tiêu tự thân, mà hướng tới liên thông, chia sẻ dữ liệu để phục vụ cải cách thủ tục hành chính, phát triển Chính phủ số và nâng cao hiệu quả quản trị Nhà nước.

Trong năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ nhằm đưa dữ liệu đất đai từ trạng thái “lưu trữ” sang trạng thái “vận hành”. Trên cơ sở kết quả làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu, Bộ đã hoàn thành việc kết nối, đồng bộ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (C06), đồng thời chuẩn bị đầy đủ điều kiện kỹ thuật để kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia (C12). Theo báo cáo, công tác kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin, an ninh mạng đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đã được hoàn tất, bảo đảm đủ điều kiện để thực hiện liên thông dữ liệu theo quy định.

Việc liên thông dữ liệu đất đai với dữ liệu dân cư được xác định là khâu then chốt trong cải cách thủ tục hành chính, bởi cho phép xác thực thông tin chủ sử dụng đất ngay trên môi trường số, giảm yêu cầu người dân phải cung cấp lại các giấy tờ đã có trong hệ thống dữ liệu nhà nước. Trên thực tế, thông qua quá trình đối soát dữ liệu, khoảng 21 triệu thửa đất đã được ký số, xác thực chủ sử dụng, gần 19 triệu thửa đất đã được xác thực, tiếp tục bàn giao và đồng bộ theo kế hoạch. Đây là điều kiện quan trọng để thay thế dần thành phần hồ sơ giấy bằng dữ liệu số trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai.

Song song với việc liên thông dữ liệu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai rà soát, sửa đổi và ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thủ tục hành chính, nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác, sử dụng dữ liệu đất đai trong giải quyết thủ tục. Theo báo cáo, trong năm 2025, Bộ đã hoàn thành rà soát, sửa đổi và ban hành 03 Nghị định, 18 Thông tư và 23 Quyết định của Bộ trưởng để quy định, công bố thủ tục hành chính; đồng thời ban hành 20 Quyết định quy định quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính. Trên cơ sở đó, 100% kết quả giải quyết thủ tục hành chính của 256 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ đã được cung cấp dưới dạng bản điện tử, có ký số, tạo tiền đề cho việc tái sử dụng dữ liệu trong các quy trình xử lý tiếp theo.

Việc liên thông dữ liệu đất đai cũng gắn chặt với việc triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính ngành nông nghiệp và môi trường theo mô hình tập trung. Báo cáo cho biết, Bộ đã hoàn thành hợp nhất hệ thống, cung cấp 277 dịch vụ công trực tuyến cho 252 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp Bộ, đồng thời triển khai 311 dịch vụ công trực tuyến cho 311 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp tỉnh và 57 dịch vụ công trực tuyến cho 57 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã. Hệ thống này đã được kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia, nền tảng định danh và xác thực điện tử (VNeID), Cổng ký số (eSign) và Cổng thanh toán trực tuyến, tạo hành lang kỹ thuật để dữ liệu đất đai được khai thác trực tiếp trong quá trình giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, dù nền tảng liên thông dữ liệu đã được thiết lập, tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính để phục vụ tái sử dụng dữ liệu còn thấp, chủ yếu do khối lượng hồ sơ rất lớn và sự phức tạp của thủ tục trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Điều này cho thấy, liên thông dữ liệu đất đai mới chỉ là điều kiện cần, trong khi việc khai thác hiệu quả dữ liệu để tạo thuận lợi thực sự cho người dân và doanh nghiệp vẫn là thách thức lớn trong giai đoạn tiếp theo.

Dù vậy, với việc hoàn thành kết nối dữ liệu đất đai với dữ liệu dân cư, chuẩn hóa hệ thống thủ tục hành chính và triển khai hệ thống dịch vụ công trực tuyến ở cả ba cấp hành chính, dữ liệu đất đai đang dần trở thành nền móng quan trọng cho cải cách thủ tục hành chính trong ngành nông nghiệp và môi trường. Từ nền tảng này, chuyển đổi số không còn là khái niệm mang tính kỹ thuật, mà bắt đầu tác động trực tiếp đến quy trình xử lý công việc, thời gian giải quyết thủ tục và trải nghiệm của người dân, doanh nghiệp.

Bước ngoặt quan trọng, nhưng chưa phải đích đến cuối cùng

Mặc dù đạt được những kết quả rất lớn trong năm 2025, Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, việc xây dựng và làm sạch Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai mới chỉ là bước ngoặt ban đầu. Thách thức trong giai đoạn tiếp theo nằm ở việc duy trì dữ liệu “sống”, cập nhật thường xuyên, bảo đảm đồng bộ giữa Trung ương và địa phương, cũng như mở rộng phạm vi khai thác dữ liệu phục vụ người dân, doanh nghiệp và công tác chỉ đạo, điều hành.

Từ góc độ quản trị nhà nước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà đang dần trở thành thước đo năng lực quản trị hiện đại của Nhà nước trong lĩnh vực đất đai. Việc dữ liệu có được sử dụng hiệu quả hay không sẽ quyết định mức độ thành công thực chất của chuyển đổi số trong lĩnh vực này.

Nếu Kỳ 2 cho thấy dữ liệu đất đai đã được xây dựng, làm sạch và liên thông ở quy mô quốc gia, thì câu hỏi tiếp theo đặt ra là: nguồn dữ liệu khổng lồ này đã được đưa vào phục vụ người dân và doanh nghiệp thông qua dịch vụ công trực tuyến đến mức nào?. Nội dung này sẽ được Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục thông tin trong Kỳ 3: “Dịch vụ công trực tuyến ngành nông nghiệp và môi trường: đã thuận tiện đến đâu?” - nơi chuyển đổi số được đo bằng trải nghiệm thực tế của người sử dụng.