Một năm chính quyền hai cấp TP. Hồ Chí Minh: Kỳ tích 365 ngày đưa dịch vụ công về tận cửa nhà dân

Đòn bẩy số và tinh giản bộ máy

Việc chuyển đổi từ mô hình ba cấp sang hai cấp sau 80 năm được xem là một “cuộc cách mạng” đối với hệ thống chính trị TP. Hồ Chí Minh. Thực tiễn sau một năm cho thấy hiệu năng vận hành vẫn được đảm bảo vượt trội dù biên chế tại các địa phương giảm mạnh, điển hình như phường An Đông đã cắt giảm tới 34,65% nhân sự nhưng vẫn duy trì hoạt động thông suốt nhờ phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Tương tự, sự ổn định nhanh chóng của 86 khu phố tại phường Tăng Nhơn Phú sau sáp nhập cũng là minh chứng cho việc tổ chức bộ máy khoa học và bài bản.

Công nghệ số đã trở thành "cánh tay nối dài" giúp giải tỏa áp lực khi khối lượng hồ sơ có lúc tăng gấp ba. Các sáng kiến như phòng họp không giấy, ký số, chatbot tư vấn và robot thông minh hỗ trợ hành chính tại phường Thủ Đức đã mang lại trải nghiệm hiện đại chưa từng có.

Thành tựu này còn hiện diện rõ nét qua kết quả phục vụ tại các phường Tam Bình và Tăng Nhơn Phú với tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt mức gần như tuyệt đối. Đặc biệt, Tăng Nhơn Phú đã xác lập kỷ lục 91% hồ sơ trực tuyến nhờ triển khai đồng bộ các ứng dụng thông minh như chatbot tư vấn và SOS khu phố. Đặc biệt, mô hình "một điểm đến, đa dịch vụ" tại phường Tân Sơn Nhất cho phép người dân giải quyết các thủ tục liên ngành (hành chính, thuế, bảo hiểm...) chỉ trong một lần đến.

Lấy sự hài lòng của dân làm thước đo

Thấm nhuần triết lý “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”, chính quyền cấp cơ sở tại TP. Hồ Chí Minh đã lan tỏa những sáng kiến nhân văn sâu sắc, xóa bỏ tư duy “chờ dân đến” để chủ động “mang dịch vụ đến tận nhà” cho người cao tuổi và những người yếu thế không có khả năng tiếp cận công nghệ. Những mô hình nhân văn như chương trình "cà phê sáng" hay phục vụ đồ ăn nhẹ miễn phí tại trụ sở phường đã rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân.

Điểm nhấn mang tính đột phá trong hành trình này chính là việc ra mắt “Bộ tiêu chí phường hạnh phúc”, một hệ thống đo lường sự hài lòng dựa trên cảm nhận thực tế về chất lượng sống, giúp chính quyền lắng nghe dân một cách khách quan nhất. Đồng thời, sự thống nhất duy trì làm việc vào cả sáng thứ Bảy tại 129 phường xã đã tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ TP. Hồ Chí Minh đã thể hiện bản lĩnh thông qua việc đổi mới tư duy để thích ứng thần tốc với mô hình quản trị mới. Để tiếp sức cho cơ sở, Thành phố triển khai chiến lược nhân sự linh hoạt bằng cách biệt phái hàng trăm chuyên gia từ các Sở Xây dựng, Tài chính, Khoa học và Công nghệ về trực tiếp tháo gỡ khó khăn tại phường xã. Song song đó, hơn 100 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ theo phương thức “cầm tay chỉ việc” đã giúp đội ngũ cán bộ cơ sở nhanh chóng chuẩn hóa năng lực và làm chủ các nền tảng số.

Một điểm sáng lịch sử trong công tác cán bộ là việc điều động 31 Phó Giám đốc Sở cùng hàng chục lãnh đạo phòng chuyên môn về giữ các chức vụ chủ chốt tại địa phương, tạo ra luồng sinh khí mới thúc đẩy các mục tiêu tăng trưởng.

Với sự ổn định của 168 phường, xã, đặc khu mới và việc kết nối hơn 1.600 quy trình điện tử lên Cổng dịch vụ công quốc gia, TP. Hồ Chí Minh đang vững bước trên lộ trình xây dựng một siêu đô thị chiến lược, nơi mỗi quyết sách đều kết tinh từ tinh thần phục vụ và hạnh phúc của Nhân dân.

Tiếng nói từ người dân

Giá trị thực sự của mô hình quản trị mới không chỉ nằm ở những số liệu báo cáo mà hiện hữu rõ nét qua niềm tin của chính những người thụ hưởng. Tại phường Bình Tiên, hình ảnh các "sứ giả của kỷ nguyên số" – những đoàn viên thanh niên trong sắc áo xanh tình nguyện kiên nhẫn hướng dẫn người dân làm quen với ứng dụng Công dân số và VNeID đã trở nên thân thuộc. Trực tiếp trải nghiệm sự hỗ trợ này, chị Hoàng Ngọc Anh (ngụ phường Bình Tiên) xúc động chia sẻ: “Dù còn trẻ nhưng khi tiếp xúc các nền tảng trực tuyến, tôi vẫn thấy bỡ ngỡ, với người lớn tuổi thì còn khó hơn nhiều. Việc chính quyền phường hỗ trợ đến từng hộ dân như vậy là một hành động rất thiết thực và ý nghĩa”.

Anh Phạm Tiến Lợi (ngụ đường Nguyễn Tri Phương, phường Vườn Lài) chia sẻ về sự tiện lợi khi làm thủ tục: "Người dân không phải đi nhiều cửa như trước đây, giúp tiết kiệm được rất nhiều thời gian”.

Bà Nguyễn Thị Hồng (người dân phường Tân Đông Hiệp) khẳng định niềm tin vào bộ máy mới: "Cách làm bài bản, rõ ràng, minh bạch khiến tôi rất yên tâm”.

Nhìn lại hành trình một năm qua, dù vẫn còn những rào cản về sự thiếu đồng bộ của dữ liệu và các quy định pháp lý, mô hình chính quyền hai cấp đã khẳng định được tính đúng đắn và hiệu quả thực tiễn. Để hiện thực hóa mục tiêu quản trị hiện đại, Thành phố đang quyết liệt kiến nghị Trung ương xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”. Đây chính là nền tảng vững chắc để xây dựng TP. Hồ Chí Minh thành một siêu đô thị chiến lược, đáng sống, nơi mỗi quyết sách đều kết tinh từ tinh thần phục vụ và vì hạnh phúc của Nhân dân.