Trước áp lực gia tăng khối lượng rác thải sinh hoạt và yêu cầu bảo đảm vệ sinh môi trường trong giai đoạn chuyển tiếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã Cam Hiệp đã có báo cáo gửi UBND tỉnh Khánh Hòa, Sở Nông nghiệp và Môi trường về tình hình thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải tại bãi rác tạm thôn Suối Cát.
Theo UBND xã Cam Hiệp, trước ngày 1/7/2025, bãi rác tạm thôn Suối Cát thuộc địa bàn xã Cam Hiệp Nam, huyện Cam Lâm cũ, là điểm xử lý rác dùng chung cho các xã phía Nam huyện Cam Lâm. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, bãi rác này thuộc địa bàn xã Cam Hiệp. Địa phương được giao tiếp tục thực hiện chuyển tiếp các hợp đồng thu gom, vận chuyển và xử lý rác tại bãi rác trên đến hết ngày 31/12/2025.
Từ ngày 1/1/2026, UBND xã Cam Hiệp thực hiện thẩm quyền quản lý theo địa bàn. Địa phương đã ký hợp đồng thu gom, vận chuyển rác thải với Công ty TNHH Đầu tư Môi trường Đô thị Hoàng Gia và hợp đồng nhiệm vụ xử lý rác thải với Công ty TNHH Dịch vụ - Môi trường Nhật Khánh.
Khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn xã Cam Hiệp khoảng 4,6 tấn/ngày, tương đương một xe tải 5 tấn mỗi ngày. Việc xử lý được thực hiện bằng hình thức đào hố, sử dụng hóa chất, chế phẩm vi sinh, rắc vôi bột để khử mùi và chôn lấp. Địa phương cũng tổ chức đào hố làm ranh khu vực phía Nam bãi rác nhằm xử lý nước rỉ rác, hạn chế tình trạng nước rỉ rác và rác thải chưa xử lý trôi theo dòng suối về hạ nguồn khi có mưa, lũ.
Bãi rác tạm thôn Suối Cát có diện tích khoảng 10 ha. Đến nay, diện tích đã chôn lấp khoảng 3,5 ha, chiếm 35% tổng diện tích. Khu vực phía Nam bãi rác, dọc suối Vĩnh Thái, là vùng đất trũng thấp, không đủ điều kiện đào hố xử lý và chôn lấp rác thải, có diện tích khoảng 2,5 ha, chiếm 25%. Phần diện tích còn lại khoảng 40% được địa phương đánh giá không bảo đảm cho việc xử lý rác đến cuối năm 2026 và các năm tiếp theo.
Trong khi đó, tại Thông báo kết luận ngày 9/1/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa thống nhất tiếp tục cho phép vận chuyển rác thải sinh hoạt trên địa bàn xã Cam Lâm về điểm xử lý tại xã Cam Hiệp trong thời gian chờ quy hoạch mới. Đồng thời, tỉnh nghiêm cấm việc tự xử lý rác tại các bãi đất trống khi chưa có đánh giá tác động môi trường và chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Lãnh đạo UBND xã Cam Hiệp cho biết, việc tiếp nhận thêm rác từ xã Cam Lâm làm cho bãi rác tạm Suối Cát quá tải nhanh hơn dự kiến, với khối lượng khoảng 40 - 45 tấn/ngày. Bên cạnh đó, địa phương gặp khó khăn trong việc xác định rõ nguồn gốc lượng rác đưa về bãi, do có khả năng phát sinh từ các khu vực khác như Cam An, Suối Dầu, khu du lịch Bãi Dài. Thực trạng này gây nhiều khó khăn trong công tác quản lý, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải tại địa phương.
Ông Nguyễn Văn Hạng, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ - Môi trường Nhật Khánh, cho biết từ khi tiếp nhận thêm rác trên địa bàn xã Cam Lâm, đặc biệt là rác thải từ các khu resort ven biển Bãi Dài, đơn vị bị quá tải, không xử lý kịp, trong khi diện tích chôn lấp gần như không còn.
“Theo hợp đồng với xã, chúng tôi đào hố bỏ rác xuống, sau đó rải vôi, phun hóa chất khử mùi, đầm nén và lấp lại. Khi chưa tiếp nhận rác từ xã Cam Lâm, việc xử lý khá đơn giản, nhưng hiện nay dù tăng công suất làm việc gấp 3 - 4 lần vẫn không xử lý kịp”, ông Hạng cho biết.
Trước đó, UBND xã Cam Hiệp cũng đã có văn bản kiến nghị về hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải trên địa bàn. Theo đó, xã có 3 bãi rác tạm, gồm 1 bãi tại thôn Suối Cát đang hoạt động, 1 bãi tại thôn Xuân Lập đang hoạt động và 1 bãi tại thôn Xuân Lập giáp ranh xã Suối Dầu đã dừng hoạt động, đang trồng cây xanh cải tạo môi trường. Từ ngày 1/7/2025, các bãi rác tạm trên địa bàn xã Cam Hiệp chủ yếu phục vụ xử lý rác thải sinh hoạt của xã Cam Lâm, xã Cam An và một phần nhỏ rác thải sinh hoạt của xã Cam Hiệp.
Ông Bùi Quang Nam, Chủ tịch UBND xã Cam Hiệp, cho biết vị trí bãi rác tạm thôn Suối Cát hiện không còn phù hợp với Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030, Kế hoạch sử dụng đất năm đầu điều chỉnh của huyện Cam Lâm, Quy hoạch chung đô thị mới Cam Lâm đến năm 2045 và Quy hoạch phân khu phức hợp phía Tây, đô thị mới Cam Lâm. Địa phương cũng định hướng phát triển theo hướng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch dã ngoại gắn với nông nghiệp chất lượng cao, đồng thời phát triển các điểm dân cư mới tại khu vực các bãi rác tạm hiện nay.
“Từ thực tế trên, UBND xã Cam Hiệp kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa quan tâm chỉ đạo chấm dứt việc vận chuyển rác đến bãi rác tạm thôn Suối Cát để xử lý. Đồng thời, địa phương đề nghị tỉnh sớm đầu tư hoàn thành nhà máy xử lý rác tại xã Suối Dầu. Trong thời gian chờ nhà máy hoàn thành, UBND xã Cam Hiệp kiến nghị tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường quan tâm xây dựng khu xử lý tạm tại khu vực xã Suối Dầu theo quy hoạch đã được phê duyệt”, ông Nam cho biết.
Theo các văn bản liên quan, nhà máy điện rác tại thôn Khánh Thành Nam và thôn Khánh Thành Bắc, xã Suối Dầu hiện phù hợp với quy hoạch được duyệt. Đây được xem là một trong những cơ sở để địa phương kiến nghị chuyển hướng xử lý rác, giảm áp lực cho bãi rác tạm Suối Cát.
Yêu cầu rà soát phương án xử lý rác toàn tỉnh
Tại cuộc họp ngày 1/6/2026 về khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý, thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Lê Huyền yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương xử lý dứt điểm các tồn tại phát sinh trong giai đoạn chuyển tiếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
UBND các địa phương được yêu cầu rà soát, thực hiện việc tạm ứng, thanh toán kinh phí cho các đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải, hoàn thành trước ngày 15/6/2026. Khi ký hợp đồng với các đơn vị thu gom, vận chuyển rác thải, địa phương phải quy định rõ phạm vi, đối tượng và địa bàn thu gom để bảo đảm tính pháp lý, phù hợp thực tế.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì rà soát công tác tập kết, xử lý rác thải sinh hoạt trên toàn tỉnh; tham mưu phương án phù hợp trong điều kiện Nhà máy điện rác Khánh Hòa chưa đi vào hoạt động. Nội dung rà soát cần đánh giá hiện trạng, thống nhất phương án tiếp tục vận hành hoặc mở rộng các bãi chôn lấp hiện hữu, kể cả các bãi đã quá tải hoặc vượt công suất thiết kế, đồng thời đề xuất giải pháp bảo đảm vệ sinh môi trường.
Trường hợp không còn vị trí phù hợp, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải chủ động đề xuất vị trí tập kết tạm thời, bảo đảm không để xảy ra tình trạng phương tiện vận chuyển đổ rác sai quy định do thiếu bãi tiếp nhận. Báo cáo phương án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh phải hoàn thành, trình UBND tỉnh trước ngày 30/6/2026.
UBND tỉnh cũng yêu cầu hoàn thành bản đồ phân vùng thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh, trong đó nghiên cứu nguyên tắc rác thải phát sinh tại địa bàn nào thì thu gom, vận chuyển và xử lý tại địa bàn đó; nghiêm cấm vận chuyển rác thải qua địa bàn khác khi chưa có sự đồng thuận bằng văn bản của chính quyền hai địa phương liền kề, trừ trường hợp đặc biệt do thiên tai, dịch bệnh.
Việc sớm có phương án xử lý phù hợp đối với bãi rác tạm Suối Cát không chỉ nhằm giảm áp lực cho địa phương trong công tác quản lý rác thải, mà còn góp phần bảo đảm vệ sinh môi trường, phù hợp với định hướng quy hoạch và phát triển bền vững của khu vực Cam Hiệp trong thời gian tới.
Ở thôn An Nhơn, xã Xuân Hải, có những thửa ruộng nằm ngay sát hồ Thành Sơn nhưng người dân vẫn chưa thể xuống giống vụ hè thu. Điều tưởng như nghịch lý ấy lại phản ánh rất rõ thực tế của mùa hạn năm nay: hạn hán không còn đơn thuần là chuyện hồ còn bao nhiêu nước, mà là bài toán nước được phân bổ ra sao, ưu tiên cho ai và diện tích nào thực sự đủ điều kiện sản xuất đến cuối vụ. Từ vụ hè thu 2026, nguyên tắc “sản xuất đến đâu, chắc nước đến đó” không còn là khuyến cáo kỹ thuật. Nó đang trở thành mệnh lệnh bắt buộc của một nền nông nghiệp ở Khánh Hòa phải thích ứng với khí hậu ngày càng cực đoan.
Từ những thửa ruộng gần hồ Thành Sơn vẫn phải chờ nước, đến vùng ven hồ Ông Kinh từng khô hạn nay chủ động hơn nhờ dòng nước liên thông từ hệ thống Tân Mỹ, thực tế cho thấy chống hạn không thể chỉ là giải pháp tình thế. Loạt bài ghi nhận quá trình Khánh Hòa chuyển từ ứng phó hạn hán từng mùa sang quản trị an ninh nguồn nước, gắn với kiểm kê nguồn nước, phân vùng rủi ro, tổ chức lại mùa vụ, liên thông thủy lợi và bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.
Sau gần 2 ngày nỗ lực dập lửa, đến trưa 16/5, vụ cháy tại bãi chứa rác tạm rộng khoảng 1 ha thuộc Nhà máy xử lý rác Nghĩa Kỳ của Công ty CP Đầu tư và Phát triển Xây dựng Miền Bắc (xã Nghĩa Giang, tỉnh Quảng Ngãi) cơ bản được khống chế.
