Nhận thấy tiềm năng phát triển nghề nuôi chim yến tại quê hương, anh Đỗ Ngọc Linh, chủ cơ sở Yến sào Linh Hường, xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hóa, đã mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà yến, phát triển các dòng sản phẩm chế biến từ yến sào. Vượt qua những khó khăn ban đầu, cơ sở từng bước nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và khẳng định giá trị sản phẩm địa phương.
Nhận diện tiềm năng, bền bỉ gây dựng nghề nuôi yến
Sinh năm 1987, có gốc quê tại khu vực Sầm Sơn, anh Đỗ Ngọc Linh sớm nhận thấy tiềm năng phát triển nghề nuôi chim yến tại vùng đất ven biển thuộc xã Quảng Lộc (cũ) nay là xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hóa. Đây là khu vực có đặc điểm địa hình khá thuận lợi với một bên gần biển, phía xa có núi, xen giữa là những cánh đồng trải dài, dân cư sinh sống không quá đông đúc. Theo anh Linh, những yếu tố về điều kiện tự nhiên, nguồn thức ăn và môi trường sinh thái đã gợi mở hướng phát triển nghề nuôi yến tại địa phương.
Năm 2021, anh bắt đầu đầu tư xây dựng nhà nuôi yến với mong muốn khai thác tiềm năng sẵn có của quê hương, đồng thời tạo dựng một mô hình kinh tế lâu dài cho gia đình. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, kỹ thuật chuyên biệt và thời gian đầu tư dài trước khi có thể thu được thành quả. Với người mới bắt đầu như anh, những khó khăn không chỉ nằm ở chi phí xây dựng mà còn ở việc tạo lập môi trường phù hợp để chim yến lựa chọn làm nơi cư trú.
Thời điểm xây dựng nhà yến cũng trùng với giai đoạn dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. Giá vật liệu xây dựng tăng cao, nhiều khoản chi phí phát sinh khiến tổng mức đầu tư cho công trình kết hợp nhà ở lên gần 3 tỷ đồng. Số vốn bỏ ra lớn trong khi hiệu quả kinh tế chưa thể nhìn thấy ngay đã tạo áp lực không nhỏ đối với gia đình.
Khó khăn tiếp tục xuất hiện trong năm đầu tiên vận hành. Điều kiện thời tiết, đặc biệt là những đợt rét đậm, rét hại, ảnh hưởng đến môi trường sống và khả năng sinh trưởng của chim yến. Bên cạnh đó, việc dẫn dụ chim về làm tổ không đơn giản như kỳ vọng. Chim yến là loài nhạy cảm với môi trường, mùi lạ và những thay đổi bất thường trong không gian sinh sống. Chỉ một số yếu tố không phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng chim lựa chọn lưu trú.
Thay vì nóng vội, anh Linh kiên trì theo dõi hoạt động của đàn chim, từng bước tìm hiểu tập tính sinh sống, điều chỉnh điều kiện trong nhà yến và đúc kết kinh nghiệm từ thực tế. Anh chú trọng kiểm soát độ ẩm, ánh sáng, sử dụng thiết bị dẫn dụ chuyên dụng, tạo không gian tương đối ổn định để chim có thể cư trú và sinh sản.
Theo anh Linh, mùa chim yến hoạt động và sinh sản mạnh tại khu vực thường kéo dài từ tháng 2 đến tháng 8 âm lịch. Đây là khoảng thời gian quan trọng để theo dõi sự phát triển của đàn chim, kiểm tra tình hình làm tổ và xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp. Những tháng còn lại, hoạt động sinh sản có thể chậm hơn, đòi hỏi người nuôi phải nắm chắc đặc điểm của đàn chim cũng như điều kiện thời tiết từng thời điểm.
Từ những thiệt hại trong năm đầu tiên, bước sang năm thứ hai, anh dần điều chỉnh phương pháp vận hành, tích lũy thêm kinh nghiệm và cải thiện môi trường dẫn dụ. Sự kiên trì từng bước mang lại kết quả tích cực khi số lượng tổ yến trong nhà tăng lên, hiện đạt gần 1.000 tổ theo thông tin từ cơ sở.
Đối với anh Linh, kết quả ấy không chỉ là sự bù đắp cho những khoản đầu tư ban đầu mà còn là cơ sở để phát triển hướng kinh doanh mới: chế biến sâu sản phẩm yến sào, nâng cao giá trị nguyên liệu và từng bước đưa sản vật quê hương đến gần hơn với người tiêu dùng.
Phát triển sản phẩm OCOP, mở rộng thị trường tiêu thụ
Khi nguồn nguyên liệu dần ổn định, anh Đỗ Ngọc Linh cùng gia đình phát triển cơ sở kinh doanh Yến sào Linh Hường theo hướng kết hợp khai thác nguồn yến tại chỗ với thu mua thêm nguyên liệu từ các hộ nuôi yến trên địa bàn. Cách làm này vừa tạo đầu ra cho người dân địa phương, vừa góp phần duy trì nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến.
Từ yến thô ban đầu, cơ sở từng bước phát triển nhiều dòng sản phẩm, gồm yến tinh chế, yến chưng tươi và yến chưng tiệt trùng. Trong đó, sản phẩm yến tinh chế được chú trọng ở khâu làm sạch, giữ nguyên đặc tính của nguyên liệu; các dòng yến chưng hướng đến sự tiện lợi, đáp ứng nhu cầu sử dụng đa dạng của khách hàng.
Để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh, quá trình chế biến đòi hỏi sự tỉ mỉ và tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Với yến tinh chế, người thợ phải sử dụng bàn chuyên dụng, nhíp chuyên dụng cùng kỹ năng và kinh nghiệm để loại bỏ tạp chất, làm sạch từng sợi yến mà vẫn hạn chế ảnh hưởng đến cấu trúc nguyên liệu. Đây là công đoạn cần nhiều thời gian, sự kiên nhẫn và tay nghề của người thực hiện.
Cùng với lao động thủ công, cơ sở từng bước đầu tư máy móc hỗ trợ chế biến, như máy sấy lạnh, thiết bị tiệt trùng hũ, máy đóng nắp tự động và hệ thống hấp tiệt trùng. Việc ứng dụng thiết bị giúp nâng cao tính đồng đều của sản phẩm, cải thiện điều kiện vệ sinh và giảm bớt những công đoạn phụ thuộc hoàn toàn vào sức lao động thủ công.
Đối với các dòng yến chưng tiệt trùng, cơ sở đặc biệt quan tâm đến quy trình xử lý và bảo quản nhằm đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm. Từ khâu lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, phối hợp thành phần, đóng hũ đến tiệt trùng, mỗi công đoạn đều cần được kiểm soát cẩn trọng. Theo định hướng của gia đình, sản phẩm được phát triển theo tiêu chí giữ gìn giá trị tự nhiên của yến sào, không sử dụng các chất phụ gia ngoài công thức đã công bố và phải bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành.
Trong quá trình xây dựng thương hiệu, việc nâng cao chất lượng sản phẩm luôn được cơ sở xác định là yếu tố then chốt. Đặc biệt, sản phẩm Yến sào Linh Hường được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao đã tạo thêm động lực để gia đình tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, bao bì và phương thức tiếp cận thị trường. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với nỗ lực phát triển sản phẩm từ nguồn nguyên liệu địa phương mà còn mở ra cơ hội quảng bá thương hiệu rộng rãi hơn.
Sau khi được công nhận OCOP 3 sao, cơ sở chú trọng giới thiệu sản phẩm thông qua nhiều kênh phân phối khác nhau. Bên cạnh việc bán hàng trực tiếp, gia đình sử dụng mạng xã hội Facebook để quảng bá, kết nối khách hàng; tham gia các hội chợ, hoạt động giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm đối tác là đại lý, cộng tác viên. Thị trường tiêu thụ từng bước được mở rộng trong và ngoài tỉnh.
Tuy vậy, hành trình phát triển vẫn còn những thách thức. Thị trường yến sào có nhiều chủng loại, mức giá và nguồn cung khác nhau, khiến người tiêu dùng không dễ phân biệt chất lượng nếu thiếu thông tin. Theo mong muốn của anh Linh, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng và những sản phẩm không rõ nguồn gốc. Điều này sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và giúp các cơ sở sản xuất chân chính có thêm cơ hội phát triển.
Bên cạnh đó, anh cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ về vốn, máy móc hiện đại và điều kiện hoàn thiện cơ sở sản xuất theo hướng khép kín. Việc đầu tư thêm trang thiết bị, nâng cao năng lực chế biến và phát triển các điểm trưng bày, giới thiệu sản phẩm sẽ giúp cơ sở tăng khả năng tiếp cận khách hàng, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Từ một mô hình nuôi yến bắt đầu năm 2021 với không ít khó khăn, đến nay, Yến sào Linh Hường đã từng bước hình thành chuỗi hoạt động từ phát triển nguồn nguyên liệu, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Cơ sở tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 4 lao động địa phương, với thu nhập theo thông tin của gia đình dao động từ 5 đến 8 triệu đồng/người/tháng. Doanh thu hằng năm được ghi nhận ở mức trên 500 triệu đồng, góp phần cải thiện thu nhập và tạo sinh kế tại địa phương.
Bà Trịnh Thị Nguyên, Chủ tịch UBND xã Quảng Bình cho rằng: Mô hình phát triển Yến sào Linh Hường là hướng đi tích cực trong khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương, góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục quan tâm hỗ trợ các cơ sở sản xuất hoàn thiện sản phẩm, quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ; đồng thời khuyến khích nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững.
Ngày 2/10, tại Trường Tiểu học Kim Đồng - Phân hiệu Vạn Thắng, xã Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Công ty Ô tô Toyota Việt Nam tổ chức chương trình trồng cây “Toyota chung tay xanh hóa học đường” năm 2026.
Xác định giá đất cụ thể đang trở thành một trong những khâu khiến nhiều dự án tại Thanh Hóa chậm hoàn tất thủ tục. Từ thiếu dữ liệu, hạn chế nhân lực tư vấn đến vướng mắc pháp lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đã đề xuất nhiều giải pháp để khơi thông điểm nghẽn này.
Sau mưa lũ, Thanh Hóa triển khai đợt ra quân vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống tiêu thoát nước và hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất. Tỉnh yêu cầu các địa phương làm thực chất, rõ người, rõ việc, xử lý ngay những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Nước lũ rút đến đâu, công tác vệ sinh môi trường được triển khai đến đó. Từ khu dân cư, trường học, trạm y tế đến hệ thống cống rãnh, kênh mương, các lực lượng tại Thanh Hóa đang khẩn trương thu gom rác thải, bùn đất, khử khuẩn, khơi thông dòng chảy, chủ động ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm và dịch bệnh sau đợt mưa lũ lớn.
Trước khi bước vào hoạt động, AEON MALL Thanh Hóa tổ chức chương trình “Cánh rừng Quê hương AEON”, trồng gần 5.000 cây xanh thuộc 18 chủng loại. Hoạt động góp phần tạo cảnh quan, lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường và thể hiện định hướng phát triển bền vững của doanh nghiệp.
