Cà Mau định vị nuôi tôm nước lợ là trụ cột tăng trưởng ngành thủy sản trong giai đoạn mới

Cà Mau định vị lại ngành tôm trong không gian phát triển mới

Năm 2025 mang ý nghĩa bản lề đặc biệt đối với tỉnh Cà Mau khi địa phương hoàn tất việc hợp nhất với tỉnh Bạc Liêu cũ, qua đó mở rộng không gian phát triển và tái cấu trúc động lực tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, nuôi tôm nước lợ tiếp tục được xác định là trụ cột chiến lược của ngành thủy sản và kinh tế nông nghiệp, gắn với chuyển đổi số, kinh tế biển bền vững và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, năm 2025 không chỉ là năm hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội quan trọng mà còn là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu đổi mới tư duy quản trị, đẩy mạnh số hóa và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Theo lãnh đạo tỉnh Cà Mau, kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến thăm đảo Hòn Khoai, xã Đất Mũi ngày 19/11/2025 đã làm rõ định hướng phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng biên giới biển. Việc tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I với tinh thần đổi mới, lấy chuyển đổi số làm nền tảng đã tạo động lực chính trị và xã hội quan trọng để Cà Mau tiếp tục hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn.

Trong bức tranh chung đó, ngành tôm giữ vai trò then chốt, không chỉ về quy mô mà còn về đóng góp đối với tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Với hệ sinh thái mặn - lợ đặc thù, Cà Mau hiện sở hữu hơn 435.000 ha nuôi tôm, chiếm khoảng 40% diện tích nuôi tôm cả nước, qua đó khẳng định vị thế trung tâm nuôi tôm lớn nhất Việt Nam.

Năm 2025, GRDP toàn tỉnh ước tăng 8%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,51%, xếp thứ 2 toàn quốc và đứng đầu Đồng bằng sông Cửu Long. Riêng thủy sản đóng góp trên 75% giá trị sản xuất của khu vực này. Tổng sản lượng thủy sản đạt 1,27 triệu tấn, tăng 5,56%, trong đó sản lượng tôm gần 595.000 tấn, tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản vượt mốc 2,5 tỷ USD, đóng vai trò quan trọng trong cân đối ngoại thương và tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động.

Không chỉ mở rộng về quy mô, ngành tôm Cà Mau đang từng bước chuyển dịch theo chiều sâu và hướng tới bền vững. Hơn 37.000 ha nuôi tôm đã đạt các chứng nhận quốc tế như VietGAP, GlobalGAP, ASC, BAP, Naturland, Selva Shrimp, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của các thị trường cao cấp. Các mô hình nuôi tiên tiến tiếp tục được nhân rộng, trong đó mô hình nuôi tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (RAS-IMTA) đã phát triển lên 1.500 ha, đạt năng suất 22-25 tấn/ha/vụ.

Cơ cấu nuôi tiếp tục chuyển dịch mạnh mẽ, với diện tích thâm canh và siêu thâm canh khoảng 40.000 ha, trong đó siêu thâm canh đạt 13.200 ha. Song song với đó, nuôi tôm sinh thái gắn với bảo vệ rừng ngập mặn tiếp tục được duy trì và mở rộng, phù hợp xu thế tiêu dùng xanh, đồng thời góp phần bảo tồn hệ sinh thái ven biển và nâng cao giá trị thương hiệu tôm Cà Mau trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận, ngành tôm Cà Mau đang đối mặt với nhiều thách thức mang tính cấu trúc. Biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng khốc liệt, kéo theo tình trạng xâm nhập mặn, sạt lở bờ biển, ô nhiễm nguồn nước; hệ thống hạ tầng thủy lợi, điện và giao thông vùng nuôi chưa theo kịp yêu cầu phát triển; chi phí sản xuất cao, trong khi liên kết chuỗi giá trị còn lỏng lẻo, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh và tính bền vững dài hạn. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái định vị ngành tôm trong không gian phát triển mới của tỉnh, gắn tăng trưởng với đổi mới công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và thích ứng chủ động với biến đổi khí hậu. 

Cà Mau triển khai 5 nhóm giải pháp hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp tôm của cả nước

Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết, trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, tỉnh định hướng phát triển ngành tôm theo hướng hiện đại, hiệu quả và thân thiện môi trường. Theo đó, Cà Mau tập trung triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết, tỉnh đẩy mạnh quy hoạch các vùng nuôi tôm tập trung phù hợp điều kiện sinh thái từng khu vực, trong đó ưu tiên phát triển mô hình nuôi siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao, đồng thời bảo tồn và phát huy hiệu quả các mô hình nuôi tôm - rừng, tôm - lúa sinh thái đặc thù của địa phương.

Cùng với đó, Cà Mau xác định khoa học - công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt, tập trung ứng dụng công nghệ trong quản lý giống, thức ăn, môi trường nuôi và phòng, chống dịch bệnh; khuyến khích các mô hình nuôi tuần hoàn, giảm phát thải, hướng tới kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh.

Về hạ tầng, tỉnh ưu tiên đầu tư đồng bộ hệ thống thủy lợi, điện và giao thông phục vụ vùng nuôi, đồng thời thúc đẩy triển khai các dự án trọng điểm như cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, qua đó tăng cường năng lực logistics, hỗ trợ xuất khẩu tôm.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển chuỗi giá trị ngành tôm theo hướng khép kín, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vùng nguyên liệu, mở rộng vai trò của hợp tác xã; đồng thời xây dựng và quảng bá thương hiệu “Tôm Cà Mau” gắn với các tiêu chuẩn xanh, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước như De Heus, Minh Phú.

Song song với phát triển sản xuất, tỉnh chú trọng chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn hoạt động nuôi tôm với bảo vệ rừng ngập mặn và phục hồi hệ sinh thái ven biển, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và môi trường.

Để các giải pháp nêu trên được triển khai hiệu quả, lãnh đạo tỉnh Cà Mau kiến nghị Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các bộ, ngành Trung ương quan tâm hỗ trợ hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho nuôi tôm nước lợ, nhất là về tín dụng, bảo hiểm rủi ro và ưu đãi thuế đối với các mô hình sản xuất bền vững; đồng thời bố trí nguồn vốn Trung ương cho hạ tầng chiến lược, thủy lợi và các công trình phòng, chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt và yêu cầu của thị trường quốc tế ngày càng cao, định hướng xây dựng trung tâm công nghiệp tôm của cả nước không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường, ổn định sinh kế và giữ vững an ninh, chủ quyền biển đảo. Với nền tảng sẵn có, cùng sự đồng hành của các cấp và cộng đồng doanh nghiệp, ngành tôm Cà Mau được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu tàu, tạo động lực lan tỏa cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.