Chiều cuối năm của những công nhân môi trường

Chiều cuối năm, nắng xuân bảng lảng phủ lên những con đường phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa. Cờ đỏ, đèn lồng, băng rôn chúc mừng năm mới trải dài từ đại lộ Lê Lợi đến những ngõ nhỏ ven sông Mã. Dòng người tấp nập mua sắm, chở theo đào quất, bánh chưng, thực phẩm… Tết đang đến rất gần. Nhưng giữa không khí rộn ràng ấy, vẫn có những người phụ nữ khoác trên mình bộ đồng phục màu cam quen thuộc, lặng lẽ đi ngược chiều vội vã.

Tiếng chổi tre xào xạc trên mặt đường hòa cùng tiếng xe cộ tạo nên thứ âm thanh rất riêng của chiều 29 Tết. Trên vỉa hè đường Hạc Thành, chị Lê Thị Hương công nhân môi trường thoăn thoắt gom từng túi rác lớn nhỏ. “Những ngày này rác tăng gấp đôi, có khi gấp ba ngày thường. Mình phải làm liên tục mới kịp”, chị nói, tay vẫn không ngừng việc.

Theo ghi nhận, lượng rác thải sinh hoạt dịp Tết Bính Ngọ 2026 tăng mạnh do nhu cầu mua sắm, dọn dẹp nhà cửa, kinh doanh thực phẩm, hoa quả. Các điểm chợ như chợ Vườn Hoa, chợ Tây Thành, chợ Điện Biên, đặc biệt là các khu vực buôn bán đào quất luôn trong tình trạng quá tải. Bao bì, lá dong, xốp, thùng carton chất thành từng đống lớn. Mỗi ca làm việc của công nhân môi trường vì thế kéo dài hơn thường lệ.

Miệt mài giữa “biển rác” ngày giáp Tết

Khoảng 17 giờ chiều 29 Tết, khi nhiều gia đình đã bắt đầu chuẩn bị mâm cơm tất niên, tổ thu gom rác phường Hạc Thành vẫn tất bật. Chiếc xe ép rác chuyên dụng liên tục ra vào điểm tập kết. Mồ hôi lấm tấm trên gương mặt sạm nắng của những người phụ nữ ngoài 40, 50 tuổi.

Chị Hương cho biết, ca của chị bắt đầu từ 14 giờ và kéo dài đến tận giao thừa. “Đêm 30, khi mọi người quây quần bên gia đình thì tụi chị vẫn phải đảm bảo đường phố sạch sẽ để sáng mùng Một ai ra đường cũng thấy vui mắt”, chị cười hiền.

Công việc của họ không chỉ là quét rác. Đó còn là phân loại sơ bộ, thu gom cồng kềnh, xử lý những điểm xả rác tự phát. Nhiều khi, chỉ cần chậm một chút, rác sẽ ùn ứ, bốc mùi. “Có hôm mưa phùn, tay lạnh cóng, rác ướt nặng gấp đôi. Nhưng Tết mà, mình cố thêm chút để phố phường sạch đẹp”, chị Nguyễn Thị Lan, 52 tuổi, chia sẻ.

Chị Lan đã có hơn 20 năm gắn bó với nghề. Tết nào cũng vậy, chị quen với việc đón giao thừa ngoài đường. “Lúc 0 giờ, nghe pháo hoa nổ từ quảng trường Lam Sơn, tụi chị đứng nhìn một lát rồi lại tiếp tục công việc. Vui chứ, vì mình góp phần để thành phố sáng đẹp hơn”, chị nói.

Không chỉ phụ nữ, nhiều nam công nhân cũng túc trực xuyên đêm vận hành xe ép rác, xe quét hút bụi. Họ chia ca linh hoạt nhưng tất cả đều xác định: Tết là thời điểm áp lực nhất trong năm. Theo đại diện công ty môi trường, trong ba ngày cao điểm từ 27 đến 29 Tết, đơn vị huy động 100% quân số, tăng cường phương tiện, đảm bảo không để rác tồn đọng qua đêm.

Đi dọc đại lộ Nam Sông Mã khi trời nhá nhem tối, hình ảnh những chiếc xe rác nối đuôi nhau tạo thành một “dòng chảy” đặc biệt. Phía sau ánh đèn cao áp, bóng dáng các cô, các chị nhỏ bé nhưng bền bỉ. Họ cúi xuống, nâng lên, lặp đi lặp lại hàng trăm lần một động tác trong nhiều giờ liền.

Gác lại sum vầy, giữ sạch mùa xuân

Với nhiều người, chiều 29 Tết là thời khắc thiêng liêng để trở về nhà, hoàn tất mâm cỗ, sửa soạn bàn thờ tổ tiên. Nhưng với công nhân môi trường, đó lại là cao điểm công việc. “Con cái cũng quen rồi. Mẹ đi làm đến giao thừa mới về. Có năm còn trực qua mùng Một”, chị Lan kể.

Gia đình chị ở phường Đông Vệ cũ (nay là Hạc Thành). Chồng làm thợ xây, thu nhập bấp bênh. Hai con đã lớn nhưng mỗi dịp Tết vẫn mong mẹ có mặt sớm hơn. “Thương con lắm, nhưng mình chọn nghề này thì phải chấp nhận. Nghề đặc thù, Tết càng bận”, chị tâm sự.

Không ít người trong số họ đã gắn bó với công việc hơn nửa đời người. Lương không cao, công việc nặng nhọc, đối mặt với rác thải, mùi hôi, thậm chí nguy cơ tai nạn giao thông khi làm việc ban đêm. Nhưng họ vẫn bền bỉ. “Mình làm sạch cho thành phố cũng là làm đẹp cho chính gia đình mình”, chị Hương nói.

Chiều muộn, khi phố lên đèn, dòng người càng đông đúc. Những túi rác mới lại xuất hiện sau mỗi quầy hàng dọn dẹp. Các chị nhanh chóng thu gom để trả lại vỉa hè thông thoáng. Nhiều người dân đi qua dừng lại chúc Tết sớm, gửi lời cảm ơn. Những câu nói giản dị ấy phần nào xua tan mệt mỏi.

Anh Trần Văn Minh, một người dân đường Trần Phú, chia sẻ: “Tết mà đường phố sạch sẽ thế này là nhờ công sức của các cô chú công nhân môi trường. Nhìn họ làm việc đến tận đêm, tôi rất trân trọng”.

Đúng 23 giờ đêm 30, tại một tuyến phố trung tâm, tổ của chị Hương vẫn đang hoàn tất những bao rác cuối cùng. Pháo hoa chuẩn bị bắn lên bầu trời Thanh Hóa. Trong khoảnh khắc giao thừa, họ tạm dừng tay, ngẩng nhìn những chùm sáng rực rỡ. Ánh sáng ấy phản chiếu lên những gương mặt lấm tấm mồ hôi nhưng ánh mắt đầy niềm vui. “Chỉ cần sáng mùng Một, người dân ra đường thấy sạch sẽ, không còn rác tồn đọng, là tụi chị thấy Tết của mình trọn vẹn rồi”, chị Hương nói.