Một trong những quan ngại chính với hoạt động buôn bán động vật ngoại lai là khả năng hình thành quần thể tự nhiên khi chúng bị thả ra môi trường hoặc trốn thoát, có thể đe dọa nghiêm trọng đến sự sống của các loài bản địa, phá vỡ cấu trúc cũng như sự cân bằng hệ sinh thái.

Suy thoái đa dạng sinh học và hệ sinh thái vẫn đang là một thách thức rất lớn, đòi hỏi sự chung tay giải quyết của cả xã hội, bao gồm: Nhà nước, các tổ chức xã hội dân sự, cộng đồng, các doanh nghiệp và tổ chức quốc tế. Do đó, để có được nguồn lực cần thiết cho quản lý, bảo tồn hiệu quả các giá trị đa dạng sinh học sẽ cần có một chiến lược cụ thể về cách huy động các nguồn lực tài chính cần thiết để thực hiện và duy trì các hoạt động bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái đang bị suy thoái một cách kịp thời và hiệu quả nhất. 

Ngày 12/12/2024, tại Hà Nội, Hội thảo chuyên đề “Đánh giá mức độ phù hợp tiêu chí Vườn Di sản ASEAN trong bối cảnh mới” đã diễn ra, do Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) chủ trì. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Nhiệm vụ “Kết nối các Vườn Di sản ASEAN (AHP) của Việt Nam giai đoạn 2023-2025”, với mục tiêu hỗ trợ thực hiện chương trình hành động quốc gia về bảo tồn đa dạng sinh học. Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện từ các cơ quan nhà nước, các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, các tổ chức quốc tế và giới nghiên cứu.

Tiền thân là khu bảo tồn thiên nhiên, dù có nhiều thay đổi về mô hình tổ chức, nhưng đội ngũ viên chức Ban quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ tỉnh Thái Nguyên luôn phát huy tinh thần tâm huyết, trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, bảo vệ khu rừng đặc dụng quan trọng, bảo tồn đa dạng sinh học, góp phần phát triển bền vững của tỉnh Thái Nguyên và cả nước.

Ngày 9/12, ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Ban quản lý Vườn quốc gia Pù Mát (Nghệ An) cho biết, trong quá trình tuần tra bảo vệ rừng, cán bộ kiểm lâm thuộc Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Pù Mát đã phát hiện nhiều cá thể lợn rừng chết trong lâm phần của đơn vị.

Hàng chục ha rừng ngập mặn bị chết, làm giảm độ phủ xanh rừng ngập mặn tại các cửa biển ở Hà Tĩnh. Các chuyên gia đã kiểm tra, phân định ra 18 loài sinh vật gây hại và đưa ra các giải pháp ban đầu trong xử lý, tạo tiền đề phục hồi rừng.

Sáng 6/12, tại Đà Nẵng, Hội Chữ thập đỏ thành phố Đà Nẵng phối hợp Tổ chức Humane Society International tổ chức Hội thảo lồng ghép bảo vệ động vật đồng hành trong phòng, chống thiên tai.

Còn nhớ tháng 3/2024, bốn cá thể sếu đầu đỏ bay về Vườn quốc gia Tràm Chim “thám thính”. Đó là tín hiệu đáng mừng cho thấy môi trường đang được quản lý hiệu quả, phục hồi được nơi sống và thả sếu, thu hút sếu tự nhiên tìm về.

Các rạn san hô tại Cát Bà, Hải Phòng liên tục suy giảm cả về độ phủ, diện tích và số lượng loài trong khoảng 15 năm trở lại đây. Tuy nhiên, nhờ những nỗ lực của các đơn vị bảo tồn và chuyên gia, rạn san hô tại Cát Bà đã có dấu hiệu phát triển trở lại.

Khu bảo tồn biển Lý Sơn (Quảng Ngãi) là nơi có hệ sinh thái đa dạng, các loài thủy sinh phong phú với nhiều loài san hô, động vật thân mềm, trong đó có một số loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam. Tuy nhiên, trước những tác động của phát triển kinh tế và biến đổi khí hậu khiến hệ sinh thái san hô và các loài động, thực vật biển quý, hiếm đang bị đe dọa nghiêm trọng, cần cấp thiết bảo tồn.

Sáng ngày 22/11, hội nghị “Tập huấn tăng cường năng lực thực hiện phương án bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học trong quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050” diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh.

Ngày 18/11, tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Đakrông (Quảng Trị), các nhà khoa học đã tìm thấy một loài thực vật mới thuộc họ Thu hải đường (Begoniaceae), có tên Thu hải đường hoa thưa (Begonia laxiflora).

Ngày 18/11, Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam’s Wildlife - SVW) cho biết, cơ quan này vừa phối hợp Vườn quốc gia Cúc Phương và lực lượng chức năng cứu hộ thành công 11 cá thể tê tê. Tất cả cá thể này đều được tịch thu từ vụ vận chuyển trái phép động vật hoang dã. Vụ việc đang được công an thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam lập biên bản và tiến hành điều tra làm rõ.

Mới đây, Vườn Quốc gia Tam Đảo đã phối hợp với Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội tổ chức tái thả một số loài chim hoang dã tại địa phận vườn quốc gia. Các loài chim này được các tổ chức, cá nhân bàn giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội chăm sóc và nay được thả lại tự nhiên theo quy định của pháp luật.

Liên minh Rừng mưa đang quản lý dự án kéo dài 03 năm, mục đích nhằm nghiên cứu việc sử dụng thuốc trừ sâu và các giải pháp thay thế, tập trung chủ yếu vào 03 sản phẩm nông nghiệp chính, đó là: Cà phê, chè và hạt tiêu. Dự án tập trung vào các yêu cầu của Chứng nhận Liên minh Rừng mưa, hướng tới mục tiêu giảm tác động của biến đổi khí hậu thông qua đa dạng sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp.

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020, việc phân loại rác thải tại nguồn phải được thực hiện bắt buộc chậm nhất từ ngày 1/1/2025. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã và đang phối hợp với các đơn vị từng bước triển khai phân loại chất thải tại nguồn từ các hộ gia đình thông qua các mô hình tại cộng đồng. Đây là một bước quan trọng nhằm giảm chất thải, bảo vệ môi trường.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Việt Nam vẫn đang phải đối diện với không ít khó khăn trong xử lý hiệu quả tình trạng buôn bán động vật hoang dã trái phép, đòi hỏi sự vào cuộc của các cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng chức năng để có các giải pháp triệt để.