Giữa mênh mang núi đá và mặt nước xanh thẳm của hồ thủy điện Tuyên Quang, những cánh rừng đặc dụng và phòng hộ ở Nà Hang (Tuyên Quang) trải dài như tấm áo choàng bảo vệ vùng thượng nguồn. Ít ai biết rằng để giữ được màu xanh ấy, phía sau là những bước chân lặng lẽ tuần rừng, những ca trực xuyên đêm mùa khô và cả những cuộc vận động thuyết phục bà con sống dựa vào rừng thay đổi thói quen canh tác.

Sáng sớm, sương phủ kín triền núi. Con đường đất dẫn vào khu rừng giáp biên còn đẫm hơi ẩm. Tổ kiểm lâm lặng lẽ xuất phát, bộ đàm lẫn trong tiếng gió rừng. Ở Lào Cai – nơi rừng chiếm hơn nửa diện tích tự nhiên – màu xanh không chỉ là cảnh quan. Đó là sinh kế, là “lá phổi” của vùng cao và cũng là vành đai bảo vệ biên cương.

Năm 2025, trong bối cảnh địa bàn rộng, chia cắt, biên chế còn mỏng và thời tiết diễn biến thất thường, Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Thượng Tiến (tỉnh Phú Thọ) vẫn giữ vững an ninh rừng, không để xảy ra điểm nóng về phá rừng, khai thác lâm sản trái pháp luật hay cháy rừng. Những kết quả đó tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng quản lý rừng đặc dụng trong bảo vệ tài nguyên rừng và đa dạng sinh học.

Những ngày cuối năm, khi sương mù còn bảng lảng trên những triền đồi ở huyện Chiêm Hóa cũ (tỉnh Tuyên Quang), các cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực IV – Tuyên Quang (Hạt) đã bắt đầu một ngày làm việc từ rất sớm. Từ trụ sở, những chuyến xe máy lại tỏa đi các xã Chiêm Hóa, Tân Mỹ, Hòa An, Kiên Đài, Yên Lập, Kim Bình, Tri Phú để tuần tra, kiểm tra hiện trạng rừng.

Những ngày đầu xuân, mặt nước hồ Thủy điện Hòa Bình phẳng lặng in bóng những dãy núi trùng điệp. Ít ai biết rằng, phía sau sự bình yên ấy là những cánh rừng phòng hộ trải dài hàng chục nghìn héc-ta, ngày đêm được bảo vệ nghiêm ngặt để giữ đất, giữ nước và bảo vệ an toàn cho một trong những công trình thủy điện lớn nhất miền Bắc.

Thời gian qua, Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn (Hạt) đã triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần giữ vững an ninh rừng, ổn định sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Những ngày cuối năm 2025, chúng tôi theo chân cán bộ Hạt Kiểm lâm Khu vực VII – tỉnh Sơn La (Hạt) băng qua những triền đồi thuộc huyện Sông Mã cũ (tỉnh Sơn La). Trên các sườn núi, màu xanh của rừng phòng hộ trải dài, xen lẫn những khoảnh rừng sản xuất và rừng đặc dụng được bảo vệ nghiêm ngặt. Ít ai biết rằng, để giữ vững hơn 51.000 ha rừng ấy là sự nỗ lực thầm lặng của lực lượng kiểm lâm và sự chung tay của người dân địa phương.

Cà phê, một trong những cây trồng chủ lực của khu vực Tây Nguyên, đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là sự suy giảm năng suất do tác động của biến đổi khí hậu, việc sử dụng đất không bền vững và sự thoái hóa của đất đai. Trước tình hình này, việc tìm kiếm các mô hình canh tác bền vững và thông minh trở thành một nhu cầu cấp thiết. Mô hình canh tác cà phê thông minh tích hợp cây thân gỗ không chỉ bảo vệ môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho nông dân.

Trong năm 2025, Hạt Kiểm lâm Yên Thủy (Hạt) - tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Công tác tuyên truyền, tuần tra kiểm soát, phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, giúp giữ vững an ninh rừng trên địa bàn. Song song, hoạt động trồng rừng, khai thác hợp lý và phát triển kinh tế lâm nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Ban Quản lý rừng Bắc Ninh (Ban) quản lý toàn bộ diện tích rừng của tỉnh Bắc Ninh cũ - tỉnh có tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa cao nhất cả nước. Tuy nhiên, Ban vẫn duy trì ổn định hơn 476 ha rừng phòng hộ với chất lượng ngày càng được nâng lên.

Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, Hạt Kiểm lâm số 10 - tỉnh Thái Nguyên (Hạt) còn chủ động ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm, triển khai hiệu quả nhiều giải pháp đồng bộ trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Đơn vị đang từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong thực hiện mục tiêu lâm nghiệp bền vững gắn với sinh kế của người dân miền núi.

Những ngày cuối mùa khô, con đường dẫn vào các trạm bảo vệ rừng ở Sơn Động hun hút gió núi. Nắng xiên qua tán rừng già, hắt xuống những dải đất khô sậm màu, nơi chỉ cần một tàn lửa nhỏ cũng có thể bùng lên thành đám cháy. Giữa không gian ấy, tiếng bộ đàm vang lên ngắn gọn, dứt khoát và những bước chân tuần tra vẫn đều đặn men theo sườn dốc. Với lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách, đây không chỉ là công việc thường nhật, mà là cuộc “giữ rừng” bền bỉ, âm thầm để bảo vệ sinh kế, nguồn nước và môi trường cho cả vùng hạ du.

Năm 2025, Hạt Kiểm lâm số 12 - tỉnh Thái Nguyên (Hạt) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, góp phần bảo vệ tốt diện tích rừng hiện có, không để xảy ra cháy rừng lớn, xử lý kịp thời các vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.

Trong chiến lược phát triển lâm nghiệp bền vững, Hạt Kiểm lâm Kim Bôi (tỉnh Phú Thọ) xác định rõ phương châm: bảo vệ rừng để phát triển, phát triển rừng để người dân sống được nhờ rừng. Từ công tác quản lý giống, trồng rừng, chăm sóc, khai thác đến bảo vệ, phòng cháy chữa cháy rừng, mọi hoạt động đều hướng đến mục tiêu vừa giữ vững độ che phủ rừng, vừa tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương.

Trong bối cảnh ngành cà phê Tây Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu và sự suy thoái của hệ sinh thái, mô hình cà phê thông minh kết hợp với cây thân gỗ (nông lâm kết hợp) đang nổi lên như một giải pháp bền vững. Để tìm hiểu rõ hơn về những lợi ích của mô hình này và cách thức triển khai tại Tây Nguyên, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi trò chuyện với TS. Trần Hữu Nghị, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lâm nghiệp Nhiệt đới (Tropenbos Việt Nam). Ông đã chia sẻ những thông tin quan trọng về giải pháp phục hồi rừng kết hợp với sản xuất cà phê, đồng thời làm rõ các lợi ích về kinh tế, môi trường và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu mà mô hình này mang lại.

Hạt Kiểm lâm số 14 – tỉnh Thái Nguyên (Hạt) là đơn vị mới được thành lập theo Quyết định số 32/QĐ-UBND ngày 01/7/2025 của UBND tỉnh Thái Nguyên, trực thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên. Hạt được giao quản lý bảo vệ rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn ba xã vùng cao thuộc huyện Võ Nhai cũ là Nghinh Tường, Sảng Mộc và Thần Sa. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc phỏng vấn ông Phan Quốc Thụ – Quyền Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 14 về công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng năm 2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2026 của Hạt.

Một buổi sáng mùa đông, khi thủy triều bắt đầu rút dần khỏi vùng cửa Ba Lạt, những bãi bồi mênh mang của Vườn quốc gia Xuân Thủy dần hiện ra trong làn sương mỏng. Từng đàn chim nước nối nhau sà xuống kiếm ăn, tạo nên nhịp sống đặc trưng của một hệ sinh thái đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế. Ít ai biết rằng, phía sau bức tranh thiên nhiên yên bình ấy là những nỗ lực bền bỉ, lặng thầm của lực lượng làm công tác bảo tồn – những người đang ngày ngày giữ gìn “lá phổi xanh” của vùng châu thổ sông Hồng.