Doanh nghiệp là “đầu tàu” mở lối bứt phá cho chè Shan Tuyết Hồ Thầu

Tiềm năng lớn nhưng cần lực đẩy từ doanh nghiệp

Hồ Thầu hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển ngành chè theo hướng chất lượng cao. Không chỉ có diện tích lớn, địa phương còn sở hữu những quần thể cây chè Shan Tuyết cổ thụ quý hiếm, cùng các giống chè đặc sản như Shan Tiên, Móng Rồng.

Đặc biệt, khí hậu mát mẻ quanh năm, môi trường trong lành, thổ nhưỡng đặc trưng vùng núi cao đã tạo nên hương vị riêng biệt cho chè Hồ Thầu với vị đậm đà, hậu ngọt sâu, rất phù hợp để phát triển các dòng trà cao cấp.

Tuy nhiên, thực tế sản xuất hiện nay vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Phần lớn chè được tiêu thụ dưới dạng tươi hoặc sơ chế đơn giản, giá trị thấp, phụ thuộc vào thương lái. Hoạt động sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết, chưa kiểm soát tốt chất lượng. Thương hiệu chè Hồ Thầu vì thế chưa được định vị rõ ràng trên thị trường.

Theo ông Nông Văn Tài, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ Nông nghiệp Hồ Thầu, nguyên nhân cốt lõi không nằm ở tài nguyên mà nằm ở cách tổ chức sản xuất và khai thác giá trị. “Nếu không có doanh nghiệp tham gia dẫn dắt, cây chè sẽ rất khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn “được mùa – mất giá”, tài nguyên quý vẫn chỉ dừng lại ở dạng nguyên liệu thô”, ông Tài nhấn mạnh.

Doanh nghiệp dẫn dắt chế biến sâu để nâng tầm giá trị sản phẩm

Trong chuỗi giải pháp được đề xuất, chế biến sâu được xác định là khâu đột phá, và doanh nghiệp chính là lực lượng giữ vai trò tiên phong.

Với năng lực về vốn, công nghệ và thị trường, doanh nghiệp có thể đầu tư nâng cấp quy trình chế biến, chuyển từ sản xuất thô sang sản xuất sản phẩm chất lượng cao. Các dòng chè xanh tinh chế, hồng trà, bạch trà Shan Tuyết không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm mà còn gia tăng giá trị đáng kể so với nguyên liệu ban đầu.

Đặc biệt, việc khai thác các dòng chè cổ thụ, chè Shan Tiên, Móng Rồng để phát triển sản phẩm cao cấp, quà tặng sẽ giúp định vị thương hiệu chè Hồ Thầu ở phân khúc giá trị cao, nơi biên độ lợi nhuận lớn hơn nhiều lần.

Không dừng lại ở đó, doanh nghiệp còn đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Các sản phẩm như trà túi lọc, trà kết hợp dược liệu, bột trà xanh (matcha)… mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ và người tiêu dùng ở đô thị.

“Chế biến sâu không chỉ là tăng giá bán, mà là thay đổi cách tiếp cận thị trường, đưa chè trở thành sản phẩm có thương hiệu, có câu chuyện và có chỗ đứng bền vững”, ông Nông Văn Tài khẳng định.

Kiến tạo chuỗi giá trị khép kín, nền tảng phát triển bền vững

Bên cạnh chế biến sâu, xây dựng chuỗi giá trị khép kín là giải pháp mang tính nền tảng để chè Hồ Thầu phát triển lâu dài. Trong mô hình này, doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm kết nối và điều phối toàn bộ chuỗi.

Từ khâu sản xuất, doanh nghiệp liên kết với người dân thông qua hợp tác xã, hướng dẫn áp dụng quy trình canh tác sạch, an toàn, đảm bảo chất lượng nguyên liệu đầu vào. Việc tổ chức thu mua ổn định giúp người dân yên tâm sản xuất, tránh phụ thuộc vào thị trường tự do.

Ở khâu chế biến, doanh nghiệp đầu tư nhà xưởng, công nghệ, tiêu chuẩn hóa quy trình nhằm tạo ra sản phẩm đồng đều, đây là yếu tố then chốt để xây dựng thương hiệu. Đồng thời, doanh nghiệp cũng là đơn vị đứng ra phát triển hệ thống bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, nâng cao tính chuyên nghiệp cho sản phẩm chè Hồ Thầu.

Đặc biệt, vai trò mở rộng thị trường của doanh nghiệp là không thể thay thế. Từ phân phối truyền thống đến thương mại điện tử, từ thị trường nội địa đến xuất khẩu, doanh nghiệp chính là cầu nối đưa sản phẩm chè tiếp cận người tiêu dùng.

Một hướng đi giàu tiềm năng khác là gắn chè với du lịch nông nghiệp. Các hoạt động trải nghiệm như hái chè, sao chè, thưởng trà,… khi được doanh nghiệp tổ chức bài bản sẽ trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, vừa gia tăng giá trị kinh tế, vừa quảng bá hình ảnh địa phương.

“Doanh nghiệp không chỉ làm kinh tế, mà còn góp phần kể câu chuyện về chè, về văn hóa và con người Hồ Thầu đến với du khách và thị trường”, ông Tài chia sẻ.

Từ thực tiễn và những phân tích của ông Nông Văn Tài tại Hội thảo "Phát huy giá trị vùng chè Shan tuyết cổ trong phát triển du lịch nông nghiệp tuần hoàn" ở xã Hồ Thầu, có thể thấy rõ hướng đi cho chè Shan Tuyết Hồ Thầu là lấy doanh nghiệp làm trung tâm, thúc đẩy chế biến sâu và xây dựng chuỗi giá trị khép kín.

Khi doanh nghiệp thực sự đóng vai trò “đầu tàu”, liên kết chặt chẽ với người dân và hợp tác xã, cây chè sẽ không còn là sản phẩm nguyên liệu giá rẻ, mà trở thành ngành hàng giá trị cao, có thương hiệu và sức cạnh tranh.

Đó chính là con đường để Hồ Thầu không chỉ khai thác hiệu quả “kho báu” trà Shan Tuyết cổ, mà còn vươn lên trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp gắn với du lịch bền vững.