Đồng Nai định hình trung tâm du lịch sinh thái quy mô lớn vùng Đông Nam Bộ

Theo quy hoạch, khu bảo tồn sẽ phát triển 51 điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí với tổng diện tích hơn 42.500 ha. Trên nền tảng hệ thống đường tuần tra rừng và các tuyến mòn hiện hữu, 37 tuyến du lịch sinh thái với tổng chiều dài khoảng 1.229 km sẽ được hình thành, mở ra không gian trải nghiệm đa dạng gắn với hệ sinh thái rừng và mặt nước.

Các sản phẩm du lịch được định hướng phát triển theo hướng đa chức năng, bao gồm công viên thể thao hàng không, khu nghỉ dưỡng cao cấp, vườn thực vật – dược liệu, khu nuôi động vật bán hoang dã (safari) và không gian tham quan di tích lịch sử chiến tranh, đặc biệt là khu vực Chiến khu Đ. Đây được xem là trục liên kết quan trọng giữa bảo tồn thiên nhiên và giáo dục lịch sử, văn hóa, lòng yêu nước.

Giai đoạn 2026–2030, tổng vốn đầu tư dự kiến gần 1.000 tỷ đồng, với định hướng huy động chủ yếu từ nguồn lực xã hội hóa. Tỉnh ưu tiên khai thác tám điểm du lịch tiềm năng tại khu vực hồ Bà Hào, ven hồ Trị An và vùng rừng sản xuất, thông qua cơ chế cho thuê môi trường rừng có kiểm soát. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm cân bằng giữa khai thác kinh tế và duy trì hệ sinh thái tự nhiên.

Dự kiến đến năm 2030, khu bảo tồn sẽ đón từ 180.000 đến 220.000 lượt khách mỗi năm, trong đó khách nội địa chiếm tỷ trọng chủ đạo (92–95%). Hoạt động du lịch trải nghiệm, gần gũi, hòa mình vào môi trường tự nhiên được kỳ vọng tạo việc làm ổn định cho khoảng 250–300 lao động địa phương, góp phần nâng cao sinh kế cũng như gắn với bảo vệ rừng. 

Ở góc độ chiến lược, việc phát triển Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai không chỉ nhằm khai thác tiềm năng du lịch mà còn định hình mô hình tăng trưởng xanh dựa trên tài nguyên bản địa. Du lịch sinh thái tại đây được xác định là “cầu nối” giữa bảo tồn và phát triển, đóng góp vào các mục tiêu kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên, cũng như tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, việc gắn kết giữa không gian rừng, hệ thống hồ tự nhiên và các di tích lịch sử như Chiến khu Đ tạo nên lợi thế khác biệt, giúp Đồng Nai định vị một sản phẩm du lịch sinh thái – văn hóa có chiều sâu, mang tính đặc trưng vùng Đông Nam Bộ.

Năm 2003, Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ tại Đồng Nai, với diện tổng diện tích hơn 100.500 ha, gồm cả 32.520 ha mặt nước (hồ Trị An). Khu có lâm phần gắn với Chiến khu Đ – một căn cứ cách mạng quan trọng trong kháng chiến.  

Khu vực này nằm trong vùng sinh thái rừng nhiệt đới đặc trưng của Đông Nam Bộ, có tính đa dạng sinh học cao với hơn 1.500 loài thực vật và hơn 2.000 loài động vật, trong đó nhiều loài động, thực vật quý hiếm.

Không gian khu bảo tồn gắn liền với hệ thống sông Đồng Nai và hồ Trị An, tạo nên cảnh quan đặc thù kết hợp giữa rừng – hồ – di tích lịch sử.

Trải qua nhiều giai đoạn quản lý và bảo vệ, khu bảo tồn hiện được định hướng vừa là “lá phổi xanh” của vùng, vừa là trung tâm nghiên cứu, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái bền vững.