Hợp tác Việt Nam - Uganda phát triển ngành cà phê bền vững

Phát biểu tại cuộc họp đối thoại, ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ngành cà phê đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam và Uganda, với hàng triệu người dân tham gia vào quá trình sản xuất và chuỗi giá trị. Cà phê không chỉ là ngành hàng nông nghiệp, thương mại mà còn gắn liền với sinh kế, phát triển nông thôn và cơ hội nâng cao thu nhập cho người sản xuất.

Tuy nhiên, ngành cà phê đang đứng trước những yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường và các mục tiêu phát triển bền vững. Biến đổi khí hậu, sử dụng hiệu quả tài nguyên, đảm bảo chất lượng và an toàn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc cùng các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế đang đặt ra yêu cầu chuyển đổi phương thức sản xuất và phát triển ngành hàng theo hướng bền vững hơn.

Giá trị cà phê không chỉ được tạo ra trên diện tích canh tác mà còn đến từ khoa học công nghệ, chế biến, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và sự liên kết giữa các chủ thể trong toàn bộ chuỗi giá trị. Vì vậy, định hướng phát triển của Việt Nam hiện nay không chỉ tập trung nâng cao năng suất mà còn chú trọng vào chất lượng, giá trị gia tăng, tính bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Việt Nam có kinh nghiệm trong phát triển vùng sản xuất, tổ chức chuỗi giá trị cà phê, chế biến, nâng cao giá trị và mở rộng thị trường. Trong khi đó, Uganda có những tiềm năng, thế mạnh riêng cùng những định hướng và nhu cầu phát triển cụ thể đối với ngành cà phê. Do đó, hai bên không nhất thiết phải tìm kiếm một mô hình chung để áp dụng cho cả hai quốc gia mà quan trọng hơn là tăng cường trao đổi kinh nghiệm và cùng lựa chọn những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi nước.

"Việt Nam đã dành gần bốn thập kỷ liên tục xây dựng và đổi mới để vươn lên trở thành một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới. Chúng tôi luôn sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm của mình với các quốc gia trồng cà phê khác”, ông Phạm Ngọc Mậu nhấn mạnh.

Về phía Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản Uganda, Bộ trưởng  Frank K.Tumwebaze chia sẻ, cà phê giữ vai trò quan trọng trong sinh kế của hàng triệu nông dân Uganda và tương lai của họ phụ thuộc vào việc đạt được sự cân bằng phù hợp giữa năng suất, tính bền vững và khả năng chống chịu.

Hợp tác với Việt Nam và IDH mang lại cho Uganda cơ hội học hỏi từ các đối tác đáng tin cậy và củng cố con đường hướng tới một ngành cà phê có khả năng chống chịu, không gây mất rừng.

Cũng theo ông Frank K.Tumwebaze, đối thoại là dịp để Việt Nam và Uganda trao đổi về định hướng, ưu tiên phát triển ngành cà phê; chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và thực tiễn trong phát triển cà phê bền vững; đồng thời thảo luận các cơ hội hợp tác dài hạn trong thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực.

Đây cũng là một bước cụ thể hóa hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp, hướng tới phát huy thế mạnh và đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi quốc gia.

Trong khuôn khổ đối thoại, Tổ chức IDH giới thiệu sáng kiến Chương trình cà phê thích ứng với Biến đổi khí hậu (Resilient Coffee Program - RCP) nhằm hỗ trợ hợp tác Nam - Nam và thúc đẩy phát triển ngành cà phê bền vững tại Việt Nam và Uganda.

Chương trình hướng tới thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương thức sản xuất cà phê tái sinh, phát thải thấp, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc. Sáng kiến đồng thời đặt trọng tâm vào việc kết nối các bên trong chuỗi giá trị, tăng cường hợp tác giữa khu vực công và tư nhân, qua đó góp phần xây dựng nguồn cung cà phê bền vững và có khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

Một trong những nội dung quan trọng của cuộc họp đối thoại là lễ ký Kế hoạch hành động hợp tác giữa Việt Nam, Uganda và IDH về phát triển ngành cà phê bền vững, thích ứng và có khả năng chống chịu.

Kế hoạch hành động tạo khuôn khổ phối hợp để các bên tăng cường đối thoại chính sách, trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác kỹ thuật, kết nối các đối tác liên quan và huy động các nguồn lực phù hợp cho những sáng kiến hợp tác cụ thể.

Việc ký kết Kế hoạch hành động là bước tiến mới trong hợp tác giữa Việt Nam và Uganda về phát triển ngành cà phê, đồng thời thể hiện cam kết của các bên trong việc chuyển những trao đổi và kinh nghiệm tại cuộc họp đối thoại thành các hoạt động hợp tác thiết thực.