Sau hợp nhất, tỉnh Tuyên Quang mới đang chứng kiến nhiều tiềm năng to lớn trong phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Từ góc độ quản lý ngành và doanh nghiệp lữ hành, các chuyên gia đều cho rằng đây là thời điểm quan trọng để định hình rõ sản phẩm, cách làm và hướng tiếp cận thị trường.
Điểm nổi bật của du lịch nông nghiệp Tuyên Quang không chỉ nằm ở cảnh quan, mùa vụ hay sản phẩm nông nghiệp như chè Shan Tuyết, cây cam, mật ong rừng,… mà còn ở chính con người và cộng đồng địa phương. Các mô hình du lịch cộng đồng, homestay gắn với trải nghiệm “cùng ăn, cùng ở, cùng làm” đã giúp du khách được hòa mình vào đời sống nông thôn chân thực, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho người dân ngay trên mảnh đất quê hương.
Theo ông Lai Quốc Tĩnh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Tuyên Quang, du lịch nông nghiệp, nông thôn đang trở thành hướng đi quan trọng và giàu tiềm năng trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững của địa phương. Tuy nhiên, để du lịch nông nghiệp thực sự phát huy hết giá trị, vẫn còn nhiều việc phải làm.
Ông Lại Quôc Tĩnh cho rằng, trước hết, cần thiết kế lại sản phẩm trải nghiệm nông nghiệp theo chuỗi hoàn chỉnh, giúp du khách tham gia trọn vẹn vào quá trình sản xuất. Du lịch không chỉ dừng ở việc “xem” ruộng lúa, bắt cá hay mua sản phẩm, mà phải trở thành những hành trình trải nghiệm thực sự: từ cấy lúa, gặt lúa, tuốt lúa, nấu cơm từ hạt gạo vừa thu hoạch; từ bắt cá đến chế biến món ăn truyền thống và cùng ăn bữa cơm gia đình; hay tham gia vào các công đoạn trồng lanh, thu hoạch lanh, dệt vải trong chuỗi sản xuất thổ cẩm truyền thống.
Bên cạnh đó, du lịch nông nghiệp cần được gắn chặt với văn hóa và đời sống bản địa. “Mỗi hoạt động sản xuất phải được “kể chuyện” bằng những câu chuyện về mùa vụ, phong tục, tri thức bản địa của từng dân tộc. Chính chiều sâu văn hóa và cảm xúc này sẽ tạo dấu ấn khác biệt, khiến du khách nhớ lâu và muốn quay trở lại”, ông Tĩnh nhấn mạnh.
Theo ông Lại Quốc Tĩnh, giá trị cốt lõi của du lịch nông nghiệp Tuyên Quang nằm ở yếu tố cộng đồng. Du lịch cần được phát triển trên nguyên tắc lấy người dân làm trung tâm, lấy nông nghiệp làm gốc, lấy văn hóa làm hồn cốt. Mỗi trải nghiệm không chỉ dừng ở việc “xem” hay “mua”, mà phải được thiết kế thành chuỗi hoạt động trọn vẹn, có chiều sâu. Khi du khách được trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất và sinh hoạt cùng người dân, giá trị gia tăng của du lịch sẽ được tạo ra một cách tự nhiên và bền vững.
Ở góc nhìn thị trường, bà Vũ Thị Tuyết, Giám đốc Công ty CP Giao thông Vận tải Việt Nam (VTC Tourist) cho rằng, tỉnh Tuyên Quang mới có nhiều điều kiện thuận lợi để quảng bá hình ảnh và mở rộng các mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng. Với doanh nghiệp lữ hành, điều quan trọng là sản phẩm phải đủ hấp dẫn, khác biệt và tạo được sự gắn bó lâu dài với du khách.
Theo bà Tuyết, các tour du lịch nông nghiệp cần được thiết kế sáng tạo hơn, mang tính cá nhân hóa và khơi gợi cảm xúc. Chẳng hạn, du khách có thể tự tay trồng một cây mận, cây đào tại nhà vườn, gắn thẻ tên của mình lên cây để tạo kỷ niệm và có động lực quay trở lại trong những năm sau. Bên cạnh đó, việc tổ chức các hoạt động giao lưu, biểu diễn văn hóa sẽ giúp du khách tiếp cận trực tiếp với đời sống, phong tục và nghệ thuật truyền thống của đồng bào địa phương.
Từ kinh nghiệm vận hành tour, bà Tuyết cũng đề xuất Tuyên Quang học hỏi mô hình của một số quốc gia như Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc trong việc xây dựng các trung tâm giới thiệu và quảng bá sản phẩm đặc trưng vùng miền. Những trung tâm này cần được quản lý chặt chẽ, đảm bảo chất lượng và giá cả, đồng thời trở thành điểm kết nối hiệu quả giữa địa phương, doanh nghiệp lữ hành và du khách.
Ở khía cạnh truyền thông, cả ông Lai Quốc Tĩnh và bà Vũ Thị Tuyết đều cho rằng chuyển đổi số là yếu tố không thể thiếu. Trong bối cảnh mạng xã hội tác động mạnh mẽ đến quyết định du lịch, việc xây dựng các kênh truyền thông chính thức, kể câu chuyện về điểm đến, sản phẩm OCOP, mùa vụ nông nghiệp và con người địa phương bằng hình ảnh, video chất lượng cao sẽ giúp du khách “biết trước - thích trước - muốn đến trước”. Thay vì các ứng dụng phức tạp, những tương tác trực tiếp trên nền tảng số phổ biến sẽ mang lại hiệu quả thiết thực hơn.
Nếu được triển khai đồng bộ theo hướng lấy người dân làm trung tâm, lấy trải nghiệm có chiều sâu làm nền tảng và lấy chuyển đổi số làm công cụ kết nối thị trường, du lịch nông nghiệp Tuyên Quang hoàn toàn có thể vươn lên trở thành sản phẩm đặc trưng của vùng trung du - miền núi phía Bắc. Từ những đồi chè Shan Tuyết cổ thụ, vườn cam, bữa cơm bản làng đến những câu chuyện văn hóa được “kể” bằng ngôn ngữ hiện đại, du lịch Tuyên Quang có đủ điều kiện để “cất cánh”, tạo dấu ấn riêng và giữ chân du khách trong nước cũng như quốc tế theo hướng bền vững và lâu dài.
Đề tài khoa học “Nghiên cứu và đề xuất phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm thiên nhiên gắn với văn hóa cộng đồng dân tộc thiểu số” do Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Trị) chủ trì đã và đang được đưa vào ứng dụng thực tiễn tại một số bản làng như Rào Con, Arem, Cà Roòng, Dộ – Tà Vờng, Cây Sú, bản Sắt, Còi Đá, Bạch Đàn… Nhân dịp này, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Hồng Thái – Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, Chủ nhiệm đề tài, để làm rõ hơn tính ứng dụng và hiệu quả của mô hình này tại địa phương.
Từ lợi thế sinh thái và chiều sâu văn hóa bản địa, tỉnh Tuyên Quang xác định chè Shan Tuyết là sản phẩm OCOP chủ lực, trở thành nền tảng để hình thành các không gian du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng giàu bản sắc.
Phát triển du lịch cộng đồng gắn với xây dựng nông thôn mới là hướng đi quan trọng, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân ở nông thôn. Để loại hình này mang lại hiệu quả, cần phát huy giá trị vốn có của địa phương và tạo ra được sự gắn kết của chính quyền, cộng đồng và người làm du lịch.
Ngày 23/2/2026 (tức mùng 7 tháng Giêng) xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội sẽ tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt "Đêm linh thiêng – Hào khí Thánh Gióng" năm 2026.
Xã Châu Tiến (Nghệ An) gây ấn tượng bởi vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng cùng những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ bền bỉ qua thời gian. Chính từ đời sống cộng đồng và cách làm du lịch gắn với bản sắc, vùng đất này đang từng bước khẳng định dấu ấn riêng trên bản đồ du lịch cộng đồng miền Tây xứ Nghệ.
