Khám phá Hang Rục Mòn: Viên ngọc hang động nguyên sơ giữa dãy Trường Sơn

Khám phá Hang Rục Mòn: Viên ngọc hang động nguyên sơ giữa dãy Trường Sơn

Chủ nhật, 5/4/2026, 10:26 (GMT+7)
logo Trong khuôn khổ chuyến công tác tại miền Trung, đoàn công tác của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có chuyến tham quan, khảo sát thực tế tại Hang Rục Mòn một trong những hang động karst còn giữ được gần như trọn vẹn vẻ nguyên sơ giữa dãy Trường Sơn hùng vĩ. Chuyến đi không chỉ là hoạt động trải nghiệm thực địa mà còn mở ra nhiều góc nhìn về tiềm năng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn và sinh kế bền vững.
z7692372793933_db5cdc34614831270089ddb4b356e7aa_1775350500.jpg
Nằm trên địa bàn hai xã Trung Hóa và Hóa Sơn, Hang Rục Mòn gây ấn tượng ngay từ hành trình tiếp cận. Đoàn công tác phải vượt qua quãng đường rừng gần 16 km, men theo những con suối trong vắt, đi qua bản làng yên bình của đồng bào dân tộc Chứt – nơi vẫn giữ nhịp sống giản dị giữa thiên nhiên. Cách trung tâm Phong Nha – Kẻ Bàng khoảng 100 km về phía Tây Bắc (di chuyển bằng xe ô tô/xe máy mất 2-3 giờ từ Đồng Hới)
z7691056109168_c9166be40d66b03dee8cd06e7370e6c0_1775355708.jpg
Đoàn chuẩn bị di chuyển vào Hang. Cung đường trekking không chỉ thử thách thể lực mà còn mở ra một không gian sinh thái đa dạng, nơi núi đá vôi cổ hàng trăm triệu năm tuổi hòa quyện với ruộng bậc thang và thảm thực vật xanh mướt
z7691056109101_04e27997b66451a0524926b6cba9366f_1775355708.jpg
Nụ cười rạng rỡ và ánh mắt đầy háo hức của các thành viên đoàn công tác trước giờ lên đường khám phá Hang Rục Mòn– khoảnh khắc ghi lại tinh thần sẵn sàng chinh phục, trải nghiệm và khám phá vẻ đẹp nguyên sơ giữa đại ngàn Trường Sơn. (Ảnh bên trái là đồng chí Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông Nghiệp và Môi trường; bên phải là đồng chí Vũ Minh Lý, Phó tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường)
z7691056099370_81e1197ea32fffc1f38aed20ed74bbca_1775355707.jpg
Trên đường đi, các phóng viên của Tạp Chí Nông nghiệp và Môi trường đang hăng say tác nghiệp

Bước vào lòng hang, trước mắt đoàn là một thế giới hoàn toàn khác biệt. Với chiều dài gần 3 km, vòm hang cao trên 50 m, Hang Rục Mòn hiện lên như một “mê cung địa chất” khổng lồ. Hệ thống hang được phân tách rõ rệt giữa hang khô và hang ướt – nơi dòng sông ngầm len lỏi quanh năm với làn nước xanh biếc, có đoạn sâu tới 30 m. Những khối thạch nhũ đa hình thù – từ “Phúc – Lộc – Thọ”, “đài sen úp ngược” đến những dải đá óng ánh như mái tóc – tạo nên một không gian kỳ ảo, khiến mỗi bước chân khám phá đều như lạc vào một bảo tàng tự nhiên sống động.

z7692372846855_957bcf786d0b4d467c9c335baf09f509_1775350502.jpg
Hang Rục Mòn là một hang động karst đẹp và hoang sơ thuộc hệ thống núi đá vôi Trường Sơn, nổi tiếng với hệ thống thạch nhũ đa dạng, sông ngầm trong vắt và trải nghiệm du lịch mạo hiểm. Đây là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá hang động, trekking và thiên nhiên kỳ vĩ
z7692372843292_bd87b86b3a8faa68c826ae9f2cf3e668_1775350502.jpg
Nằm trên địa bàn hai xã Trung Hóa và Hóa Sơn (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình), Hang Rục Mòn gây ấn tượng ngay từ hành trình tiếp cận. Đoàn công tác phải vượt qua quãng đường rừng gần 16 km, men theo những con suối trong vắt, đi qua bản làng yên bình của đồng bào dân tộc Chứt – nơi vẫn giữ nhịp sống giản dị giữa thiên nhiên. Cung đường trekking không chỉ thử thách thể lực mà còn mở ra một không gian sinh thái đa dạng, nơi núi đá vôi cổ hàng trăm triệu năm tuổi hòa quyện với ruộng bậc thang và thảm thực vật xanh mướt
z7692372847559_895d54dcf110b596e300e1019696e044_1775350514.jpg
Cấu trúc: Phân chia rõ ràng thành hang ướt (sông ngầm chảy quanh năm, nước trong vắt, sâu đến 30 m ở một số đoạn) và hang khô (hệ thống thạch nhũ lấp lánh)
z7692372850339_5192faf44bb52f6aaa73e8e8528f0df7_1775350515.jpg
Hang có thạch nhũ độc đáo: Thạch nhũ “sống” (đang hình thành): Hình ba ông Phúc – Lộc – Thọ, hải cẩu, mái tóc tiên nữ óng ánh kim sa, đài sen úp ngược, đĩa xôi vàng, cột chống trời…Thạch nhũ “chết” (hóa thạch): Vân đá như vân gỗ trắng-xanh, mảnh vải lụa, “chiếc nơm” khổng lồ

Đặc biệt, giếng trời tự nhiên cách cửa hang khoảng 50 m mang ánh sáng xuyên qua lớp đá, tạo nên hiệu ứng thị giác độc đáo. Không gian tĩnh lặng, nhiệt độ ổn định từ 18–22°C cùng âm thanh nước chảy và dơi vỗ cánh khiến các thành viên trong đoàn có cảm giác như trở về thời kỳ nguyên sơ của Trái đất.

Theo tìm hiểu, Hang Rục Mòn được hình thành qua hàng trăm triệu năm kiến tạo địa chất, gắn bó với đời sống của người Chứt – những cư dân từng vào hang lấy phân dơi, đánh bắt cá sông ngầm. Từ năm 2017, hang bắt đầu được đưa vào khai thác du lịch với quy mô hạn chế, mỗi tour chỉ từ 10–15 khách nhằm đảm bảo сохран tính nguyên vẹn của hệ sinh thái.

Trong chuyến khảo sát, đoàn công tác đã trực tiếp trải nghiệm các hoạt động đặc trưng như trekking xuyên suối, bơi trong dòng “sông lười” dưới lòng hang, leo dây vượt vách đá và giao lưu với người dân bản địa. Những trải nghiệm này không chỉ mang tính khám phá mà còn cho thấy rõ mô hình du lịch mạo hiểm kết hợp sinh thái – văn hóa đang dần hình thành tại khu vực.

z7692567340942_a29ff0921c764bc407d6e8e7b998fb06_1775355709.jpg
Khung cảnh dòng suối hiện lên thật nên thơ: làn nước trong xanh, mát lạnh chảy hiền hòa xen lẫn giữa những tảng đá cuội to nhẵn nhụi. Phía xa, dãy núi cao vút, hùng vĩ với mây mù che phủ tạo thành phông nền xanh thẫm, làm nổi bật bức tranh thiên nhiên trong lành và yên bình
z7692567338953_2227839b4398459dc5163c638f080b03_1775355709.jpg
Tiếng suối chảy rì rầm hòa cùng tiếng chim hót líu lo, tạo nên bản nhạc của núi rừng. Cảnh tượng quá đỗi hữu tình và mát lành ấy khiến bất cứ ai đặt chân đến cũng không thể kìm lòng, liền ùa xuống dòng nước trong vắt kia, đắm mình giữa thiên nhiên hoang sơ để rũ bỏ mọi mệt mỏi
z7691047890746_ef19f626e89c5bfaaa89a48afa006885_1775355712.jpg
Nước mát lạnh, trong vắt nhìn thấy đáy khiến du khách không thể cưỡng lại, ùa xuống tắm để hòa mình vào thiên nhiên

Đại diện đoàn công tác nhận định, Hang Rục Mòn sở hữu tiềm năng lớn để phát triển du lịch bền vững, đặc biệt khi nằm không quá xa Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng – trung tâm du lịch hang động nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên, việc khai thác cần được kiểm soát chặt chẽ, đặt yếu tố bảo tồn lên hàng đầu, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho cộng đồng dân tộc thiểu số tại chỗ.

z7692372819228_c9089c5bcd8f27d0c2c2bd16afc11652_1775350503.jpg
Đặc biệt, giếng trời tự nhiên cách cửa hang khoảng 50 m mang ánh sáng xuyên qua lớp đá, tạo nên hiệu ứng thị giác độc đáo. Không gian tĩnh lặng, nhiệt độ ổn định từ 18–22°C cùng âm thanh nước chảy và dơi vỗ cánh khiến các thành viên trong đoàn có cảm giác như trở về thời kỳ nguyên sơ của Trái đất
z7692372848200_1d4c30797a721b4113ed477ebf9a53f1_1775350514.jpg
Theo tìm hiểu, Hang Rục Mòn được hình thành qua hàng trăm triệu năm kiến tạo địa chất, gắn bó với đời sống của người Chứt – những cư dân từng vào hang lấy phân dơi, đánh bắt cá sông ngầm. Từ năm 2017, hang bắt đầu được đưa vào khai thác du lịch với quy mô hạn chế, mỗi tour chỉ từ 10–15 khách nhằm đảm bảo сохран tính nguyên vẹn của hệ sinh thái
z7692372804472_446ad0d400c3f2393c0c396273586055_1775350501.jpg
Hang được ví như “kiệt tác của thiên nhiên” với sự kết hợp hoàn hảo giữa hang nước và hang khô, khác biệt so với Sơn Đoòng hay các hang khác ở Phong Nha
z7692372781195_d40d65a087b07b820ce1da6b2017d1d7_1775350499.jpg
Khoảnh khắc huyền ảo bên trong Hang Rục Mòn: Mặt nước phẳng lặng như gương phản chiếu trọn vẹn những khối thạch nhũ hàng triệu năm tuổi, tạo nên bức tranh đối xứng kỳ vĩ giữa lòng hang tối sâu thẳm. Ánh đèn nhỏ của người khám phá càng làm nổi bật sự đồ sộ, hoang sơ và vẻ đẹp nguyên bản của “viên ngọc” ẩn mình giữa đại ngàn Trường Sơn
z7692372847559_895d54dcf110b596e300e1019696e044_1775350443.jpg
Bên trong Hang Rục Mòn, dòng sông ngầm tĩnh lặng như một dải gương khổng lồ, phản chiếu trọn vẹn những khối thạch nhũ kỳ ảo, tạo nên hiệu ứng “hai thế giới song song” hiếm gặp – nơi ranh giới giữa thực và ảo gần như bị xóa nhòa trong lòng hang nguyên sơ
z7692372838018_9329cd3a17ac2f22ce0658abf83f3dcb_1775350502.jpg
Khu vực xung quanh là núi đá vôi cổ (hàng trăm triệu năm tuổi), suối trong, ruộng bậc thang, bản làng dân tộc Chứt yên bình (chỉ khoảng 10 hộ dân). Trước cửa hang có dòng suối xanh biếc, nơi người dân địa phương tắm mát và bắt cá
z7692372795404_91454fa5e2a3e3e79b8a9d64776e53c6_1775350501.jpg
Hang có chiều dài 2.863 m, vòm hang cao hơn 50 m (rộng đủ để đỗ song song 10 xe buýt). Hang uốn lượn như mê cung với nhiều nhánh chưa được khám phá hết

Chuyến đi khép lại, nhưng dư âm về một “viên ngọc thô” giữa đại ngàn Trường Sơn vẫn còn đọng lại. Với những giá trị độc đáo về địa chất, cảnh quan và văn hóa, Hang Rục Mòn không chỉ là điểm đến của những người ưa mạo hiểm, mà còn là minh chứng sinh động cho hướng đi đúng đắn: Phát triển kinh tế du lịch phải song hành với gìn giữ thiên nhiên và bản sắc bản địa.

Liên Huyền - Xuân Vinh