Với định hướng phát triển bền vững, Khánh Hòa đang tập trung nguồn lực cho các công nghệ biển và năng lượng ngoài khơi nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên và giảm tác động môi trường. Chương trình không chỉ thúc đẩy ứng dụng công nghệ, mà còn hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, tăng tính tự chủ trong phát triển kinh tế biển.
Ứng dụng công nghệ trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển
Ông Nguyễn Thanh Hà – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, địa phương đã ban hành Quyết định phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược giai đoạn 2026–2035. Chương trình được định hướng rõ ràng trong việc chuyển dịch mô hình tăng trưởng, từ khai thác tài nguyên sang phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo ông Nguyễn Thanh Hà, trong tổng thể chương trình, các nhóm công nghệ liên quan đến tài nguyên biển, môi trường và năng lượng ngoài khơi được đặt ở vị trí quan trọng, phản ánh cách tiếp cận phát triển gắn với lợi thế tự nhiên của địa phương.
“Khánh Hòa không chỉ hướng đến khai thác hiệu quả kinh tế biển mà còn đặt mục tiêu bảo đảm tính bền vững, thông qua việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong quản lý, giám sát và khai thác tài nguyên”, ông Nguyễn Thanh Hà chia sẻ.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, công nghệ đại dương được xác định là một trong những lĩnh vực trọng tâm, với định hướng nghiên cứu, chế tạo và thử nghiệm các thiết bị phục vụ thăm dò và khai thác biển sâu. Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu làm chủ các công nghệ cốt lõi như robot tự hành phục vụ khảo sát đại dương và công nghệ viễn thám biển, từng bước nâng cao năng lực quan trắc và thu thập dữ liệu phục vụ quản lý tài nguyên.
Định hướng này không chỉ mang ý nghĩa khoa học, mà còn có tác động trực tiếp đến công tác bảo vệ môi trường biển, khi việc quan trắc, giám sát được thực hiện chính xác, theo thời gian thực, góp phần kiểm soát các rủi ro và hạn chế tác động tiêu cực từ hoạt động khai thác.
Song song với đó, lĩnh vực năng lượng ngoài khơi, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, được xác định là một hướng đi chiến lược trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu giảm phát thải. Chương trình đặt mục tiêu nghiên cứu, làm chủ các giải pháp thiết kế và tối ưu kết cấu trụ điện gió phù hợp với điều kiện vùng biển Khánh Hòa, đồng thời xây dựng năng lực tư vấn kỹ thuật và giám sát công trình.
Đến năm 2035, tỉnh hướng tới làm chủ một số cấu phần kết cấu điện gió ngoài khơi, cung cấp dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu cho các dự án trong khu vực miền Trung, từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo ở quy mô quốc gia. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, thay vì chỉ dừng ở vai trò địa phương tiếp nhận đầu tư.
Hướng tới làm chủ công nghệ lõi, giảm phụ thuộc nhập khẩu
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết thêm, ở góc độ môi trường, việc phát triển năng lượng ngoài khơi còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng xanh, giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển bền vững trong dài hạn.
Bên cạnh các công nghệ khai thác và năng lượng, chương trình cũng nhấn mạnh yêu cầu tích hợp công nghệ trong quản lý tài nguyên và môi trường biển. Các giải pháp số, trí tuệ nhân tạo và bản sao số được định hướng ứng dụng trong giám sát môi trường, dự báo rủi ro và hỗ trợ ra quyết định, hướng tới xây dựng hệ sinh thái quản trị biển hiện đại, hiệu quả.
Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó công nghệ đóng vai trò trung tâm, giúp nâng cao năng lực dự báo, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên.
“Chương trình nhằm định hướng các nội dung ưu tiên, đồng thời tạo cơ chế điều phối, kết nối giữa các chủ thể từ nghiên cứu, ứng dụng đến thương mại hóa, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và thúc đẩy quá trình làm chủ công nghệ tại địa phương. Theo đó, việc triển khai Chương trình được kỳ vọng sẽ khắc phục điểm nghẽn này, hình thành các chuỗi giá trị công nghệ hoàn chỉnh, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm của quá trình ứng dụng và thương mại hóa”, ông Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh.
Đáng chú ý, các sản phẩm công nghệ được yêu cầu phải có khả năng cạnh tranh với sản phẩm quốc tế, với tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 30% và mức độ làm chủ công nghệ lõi đạt từ 60% trở lên. Đây là tiêu chí quan trọng nhằm bảo đảm tính thực chất của quá trình phát triển công nghệ, tránh phụ thuộc vào nhập khẩu.
Ở tầm nhìn dài hạn, việc phát triển các công nghệ đại dương và năng lượng ngoài khơi không chỉ góp phần nâng cao năng lực kinh tế biển, mà còn tạo nền tảng để Khánh Hòa tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và công nghệ biển. Đồng thời, đây cũng là bước đi phù hợp với định hướng phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
“Chương trình không chỉ mang ý nghĩa thúc đẩy khoa học – công nghệ, mà còn đóng vai trò như một “đòn bẩy chính sách” giúp Khánh Hòa định hình lại chiến lược phát triển, trong đó kinh tế biển xanh và năng lượng ngoài khơi trở thành trụ cột quan trọng của giai đoạn tới”, ông Nguyễn Thanh Hà chia sẻ.
Hội thảo khoa học về cơ chế vận hành Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia về Công nghệ Đại dương tại Khánh Hòa không chỉ bàn về một mô hình tổ chức, mà gợi mở một vấn đề cốt lõi của kinh tế biển Việt Nam: vì sao nghiên cứu vẫn khó ra thị trường. Khi công nghệ trở thành động lực tăng trưởng mới, yêu cầu đặt ra không còn là “có làm hay không”, mà là “làm bằng cơ chế nào”.
Sau nhiều nỗ lực triển khai Kế hoạch tổng thể phục hồi vịnh Nha Trang đến năm 2030, hệ sinh thái rạn san hô trong vịnh Nha Trang đang trong quá trình phục hồi tốt.
Ngày 10/4, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Liên danh Trung Nam – Sideros River tổ chức lễ ký kết Hợp đồng đầu tư kinh doanh dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Cà Ná, đồng thời ký kết Hợp đồng tín dụng cho Dự án Khu bến cảng Cà Ná giai đoạn 1. Sự kiện đánh dấu bước hoàn tất các thủ tục pháp lý quan trọng, chính thức đưa tổ hợp công nghiệp – năng lượng Cà Ná vào giai đoạn triển khai thực tế.
