Nhiều dự án giao thông trọng điểm, liên vùng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đang được đồng loạt triển khai, từng bước hình thành các trục kết nối khu vực ven biển với miền núi, Tây Nguyên và các tỉnh lân cận. Tuy nhiên, tiến độ một số công trình vẫn phụ thuộc lớn vào giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, xử lý diện tích rừng và bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng.
Ông Phạm Văn Hòa, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Giao thông tỉnh Khánh Hòa cho biết, đơn vị đang làm chủ đầu tư 5 dự án giao thông trọng điểm, gồm cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; đường giao thông liên vùng huyện Diên Khánh; nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 26B; đường từ Quốc lộ 27C đến ĐT.656 kết nối Lâm Đồng, Ninh Thuận và nâng cấp, làm mới Tỉnh lộ 6 - ĐT.651G.
Trong đó, Dự án thành phần 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đang có tiến độ nổi bật. Dự án có tổng mức đầu tư 5.333 tỷ đồng, chiều dài tuyến chính 31,5km, đi qua phường Ninh Hòa và các xã Hòa Trí, Tân Định, Tây Ninh Hòa.
Đến nay, toàn bộ 228,17 ha mặt bằng đã được bàn giao, không còn vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Khối lượng thi công đạt 89,34% giá trị hợp đồng, cơ bản bảo đảm kế hoạch. Khoảng 22km tuyến đã hoàn thành; đoạn còn lại đang được tập trung thi công, dự kiến thông xe kỹ thuật trước ngày 2/9/2026.
Năm 2026, dự án được bố trí 1.355 tỷ đồng, đã giải ngân 359 tỷ đồng, đạt 26,48%. Ban Quản lý dự án kiến nghị Bộ Xây dựng sớm xem xét tiếp nhận, quản lý và khai thác đoạn từ Km0 đến Km22; đồng thời đề nghị Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh kế hoạch vốn theo đề xuất của UBND tỉnh Khánh Hòa.
Cùng với cao tốc, Dự án xây dựng đường giao thông liên vùng huyện Diên Khánh được xác định là công trình quan trọng, góp phần mở rộng không gian kết nối giữa khu vực Diên Khánh và phía Bắc Nha Trang.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.316 tỷ đồng, chiều dài 19,15km, trong đó xây mới 15,65km và giữ nguyên trạng 3,5km. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường phố chính đô thị cấp I, mặt đường rộng 30m qua khu dân cư và 23m ngoài khu dân cư. Trên tuyến có 4 cầu, trong đó cầu vượt cao tốc Nha Trang - Cam Lâm dài gần 390m là hạng mục trọng điểm.
Hiện nhà thầu đang khoan cọc nhồi cầu vượt cao tốc, thi công đường công vụ, đắp đảo phía mố cầu, gia công cấu kiện cống và dọn quang những khu vực đã được bàn giao. Tuy nhiên, khối lượng thực hiện mới đạt khoảng 0,25% hợp đồng, chậm so với kế hoạch.
Theo ông Phạm Văn Hòa, nguyên nhân chủ yếu là mặt bằng được bàn giao còn rời rạc, chia cắt, chưa tạo thành phạm vi liên tục để tổ chức thi công đồng bộ. Tại khu vực Bắc Nha Trang, mới có 1,42 ha trong tổng số 4,18 ha được bàn giao. Đoạn qua các xã Diên Điền, Diên Lạc, Suối Hiệp và Diên Thọ có tổng diện tích thu hồi khoảng 59,05 ha, nhưng tiến độ kiểm kê, xác nhận nguồn gốc đất, phê duyệt phương án và chi trả bồi thường còn chưa đồng đều.
Một số diện tích đất công và mặt bằng đã được bàn giao trong tháng 6/2026, song phần lớn có quy mô nhỏ, phân tán. Tình trạng mặt bằng “xôi đỗ” khiến nhà thầu chưa thể mở đồng loạt các mũi thi công.
Để tháo gỡ, UBND phường Bắc Nha Trang và UBND các xã Diên Điền, Diên Lạc, Suối Hiệp được đề nghị phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa khẩn trương hoàn thành giải phóng mặt bằng, bàn giao phạm vi giải tỏa trắng cho chủ đầu tư.
Một dự án có ý nghĩa kết nối liên tỉnh khác là tuyến đường từ Quốc lộ 27C đến ĐT.656, kết nối Khánh Hòa với Lâm Đồng và Ninh Thuận. Tuyến đi qua các xã Khánh Sơn, Tây Khánh Sơn và Khánh Vĩnh, được chia thành dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ tái định cư và dự án thành phần xây lắp.
Dự án thành phần xây lắp có tổng mức đầu tư hơn 1.735 tỷ đồng, chiều dài 56,7km, quy mô đường cấp III miền núi, nền đường rộng 9m. Các cầu trên tuyến sử dụng kết cấu bê tông cốt thép, tải trọng thiết kế HL93; các nút giao được đầu tư nhằm bảo đảm an toàn và thuận lợi trong kết nối.
Tại đoạn 1 và đoạn 3, nhà thầu đã dọn quang 20,5km trong tổng số 26,7km; đắp nền đường K95 được 6km; thi công 30/80 cống và triển khai 3/4 cầu. Một trạm nghiền đá tại Km10+800 đã được đưa vào hoạt động; trạm thứ hai tại Km42+900 đang được chuẩn bị mặt bằng.
Đối với đoạn 2 dài khoảng 30km đi qua khu vực rừng tự nhiên, công tác tận thu lâm sản đã hoàn thành từ Km12 đến Km13 và đang tiếp tục triển khai đến Km15+500. Theo kế hoạch, đoạn 1 và đoạn 3 dự kiến hoàn thành trong quý II/2027; riêng đoạn 2 làm mới qua khu vực đồi núi cao, địa hình hiểm trở, dự kiến hoàn thành trong quý IV/2027.
Khó khăn lớn nhất của tuyến kết nối Quốc lộ 27C với ĐT.656 là điều kiện tiếp cận công trường. Đoạn 2 đi qua khu vực đồi núi cao, nhiều vị trí gấp khúc, vực sâu, không có đường nhánh hoặc đường hiện hữu để tiếp cận.
Việc khai thác, vận xuất và vận chuyển lâm sản hiện chỉ có thể thực hiện từ hai đầu tuyến tại Km12 phía Khánh Vĩnh và Km42 phía Khánh Sơn. Điều này làm chậm quá trình tận thu lâm sản, bàn giao mặt bằng và khai thác nguồn đất, đá tận dụng cho thi công.
“Ban Quản lý dự án đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương và đơn vị chủ rừng rà soát hiện trạng, nghiên cứu mở thêm đường công vụ vào đoạn Km12 - Km42. Khi mặt bằng khu vực rừng được bàn giao, chủ đầu tư sẽ tổ chức nhiều mũi thi công, đồng thời khai thác nguồn vật liệu tại chỗ phục vụ toàn tuyến”, ông Phạm Văn Hòa cho biết.
Đối với Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 26B, mặt bằng đã được bàn giao tương đối liên tục, tạo điều kiện cho nhà thầu triển khai thi công. Dự án dài 13,3km, được nâng cấp từ 2 làn lên 6 làn xe, gồm 4 làn ô tô và 2 làn xe thô sơ, với tổng mức đầu tư hơn 865 tỷ đồng.
Nhà thầu đã thi công nền đường mở rộng trên gần 10km, tập trung đắp nền, rải cấp phối đá dăm, thi công cầu Ninh Thọ, cầu Suối Tre, tường kè biển, cống hộp và các cấu kiện đúc sẵn. Khối lượng thực hiện đạt khoảng 5% hợp đồng.
Dù mặt bằng cơ bản đáp ứng thi công, dự án vẫn gặp khó do một số hệ thống hạ tầng kỹ thuật chưa được di dời và nguồn đất đắp còn thiếu. Chủ đầu tư đề nghị các đơn vị liên quan đẩy nhanh di dời điện, nước, viễn thông, hoàn thiện hồ sơ đối với những công trình hạ tầng còn lại và sớm giải quyết thủ tục về nguồn khoáng sản phục vụ dự án.
Trong khi đó, Dự án thành phần 1 nâng cấp và làm mới Tỉnh lộ 6 - ĐT.651G đoạn 2 đã được thông báo khởi công ngày 3/8/2026. Tuyến có tổng chiều dài 17,109km, đi qua các xã Vạn Hưng, Hòa Trí và Bắc Ninh Hòa, tổng mức đầu tư hơn 605 tỷ đồng.
Các nhà thầu đang khảo sát mặt bằng, xây dựng lán trại để triển khai thi công. Năm 2026, dự án được bố trí 55 tỷ đồng và đã giải ngân hơn 53,6 tỷ đồng, đạt 97,6%.
Theo ông Phạm Văn Hòa, việc đồng loạt triển khai các dự án giao thông trọng điểm sẽ từng bước hoàn thiện mạng lưới kết nối giữa các địa phương trong tỉnh, khu vực ven biển với miền núi và Khánh Hòa với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ. Để bảo đảm tiến độ, các địa phương, đơn vị liên quan cần bàn giao mặt bằng liên tục, xử lý kịp thời thủ tục liên quan đến rừng, hạ tầng kỹ thuật và chủ động nguồn vật liệu xây dựng.
Giai đoạn 2026-2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu phát triển khu vực kinh tế tập thể, trọng tâm là các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và thực chất. Chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, liên kết chuỗi giá trị và nông nghiệp xanh được xác định là những động lực quan trọng để nâng cao thu nhập cho thành viên.
Tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến chính dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam qua địa phận tỉnh trước quý IV/2028, với một nguyên tắc xuyên suốt: người dân phải có nơi ở mới trước khi bị thu hồi đất.
Các cá nhân, tổ chức nuôi trồng thủy sản trên biển tại Khánh Hòa đáp ứng đủ điều kiện được hỗ trợ một phần kinh phí chuyển đổi lồng bè bằng vật liệu truyền thống sang vật liệu mới như HDPE, FRP. Mức hỗ trợ cao nhất lên đến 395 triệu đồng đối với mỗi cá nhân hoặc thành viên của tổ chức nuôi trồng thủy sản.
