Không còn là câu chuyện "con trâu đi trước, cái cày theo sau", thế hệ doanh nông mới đang chứng minh làm giàu từ nông nghiệp bản địa cần một tư duy quản trị chuyên nghiệp và bền vững.
Ngày 5/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) cùng Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao (HVNCLC) đã chính thức phát động Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12. Với chủ đề “Kiến tạo thế hệ doanh nông xanh trong kỷ nguyên phát triển bền vững”, cuộc thi năm nay mở ra lộ trình hỗ trợ toàn diện để các "ông chủ" trẻ biến đặc sản quê hương thành những thương hiệu xanh vươn tầm quốc tế.
Từ hạt giống bản địa đến hệ sinh thái xanh toàn diện
Kể từ khi khởi động vào năm 2015, Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh đã xây dựng được một hệ sinh thái hỗ trợ hoàn chỉnh từ đào tạo, cố vấn đến xúc tiến thương mại. Trong suốt 12 năm qua, chương trình đã tổ chức hơn 450 lớp tập huấn cho 32.000 lượt thành viên và thu hút gần 1.800 dự án từ 32 tỉnh, thành phố.
Bà Vũ Kim Anh, Phó Giám đốc Trung tâm BSA, chia sẻ rằng thành tựu đáng tự hào nhất sau hơn một thập kỷ qua không nằm ở con số dự án, mà là sự hình thành của một thế hệ "doanh nông" trẻ. Đây là những người biết khai thác tài nguyên bản địa bằng tư duy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế để tạo ra giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.
Triết lý xuyên suốt của cuộc thi là sự kết hợp giữa tài nguyên bản địa và công nghệ mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khái niệm "tài nguyên bản địa" đã được mở rộng, không chỉ dừng lại ở nguyên liệu đặc trưng vùng miền mà còn bao gồm cả tri thức cộng đồng, kỹ năng lao động và các giá trị văn hóa bản sắc.
Ba từ khóa trọng tâm của mùa thi năm 2026 là: Xuất khẩu (Go Global), Nghiên cứu và Phát triển (R&D) và Phát triển bền vững. Việc đầu tư mạnh mẽ vào R&D ngay từ giai đoạn đầu, như mô hình của Sokfarm hay Ecoco, được xem là "chìa khóa" để doanh nghiệp khởi nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và vươn tầm toàn cầu.
Để không startup nào bị bỏ lại phía sau
Bước sang năm thứ 12, cuộc thi có sự thay đổi lớn trong cách thức tổ chức khi chia các đối tượng tham gia thành 4 nhóm phát triển riêng biệt: Hạt giống (ý tưởng kinh doanh và startup dưới 1 năm); Ươm tạo (các dự án hoạt động từ 1 – 3 năm); Tăng tốc (doanh nghiệp hoạt động từ 3 – 5 năm); Dẫn dắt (doanh nghiệp đã hoạt động trên 5 năm).
Cách phân loại này giúp Ban tổ chức cung cấp các nội dung hỗ trợ sát thực tế, từ việc hoàn thiện mô hình kinh doanh, tiêu chuẩn hóa sản phẩm đến việc nâng cao năng lực quản trị và xuất khẩu. Với tổng giá trị giải thưởng gần 1 tỷ đồng, các dự án còn được tham gia các chương trình bootcamp, ứng dụng AI, IoT vào sản xuất và tham gia các chuyến study tour quốc tế.
Tại lễ phát động, các chuyên gia nhấn mạnh rằng thách thức của startup hiện nay không chỉ là bán được hàng mà là xây dựng hệ thống quản trị vững mạnh để tăng trưởng bền vững. Đồng thời, xu hướng tiêu dùng thế giới đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các sản phẩm tốt cho sức khỏe, cá nhân hóa trải nghiệm và tôn trọng kinh tế tuần hoàn.
Ông Nguyễn Gia Huy Chương, Giám đốc Điều hành PRO Việt Nam, nhận định: Kinh tế tuần hoàn đang trở thành động lực quan trọng, giúp doanh nghiệp giảm áp lực lên tài nguyên và nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua việc tái sử dụng, tái chế. Đây chính là cơ hội để các doanh nghiệp xanh Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe và thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh 2026 kỳ vọng sẽ tiếp tục là "bệ phóng" vững chắc, nuôi dưỡng những mô hình kinh doanh có trách nhiệm, tạo sinh kế cho cộng đồng và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của quốc gia.
Vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo đã đi kiểm tra tình hình sản xuất nông nghiệp vụ Đông Xuân tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Qua kiểm tra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu ngành nông nghiệp và môi trường tập trung chỉ đạo, hướng dẫn bà con nông dân triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm sản xuất lúa vụ Đông Xuân đạt hiệu quả, đồng thời nghiên cứu, định hướng chuyển đổi một số diện tích sang cây trồng có giá trị kinh tế cao.
Những ngày đầu năm mới 2026, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị đã đến thăm, làm việc với một số doanh nghiệp sản xuất trong lĩnh vực nông – lâm nghiệp của tỉnh, nhằm động viên tinh thần, nắm bắt tình hình sản xuất kinh doanh và định hướng phát triển bền vững.
Kết thúc năm 2025 được xem là một năm đầy biến động của ngành hàng lúa gạo Việt Nam khi nhiều thị trường nhập khẩu thu hẹp nhu cầu... Gạo Việt bị cạnh tranh về giá với hai đối thủ lớn là Ấn Độ và Thái Lan. Tuy nhiên, dòng gạo xanh phát thải thấp đang được Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) phát động sản xuất từ đầu năm 2024 hiện đang là thế mạnh cạnh tranh mới của Việt Nam trong năm 2026.
Con số 71.000 tấn gạo mang nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” mà Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) vừa công bố mới đây cho thấy Ngành hàng lúa gạo Việt Nam đang từng bước chuyển mình trong việc tái định vị lại chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng phát triển bền vững, và tập trung vào các thị trường tiềm năng với gạo chất lượng cao, đang mở ra cơ hội khẳng định giá trị hạt gạo Việt trên thị trường Quốc tế.
Trước những dự báo về thách thức cho ngành hàng lúa gạo xuất khẩu trong năm 2026 sẽ còn gặp nhiều khó khăn, thì sự ra đời của nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” được kỳ vọng sẽ trở thành tấm “hộ chiếu” khi tạo ra một dòng sản phẩm mới, một phân khúc riêng trên thị trường xuất khẩu giúp gạo Việt chinh phục được những thị trường khó tính.
