Liên kết chuỗi – hướng đi bền vững cho nông nghiệp Quảng Ngãi

Những ngày cuối tháng 4, cánh đồng Rẫy thuộc thôn Thạch Thang (xã Lân Phong, tỉnh Quảng Ngãi) trở nên sôi động bởi không khí thu hoạch lạc diễn ra khẩn trương. Trên nền đất tơi xốp, những bụi lạc chắc hạt, sai củ được nhổ lên, kết thành từng đống lớn. Đây là kết quả từ Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới triển khai tại địa phương.

Dự án có quy mô hơn 13 ha, với 77 hộ dân tham gia. Điểm khác biệt so với phương thức canh tác truyền thống là nông dân được hỗ trợ 50% chi phí vật tư, đồng thời được tiếp cận và áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến. Nhờ đó, hiệu quả sản xuất được nâng lên rõ rệt.

Bà Nguyễn Thị Hiển, một hộ dân tại xã Lân Phong, cho biết: "Vụ này gia đình tôi trồng 0,5 ha lạc. Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và bón phân theo định kỳ, năng suất ước đạt 35 tạ/ha, cao hơn 7 tạ/ha so với trước đây. Quan trọng hơn, sản phẩm được doanh nghiệp cam kết bao tiêu, nên tôi rất yên tâm sản xuất".

Cùng tham gia mô hình, bà Đỗ Thị Liên với diện tích 0,15 ha lạc, nhận thấy hiệu quả rõ rệt khi toàn bộ quy trình, từ làm đất đến thu hoạch, đều có cán bộ kỹ thuật hướng dẫn, giám sát. Nhờ bón phân cân đối, chi phí đầu vào giảm, trong khi năng suất lại tăng.

Đóng vai trò trung tâm trong chuỗi liên kết này là Hợp tác xã Nông nghiệp Đức Phong. Giám đốc hợp tác xã, ông Nguyễn Thanh Châu cho biết: "Đơn vị đứng ra kết nối nông dân với doanh nghiệp, cung ứng vật tư đảm bảo chất lượng và theo dõi quy trình kỹ thuật. Nhờ đó, mỗi ha lạc trong vùng dự án mang lại lợi nhuận khoảng 45 triệu đồng".

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Lân Phong Nguyễn Ngọc Tưởng, mô hình liên kết này phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị để nhân rộng, hướng đến hình thành vùng chuyên canh tập trung, gắn với sơ chế, đóng gói nhằm nâng cao giá trị gia tăng và từng bước xây dựng thương hiệu lạc Lân Phong trên thị trường.

Không chỉ riêng Lân Phong, tại xã Long Phụng, mô hình liên kết sản xuất cũng đang mang lại hiệu quả thiết thực. Từ những thửa ruộng nhỏ lẻ, địa phương đã hình thành vùng chuyên canh đậu nành tập trung, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp chế biến.

Chị Nguyễn Thị Thuận (thôn Phú An) cho biết, đậu nành có thời gian sinh trưởng ngắn, khoảng 65–70 ngày, nên mỗi năm có thể sản xuất tới 4 vụ hoặc luân canh với các loại cây trồng khác. Đặc biệt, việc luân canh giữa đậu nành với lúa và rau màu giúp cải tạo đất, hạn chế sâu bệnh, từ đó nâng cao năng suất cây trồng.

Hiệu quả kinh tế cũng được cải thiện rõ rệt. Theo chị Thuận, trồng đậu nành theo chuỗi liên kết mang lại thu nhập khoảng 2,5 triệu đồng/500m², cao gấp đôi so với trồng lúa hoặc ngô, trong khi chi phí và công chăm sóc lại giảm khoảng 30%.

Yếu tố then chốt giúp mô hình tại xã Long Phụng duy trì ổn định chính là cơ chế bao tiêu sản phẩm minh bạch. Theo ông Lê Văn Trường, Tổ trưởng Tổ liên kết sản xuất đậu nành thôn Phú An, mô hình đã được duy trì gần 10 năm. Trước mỗi vụ sản xuất, doanh nghiệp và nông dân đều thống nhất rõ ràng về giá cả cũng như tiêu chuẩn chất lượng. Sản phẩm sau thu hoạch được thu mua tận nơi, giúp người dân không còn lo lắng về đầu ra.

Chủ tịch UBND xã Long Phụng Ngô Văn Thanh khẳng định, việc xây dựng vùng sản xuất ổn định gắn với tiêu thụ và chế biến không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo nền tảng cho phát triển nông thôn theo hướng bền vững.

Từ thực tiễn tại Lân Phong và Long Phụng có thể thấy, khi có sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, sản xuất nông nghiệp không chỉ dừng lại ở việc tăng năng suất mà còn nâng cao giá trị, giảm rủi ro thị trường. Đây chính là hướng đi cần thiết để nông nghiệp Quảng Ngãi từng bước chuyển sang sản xuất hàng hóa, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn mới theo hướng hiện đại và bền vững.