Tết cổ truyền là dịp để các thành viên trong gia đình đoàn tụ, quây quần bên nhau sau một năm làm việc vất vả. Không chỉ mang ý nghĩa mong cầu một năm mới ấm no, hạnh phúc, mâm cỗ ngày Tết còn thể hiện lòng tri ân đối với ông bà, tổ tiên. Bởi vậy, trong đêm Giao thừa và ba ngày đầu năm, các gia đình Việt luôn cố gắng chuẩn bị mâm cơm tươm tất để dâng cúng gia tiên.
Mâm cơm Tết - nơi bày tỏ lòng thành kính và ước nguyện đầu năm
Với truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, coi trọng tình nghĩa gia đình, gian thờ tổ tiên là không gian linh thiêng thể hiện rõ nhất lòng hiếu kính của con cháu đối với ông bà, tổ tiên đã khuất. Bởi vậy, bữa cơm cúng gia tiên ngày Tết luôn được chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo.
Mâm cơm ngày Tết không chỉ cần ngon miệng mà còn phải hài hòa, đẹp mắt. Việc lựa chọn nguyên liệu, sắp xếp món ăn đều hướng tới sự cân bằng âm – dương, tượng trưng cho quy luật vận hành tự nhiên và ước mong một năm mới thuận hòa.
Những món ăn trên mâm cỗ đều mang ý nghĩa văn hóa và tâm linh sâu sắc. Bánh chưng hình vuông, tượng trưng cho đất, phổ biến ở miền Bắc, còn bánh tét hình trụ, tượng trưng cho trời, quen thuộc ở miền Nam. Bánh được làm từ gạo nếp, đậu xanh, thịt mỡ và được gói trong lá dong, lá chuối, mang ý nghĩa về sự biết ơn đối với trời đất. Xôi gấc với sắc đỏ tươi mang ý nghĩa may mắn, tài lộc; gà luộc tượng trưng cho sự khởi đầu thuận lợi, hanh thông. Bên cạnh đó, các món như canh măng, dưa hành, thịt gà, thịt heo, mứt Tết… đều hàm chứa mong ước về sức khỏe, trường thọ và cuộc sống ấm no.
Dù cách bày biện mâm cỗ ngày Tết có khác nhau giữa các vùng miền, tựu trung, đó vẫn là sự kết tinh của giá trị văn hóa, tâm linh và xã hội. Mâm cơm Tết không chỉ là bữa ăn đầu năm, mà còn là cách người Việt gìn giữ đạo hiếu, gửi gắm ước vọng về một năm mới an lành, thịnh vượng và trọn vẹn yêu thương.
Gắn kết đoàn viên trong gia đình
Mâm cỗ Tết không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và tri ân các bậc sinh thành. Bữa cơm ngày Tết thường gồm nhiều món ăn truyền thống, tượng trưng cho sự đủ đầy, thịnh vượng và an lành.
Ngày Tết, người Việt coi trọng việc mời khách đến ăn Tết như một cách thể hiện lòng hiếu khách, sẻ chia niềm vui và gửi trao những lời chúc tốt lành đầu năm. Mâm cơm ngày Tết vì thế không chỉ dành để dâng cúng tổ tiên, mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết gia đình và gắn kết cộng đồng. Những món ăn giản dị nhưng tinh tế trên mâm cỗ thể hiện sự hòa hợp, bền chặt của các mối quan hệ trong gia đình. Qua mâm cơm Tết, các thế hệ cùng nhau gìn giữ và truyền tiếp những giá trị văn hóa tốt đẹp, kết nối quá khứ với hiện tại, con người với tổ tiên, gửi gắm niềm hy vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc, khỏe mạnh và thịnh vượng.
Mâm cơm ngày Tết của ba miền Bắc, Trung, Nam tuy mang những sắc thái ẩm thực riêng, phản ánh đặc trưng văn hóa từng vùng, nhưng đều cùng chung một ý nghĩa: cầu mong may mắn, tài lộc, sức khỏe, sự sum vầy và hạnh phúc cho gia đình trong năm mới.
Xuân về, quê hương Bác ở Kim Liên (Nghệ An) không khí rộn ràng như bao miền đất khác nhưng ở đây có gì đó chậm hơn, sâu hơn. Không ồn ào, không phô trương mà chỉ là một cảm giác tươi mới len lỏi trong từng con đường, hàng cây, mái nhà.
Tết Nguyên Đán không chỉ là một dịp lễ hội quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt Nam mà còn là cơ hội để tôn vinh các giá trị truyền thống. Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển các sản phẩm nông sản truyền thống, đồng thời thực hiện các chương trình bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm trong dịp Tết, đảm bảo sự bền vững cho nền nông nghiệp Việt Nam.
Trong 3 ngày, từ 22 đến 24/2/2026 (tức mùng 6–8 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Sân vận động xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ sẽ diễn ra Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường năm 2026 với quy mô cấp tỉnh. Sự kiện không chỉ tái hiện không gian văn hóa - tín ngưỡng đặc sắc của bốn vùng Mường Bi, Vang, Thàng, Động mà còn lan tỏa mạnh mẽ giá trị di sản, khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa Mường trong đời sống đương đại.
Có một mùi hương chỉ cần thoảng qua là biết Tết đã về ngoài hiên. Đó là mùi trầm. Không nồng gắt, không phô trương, chỉ âm thầm len lỏi trong gian nhà, quyện vào sắc xuân khiến lòng người rạo rực...
Dù đứng ở góc ngõ nào của xã Mường Lống (Nghệ An), tôi vẫn nghe người già trong bản kể chuyện về vó ngựa năm nào. Chuyện cũ thôi, nhưng mỗi lần nhắc lại, ai cũng chậm giọng đi một chút, như thể sợ làm rơi mất một phần ký ức của núi.
