Là một trong những đơn vị đầu tiên có sản phẩm đạt OCOP ở tỉnh Nghệ An, HTX Sen quê Bác đến nay không chỉ tạo việc làm cho hàng chục hộ dân mà còn sở hữu nhiều sản phẩm OCOP. Hiện HTX đang nâng cao năng lực chuyển đổi số để hiện đại hóa quản trị, minh bạch hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.
Thành lập năm 2018 - HTX Nông nghiệp Sen Quê Bác (Nghệ An) do anh Phạm Kim Tiến làm giám đốc, anh bắt đầu bằng việc vận động người dân ở xã chuyển đổi 20 ha ao hồ từ nuôi cá sang trồng sen. Khi vào HTX, các thành viên đã được hướng dẫn hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, từ việc lựa chọn giống sen, vùng trồng đến việc sơ chế, chế biến.
Ban đầu HTX có 7 thành viên đến nay đã có 46 thành viên liên kết, với vai trò là giám đốc HTX anh cam kết thu mua phần lớn nguyên liệu cho bà con, song song với quá trình đó là việc cung ứng giống, vật tư, hỗ trợ kỹ thuật cho bà con, nhờ liên kết này được duy trì và người dân tham gia HTX yên tâm sản xuất.
Từ cây sen người dân ở đây làm ra nhiều sản phẩm như: trà hoa sen, trà lá sen, hạt sen sấy, kim chi sen, củ sen muối… các sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu hàng ngày mà còn phục vụ người dân về thăm quê Bác. Ngoài ra, du khách còn trực tiếp được trải nghiệm trên những cánh đồng sen, thu hoạch sen, chế biến. Thưởng thức uống chè sen lại vườn, mua quà đặc sản mang về. Hiện nay các sản phẩm này được tiêu thụ ở nhiều nơi trong nước và đã xuất khẩu sang Pháp và Hàn Quốc.
Ông Phạm Kim Tiến – Giám đốc HTX Nông nghiệp Sen Quê Bác (Nghệ An) chia sẻ: Trong quá trình phát triển, HTX luôn cố gắng tạo ra những sản phẩm tốt nhất, nhưng cũng định hướng làm nông nghiệp gắn với du lịch, cho du khách trải nghiệm các hoạt động trong quá trình sản xuất, có thể trồng sen, thu hoạch hoa sen, chế biến các sản phẩm từ sen. Đồng thời kết hợp cùng các trò chơi dân gian, tạo không gian thoáng đãng cho học sinh tham gia trải nghiệm cuối tuần.
Không gian trồng sen giờ đây không chỉ đẹp về cảnh quan mà còn tạo sinh kế, giữ gìn bản sắc đồng thời thu hút khách du lịch đến Kim Liên, Nam Đàn quê Bác quanh năm thay vì chỉ tập trung vào dịp lễ hội.
Trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp, việc liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, liên kết vùng nguyên liệu, liên kết chuỗi giá trị nông sản cần phải đóng vai trò chủ chốt để sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn.
Ông Phạm Kim Tiến chia sẻ: Để trở thành đối tác tin cậy, trước hết HTX phải tự nâng chuẩn chính mình. Lâu nay, trong bức tranh nông nghiệp Việt Nam, nhiều HTX vẫn giữ tâm thế là đơn vị yếu thế, cần sự hỗ trợ hoặc "giải cứu". Thế nhưng, thực tiễn hội nhập đã chứng minh rằng niềm tin không thể xây dựng dựa trên sự cảm thông, mà phải dựa trên năng lực thực chất.
“Khi nói đến việc kết nối giữa HTX và hệ sinh thái kinh tế tư nhân, chúng tôi cho rằng câu hỏi quan trọng nhất không phải là doanh nghiệp có sẵn sàng hợp tác hay không, mà là HTX đã sẵn sàng để được tin cậy hay chưa. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, khi doanh nghiệp không chỉ tìm nguồn cung mà còn tìm đối tác có năng lực thực chất, chúng tôi nhận thấy: Câu hỏi quan trọng không phải là doanh nghiệp có cần HTX hay không, mà là HTX đã đủ tin cậy để doanh nghiệp lựa chọn hay chưa”, ông Tiến nhấn mạnh.
Thực tế các giám đốc HTX hiện nay thường dành ưu tiên đặc biệt cho những hộ sản xuất đảm bảo được sự ổn định về chất lượng sản phẩm. Đi cùng với đó là những đòi hỏi khắt khe về tính minh bạch của dữ liệu và sự rõ ràng, chuyên nghiệp trong công tác quản lý. Nếu HTX không đáp ứng được các yếu tố cốt lõi này, thì mọi nỗ lực liên kết chỉ mang tính chất ngắn hạn, thiếu bền vững và dễ dàng đứt gãy.
Xác định sẽ đưa sản phẩm của mình đi thị trường trong nước và quốc tế, HTX đã từng bước chuyển mình theo hướng chuyên nghiệp hóa, trong đó tập trung toàn diện vào bốn trụ cột chiến lược để tạo thế đứng vững chắc trên thị trường. HTX xác định chuẩn hóa chất lượng là nền tảng cốt yếu nhất để xây dựng niềm tin. Thay vì để các hộ thành viên sản xuất tự phát, HTX đã tổ chức lại theo hướng quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung, áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ và kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng theo từng công đoạn.
Song song với việc nâng cao chất lượng, công tác truy xuất nguồn gốc cũng được HTX triển khai như một lợi thế cạnh tranh tuyệt đối. Theo ông Phạm Kim Tiến, truy xuất nguồn gốc tại đây không chỉ dừng lại ở việc dán mã QR lên bao bì, mà là sự vận hành của một hệ thống dữ liệu sống. Điều này bao gồm việc ghi chép nhật ký sản xuất chi tiết theo từng vùng nguyên liệu, lưu trữ quy trình chế biến, kiểm soát chặt chẽ từng lô hàng và công khai mọi thông tin minh bạch nhất đến tay người tiêu dùng.
HTX đã mạnh dạn rũ bỏ chiếc áo quản lý kiểu gia đình để khoác lên mình mô hình vận hành của một doanh nghiệp thực thụ. Trong đó, các chức năng về sản xuất, thị trường và tài chính được phân định rõ ràng. Việc xây dựng bộ phận kế toán chuyên nghiệp cùng hệ thống kiểm soát nội bộ bài bản đã giúp tách bạch giữa quyền quản lý và quyền sở hữu, tạo nên sự minh bạch về tài chính. HTX Sen Quê Bác đã tích cực đưa công nghệ vào các khâu chế biến, bảo quản để nâng cao giá trị gia tăng cho hạt sen, đồng thời tận dụng tối đa các nền tảng số trong việc quản lý kho bãi, xử lý đơn hàng và mở rộng kênh bán hàng trực tuyến nhằm tiếp cận khách hàng một cách tối ưu nhất.
Từ quá trình thực tế đó, ông Phạm Kim Tiến đã đúc rút ra những bài học mang tính định hướng cho mô hình kinh tế tập thể. Theo ông: bài học đầu tiên và quan trọng nhất là liên kết không thể dựa trên sự phụ thuộc, bởi một mối quan hệ bền vững chỉ tồn tại khi cả hai bên đều có thực lực. Tiếp đến, niềm tin giữa các đối tác phải được xây dựng và chứng minh bằng những dữ liệu cụ thể, minh bạch thay vì những lời cam kết suông. Cuối cùng, sự hợp tác chính là việc các bên cùng nhau cộng hưởng để tạo ra những giá trị mới cho xã hội và cộng đồng.
Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg quy định về Bộ tiêu chí, công tác đánh giá, phân hạng, công nhận, nâng hạng, công nhận lại sản phẩm OCOP, công tác kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP sau khi được công nhận.
Việc có thêm 4 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia không chỉ nâng tổng số sản phẩm OCOP chất lượng cao của tỉnh Phú Thọ lên 9 sản phẩm, mà còn cho thấy xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang phát triển theo chiều sâu, chú trọng chất lượng, thương hiệu và giá trị gia tăng.
Hà Nội đang thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP gắn với làng nghề và du lịch trải nghiệm nhằm nâng cao giá trị hàng hóa, mở rộng sinh kế và khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa truyền thống. Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội nhấn mạnh cách tiếp cận theo chuỗi giá trị và kinh tế đa giá trị sẽ tạo ra bước chuyển rõ nét cho khu vực nông thôn Thủ đô.
Giữa nhịp phát triển nông thôn mới, ở vùng chiêm trũng xứ Thanh có một vị lãnh đạo luôn chọn cách đồng hành cùng nông dân từ ruộng cói, con cáy. Ông Bùi Ngọc Tam (xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa) là người góp phần đưa mắm cáy Quảng Phúc trở thành sản phẩm OCOP 4 sao là minh chứng sinh động cho tinh thần “lãnh đạo từ thực tiễn”.
Bắt đầu từ những trăn trở rất đời thường về sinh kế của phụ nữ nông thôn và nỗi lo rác thải nhựa ngày càng gia tăng, chị Nguyễn Thị Thắm (xã Trung Chính, Thanh Hóa) đã chọn nghề cói như một lối đi bền vững. Từ những sản phẩm thủ công giản dị, Hợp tác xã Tân Thọ không chỉ tạo ra dòng sản phẩm OCOP 4 sao thân thiện môi trường mà còn mở ra cơ hội việc làm ổn định, góp phần giữ gìn nghề truyền thống và lan tỏa giá trị sống xanh.
