Trước áp lực dịch bệnh, thời tiết và chi phí sản xuất, Nghệ An đang từng bước đưa công nghệ cao vào nuôi tôm như một yêu cầu tất yếu và xem đây cách để ngành tôm phát triển bền vững.
Nhìn lại năm 2025, người nuôi tôm ở Nghệ An trải qua một mùa vụ không dễ dàng. Thời tiết thất thường, dịch bệnh khó lường, trong khi giá thức ăn, con giống và vật tư đầu vào liên tục leo thang. Không ít hộ nuôi phải “gồng mình” giữ ao; có vụ thu hoạch được nhưng lãi chẳng đáng bao nhiêu; thậm chí có những trường hợp bão lũ đến cuốn phăng đi tất cả.
Dẫu vậy, bức tranh chung của ngành tôm vẫn có những điểm sáng. Toàn tỉnh Nghệ An duy trì diện tích nuôi khoảng 1.776 ha, sản lượng thu hoạch đạt hơn 11.400 tấn, tăng so với năm trước. Sản xuất giống cũng giữ được nhịp với gần 2.914 triệu con tôm giống được ương dưỡng, chủ yếu là tôm thẻ chân trắng. Tổng giá trị sản xuất đạt xấp xỉ 3.000 tỷ đồng.
Những con số ấy cho thấy nỗ lực không nhỏ của cả ngành, nhưng cũng không che lấp được thực tế: nuôi tôm ở Nghệ An vẫn đang đối mặt với nhiều “nút thắt”. Từ hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ, nguồn nước ô nhiễm, đến việc liên kết sản xuất còn lỏng lẻo. Nếu không thay đổi cách làm, rủi ro là điều khó tránh.
Trong bối cảnh đó, công nghệ cao dần trở thành hướng đi được nhiều người lựa chọn. Không còn nuôi theo kiểu “trông trời, trông nước”, người nuôi bắt đầu kiểm soát chặt hơn từ con giống đến môi trường ao nuôi.
Ở vùng bãi ngang xã Hải Châu, ông Nguyễn Văn Hòa là một trong những người đi trước. Bắt đầu nuôi tôm từ năm 2019 với 3 ao nhỏ, sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm, ông mạnh dạn đầu tư mở rộng lên 16 hồ nổi trên diện tích hơn 1,2 ha, trong đó có 13 hồ nuôi tôm.
Điều đáng nói là ông chọn mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao theo quy trình 3 giai đoạn. Đây được xem là cách làm còn khá mới ở khu vực này lúc bấy giờ. Theo ông Hòa, điểm khác biệt lớn nhất là khả năng kiểm soát nguồn nước, bệnh tật và trọng lượng tôm. Nước được xử lý kỹ trước khi đưa vào ao, con giống được chọn lọc, các khâu nuôi gần như khép kín. Nhờ vậy, rủi ro dịch bệnh giảm hẳn, đặc biệt trong mùa mưa bão, thời điểm trước đây luôn khiến người nuôi “đứng ngồi không yên”.
“Nuôi kiểu này chi phí đầu tư ban đầu cao hơn nhưng bù lại yên tâm hơn nhiều. Mình chủ động được từ đầu đến cuối”, ông Hòa chia sẻ.
Từ những mô hình như vậy, ngành thủy sản Nghệ An đang dần định hình lại hướng đi. Năm 2026, tỉnh xác định tiếp tục phát triển nuôi tôm theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó tôm thẻ chân trắng vẫn là đối tượng chủ lực. Hình thức nuôi sẽ chuyển mạnh sang thâm canh, siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao, hạn chế tối đa việc sử dụng kháng sinh và hóa chất.
Không chỉ dừng ở khâu nuôi, Nghệ An cũng đặt mục tiêu tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn kết người nuôi với doanh nghiệp, hợp tác xã và thị trường tiêu thụ. Khi đầu ra ổn định, người nuôi mới dám đầu tư dài hơi.
Theo kế hoạch, năm 2026, tỉnh Nghệ An vẫn giữ diện tích nuôi tôm khoảng 1.776 ha, sản lượng phấn đấu đạt 11.000 tấn. Đồng thời phấn đấu sản xuất, ương dưỡng 2.900 triệu con tôm giống.
Để làm được điều này, ngành chức năng xác định phải đi từ những việc căn bản: hướng dẫn người dân tuân thủ lịch mùa vụ, kiểm soát chặt dịch bệnh, đồng thời tăng cường phổ biến các quy định của Luật Thủy sản. Quan trọng hơn, người nuôi cũng cần thay đổi tư duy, sản xuất theo tín hiệu thị trường thay vì làm theo thói quen.
“Các hộ nuôi cần quan tâm đến nhu cầu của thị trường tiêu thụ sản phẩm để có kế hoạch sản xuất phù hợp, quá trình làm khuyến khích sản xuất theo mô hình gắn kết nuôi trồng kết hợp với sơ chế, chế biến sản phẩm tạo chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ”, ông Trần Xuân Học, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An nhấn mạnh.
Từ đó có thể thấy, câu chuyện nuôi tôm ở Nghệ An đang đứng trước một bước chuyển mang nhiều kỳ vọng. Không chạy theo mở rộng diện tích bằng mọi giá, mà hướng tới mỗi ao nuôi phải thực sự hiệu quả, giảm rủi ro, nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, nuôi tôm công nghệ cao không còn là lựa chọn, mà trở thành yêu cầu tất yếu.
Vừa qua, tại Hà Nội, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam long trọng tổ chức Hội nghị điển hình tiên tiến và phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” giai đoạn 2020 - 2025. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, không chỉ tổng kết 5 năm triển khai phong trào thi đua mà còn tôn vinh những tập thể, cá nhân nữ công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) tiêu biểu đã vượt khó vươn lên, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần xây dựng ngành nông nghiệp và môi trường phát triển bền vững.
Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ tập trung thực hiện các hoạt động ứng dụng thành tựu nghiên cứu và phát triển công nghệ cao vào lĩnh vực lâm nghiệp, tập trung lĩnh vực sản xuất giống lâm nghiệp, trồng rừng, chế biến gỗ và lâm sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An và vùng Bắc Trung Bộ.
Trong những năm gần đây tỉnh Nghệ An rất quan tâm tới phát triển kinh tế lâm nghiệp, trong đó trọng tâm là phát triển rừng trồng nguyên liệu, thâm canh gỗ lớn gắn với quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng, chế biến và tiêu thụ lâm sản.
Những cánh đồng trước đây cho vụ mùa bội thu thì nay năng suất sụt giảm mạnh, có những vùng mất trắng do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, sâu bệnh... Người dân Nghệ An rơi vào cảnh “mất mùa mất giá” khi bao công sức, chi phí đầu tư cả mùa vụ nay đổ sông đổ bể.
Thời gian qua, dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) đang diễn biến phức tạp trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, ảnh hưởng trực tiếp đến ngành chăn nuôi lợn vốn chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất nông nghiệp. Với sự chỉ đạo sát sao của UBND tỉnh Ninh Bình, sự vào cuộc của ngành nông nghiệp và chính quyền các địa phương, nhiều biện pháp đã và đang được triển khai quyết liệt nhằm khống chế dịch bệnh, bảo vệ sản xuất và ổn định đời sống người dân.
