Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tỉnh Ninh Bình đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Từ hoàn thiện thể chế đến phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và kinh tế số, địa phương đang tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững.
Hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng cho chuyển đổi số toàn diện
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Ninh Bình đã nhanh chóng cụ thể hóa chủ trương bằng nhiều nghị quyết, chương trình và kế hoạch hành động đồng bộ. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo nền tảng thể chế vững chắc, bảo đảm quá trình triển khai diễn ra thống nhất từ cấp tỉnh đến cơ sở.
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về Chiến lược đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành các kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57, đồng thời kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban. UBND tỉnh cũng ban hành nhiều chương trình, đề án trọng tâm, nổi bật là Đề án Chuyển đổi số tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2026-2030, được HĐND tỉnh thông qua, xác định chuyển đổi số là động lực đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên dữ liệu và công nghệ số.
Không chỉ hoàn thiện cơ chế, chính sách, tỉnh còn chú trọng xây dựng bộ máy chỉ đạo thống nhất. Đến nay, 100% sở, ngành, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng chương trình công tác, phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm việc triển khai đồng bộ từ tỉnh đến xã, phường.
Song song với đó, phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai sâu rộng, gắn với nhiều lớp tập huấn về kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số dành cho cán bộ, công chức và người dân. Các hoạt động tuyên truyền được thực hiện thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, sinh hoạt chi bộ, tổ chức đoàn thể và Tổ công nghệ số cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội.
Những kết quả bước đầu đã phản ánh rõ hiệu quả của quá trình cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số. Hiện 100% hồ sơ thủ tục hành chính của người dân và doanh nghiệp được tiếp nhận, xử lý trên môi trường điện tử; toàn bộ hơn 2.000 thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến và tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 94%, hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt gần 99%; thanh toán trực tuyến đạt gần 90%; tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 100%, trong khi tỷ lệ khai thác, sử dụng lại dữ liệu số hóa đạt gần 97%. Theo Bộ chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp, Ninh Bình đạt trên 95 điểm, thuộc nhóm địa phương xếp loại xuất sắc.
Bên cạnh đó, tỉnh đã tích cực triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung theo nguyên tắc "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung"; thúc đẩy Đề án 06 của Chính phủ, kết nối dữ liệu dân cư, đất đai, hộ tịch, y tế, giáo dục và nhiều lĩnh vực khác. Việc ứng dụng dữ liệu số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm thời gian, chi phí giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.
Hạ tầng, nhân lực và kinh tế số tạo động lực phát triển bền vững
Cùng với hoàn thiện thể chế, Ninh Bình xác định đầu tư hạ tầng số là điều kiện tiên quyết để phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Đến nay, 100% xã, phường đã được phủ cáp quang băng rộng đến thôn, xóm; 100% dân số được phủ sóng 4G và khoảng 70% dân số được phủ sóng 5G. Mạng truyền số liệu chuyên dùng đã kết nối đến toàn bộ các cơ quan nhà nước thuộc diện bắt buộc; Trung tâm dữ liệu của tỉnh được đầu tư, vận hành ổn định, bảo đảm yêu cầu lưu trữ, chia sẻ dữ liệu và an toàn thông tin.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành cũng được đẩy mạnh. Trong lĩnh vực đất đai, hàng triệu thửa đất đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia; dữ liệu hộ tịch, y tế, thủy sản tiếp tục được số hóa và đồng bộ. Đặc biệt, dữ liệu Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID được tích hợp với tỷ lệ cao, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Xác định con người là trung tâm của chuyển đổi số, tỉnh đặc biệt quan tâm phát triển nguồn nhân lực. Hàng trăm lớp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số được tổ chức cho cán bộ, công chức từ cấp tỉnh đến cấp xã. Đội ngũ cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin và chuyển đổi số tiếp tục được kiện toàn; hàng chục nghìn thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng trở thành lực lượng nòng cốt hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ số.
Hiện toàn tỉnh có hơn 4.600 Tổ công nghệ số cộng đồng với trên 36.000 thành viên, phủ kín 100% thôn, bản, tổ dân phố. Đây được xem là "cánh tay nối dài" đưa chuyển đổi số đến từng hộ dân, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, thương mại điện tử và các nền tảng số trong giáo dục, y tế, nông nghiệp.
Chuyển đổi số cũng đang tạo động lực mới cho phát triển kinh tế. Tỷ trọng kinh tế số ước đóng góp khoảng 15% GRDP của tỉnh. Nhiều doanh nghiệp mạnh dạn ứng dụng công nghệ số, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo vào sản xuất, kinh doanh; thương mại điện tử phát triển nhanh, mở rộng thị trường tiêu thụ cho doanh nghiệp, hợp tác xã và các sản phẩm OCOP.
Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tỉnh triển khai hàng trăm nhiệm vụ nghiên cứu gắn với lợi thế địa phương như du lịch thông minh, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp văn hóa, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Nhiều sản phẩm đặc trưng đã được bảo hộ sở hữu trí tuệ; các mô hình khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo và khu công nghệ cao đang từng bước hình thành, tạo dư địa tăng trưởng mới.
Bên cạnh những kết quả tích cực, tỉnh vẫn đối mặt với một số khó khăn như chất lượng nguồn nhân lực công nghệ cao còn hạn chế; hạ tầng số ở một số khu vực chưa đồng bộ; tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chưa đạt yêu cầu tại một số địa phương. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ trong thời gian tới.
Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, Ninh Bình sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế về dữ liệu, phát triển hạ tầng số đồng bộ, mở rộng phủ sóng 5G, xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phổ cập kỹ năng số toàn dân và thúc đẩy mạnh mẽ phong trào "Bình dân học vụ số". Đồng thời, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trên toàn địa bàn, vận hành hiệu quả Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), nâng cao năng lực quản trị số và từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.
Thực hiện việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, tỉnh Ninh Bình đang từng bước khẳng định hiệu quả của các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Thành công đó có sự đóng góp rất quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp, những đơn vị không chỉ cung cấp giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật mà còn đóng vai trò kết nối thị trường, tiêu thụ sản phẩm và dẫn dắt người nông dân tham gia vào nền nông nghiệp hàng hóa.
Tại xã Nho Quan, Ninh Bình, nơi quỹ đất sản xuất nông nghiệp chiếm gần như toàn bộ diện tích tự nhiên của địa phương, mô hình trồng đậu rau ngồi đang mang đến những tín hiệu tích cực ngay từ vụ đầu tiên. Khả năng thích ứng tốt với điều kiện thời tiết nắng nóng, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp cùng triển vọng mở rộng diện tích đã giúp giống cây trồng mới này nhận được sự quan tâm của người dân và các hợp tác xã.
Ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình đang tập trung triển khai nhiều giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm sản xuất vụ mùa 2026 và vụ đông 2026-2027 đạt hiệu quả cao. Cùng với việc cơ cấu lại mùa vụ, mở rộng liên kết sản xuất, nhiều mô hình lúa hữu cơ, giống mới cho thấy triển vọng tích cực, góp phần nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân.
Biến đổi khí hậu với những diễn biến cực đoan đang đẩy Hệ thống thủy lợi Vụ Bản (Ninh Bình) vào tình thế đầy thách thức. Không chỉ chịu áp lực từ mưa bão, lũ lụt ngày càng bất thường, nhiều công trình còn xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm khai thác. Thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư, sửa chữa và đổi mới phương thức quản lý để đảm bảo “mạch sống” cho sản xuất nông nghiệp địa phương.
