Khai thác tiềm năng du lịch từ di sản không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn được coi là nguồn lực để tăng trưởng kinh tế. Xã ngoại thành Đa Phúc (TP. Hà Nội) đang từng bước tạo lập liên kết khai thác các di sản cho phát triển du lịch, coi đây là hướng đi phù hợp để phát huy tiềm năng, thế mạnh sẵn có.
Phát huy giá trị di sản
Xã Đa Phúc được thành lập trên cơ sở sáp nhập diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 7 xã trước đây thuộc huyện Sóc Sơn (gồm Tân Hưng, Bắc Phú, Xuân Giang, Việt Long, Đức Hòa, Xuân Thu và Kim Lũ). Được bao quanh bởi dòng sông Cầu và sông Cà Lồ, Đa Phúc hội tụ nhiều di sản văn hóa, lễ hội đặc sắc gắn liền với văn hóa truyền thống của dân tộc, mảnh đất và con người nơi đây.
Sở hữu tiềm năng lớn về du lịch lễ hội, du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm, du lịch nông thôn gắn với bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường, mới đây, địa phương đã xây dựng chương trình “Du lịch xanh Đa Phúc – River Camping”, đặt nền móng cho hành trình phát triển du lịch cộng đồng của xã.
Đến với Đa Phúc, du khách không chỉ cắm trại trên bãi ven sông, mà còn được tìm hiểu thêm về các di tích lịch sử, không gian văn hóa truyền thống, trải nghiệm nông nghiệp xanh, đời sống làng quê ven sông,...
Hiện trên địa bàn xã có 92 di tích lịch sử văn hóa và nơi thờ tự. Trong đó, có 6 di tích được xếp hạng Quốc gia, 17 di tích được xếp hạng Thành phố. Một số di tích có cảnh quan, kiến trúc đẹp như: cụm di tích Đình chùa Đức Hậu; Đình Phú Tăng; Đình Thượng; Đình Hạ; Đình Kim Thượng; Đình Tiên Tảo, hay cụm di tích phòng tuyến sông Như Nguyệt - nơi gắn liền với bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà”...
Đặc biệt vào ngày 4/1 âm lịch hàng năm, người dân và du khách còn được hòa mình không khí trò chơi kéo mỏ tại lễ hội Đền Bà (thôn Xuân Lai), đây không chỉ là một trò diễn dân gian độc đáo, mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần đoàn kết, niềm tin và bản sắc văn hóa Việt.
Dụng cụ của trò kéo mỏ là hai cây tre bánh tẻ dài khoảng 7 - 8 mét, được các gia đình trong làng cung tiến, chọn lựa kỹ lưỡng theo những quy định mang tính thiêng liêng. Hai đội trai đinh khỏe mạnh đại diện cho hai xóm trong làng Xuân Lai tề tựu về ngôi đền để cùng tham gia trình diễn trò chơi kéo mỏ, dưới sự điều khiển của các cụ cao niên.
Được lưu truyền từ nhiều đời nay, nghi lễ và trò chơi kéo mỏ Xuân Lai đã được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Phát huy những giá trị đó, ngày nay nghi lễ tiếp tục được phát huy qua tour du lịch thú vị dành cho du khách.
Chiến lược hút khách ngắn hạn, dài hạn phù hợp với từng thị trường
Bà Đỗ Thu Nga - Chủ tịch UBND xã Đa Phúc cho biết, Đa Phúc kỳ vọng rằng, những di sản văn hóa gắn với những di tích lịch sử, bãi bồi ven sông, những cánh đồng xanh và làng quê yên bình nơi đây sẽ trở thành không gian trải nghiệm quen thuộc của du khách, là nơi để mỗi người tìm thấy sự thư thái, gắn kết và yêu hơn thiên nhiên, con người và văn hóa địa phương.
Ông Hồ An Phong - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá cao việc địa phương định hướng phát triển du lịch xanh, kinh tế xanh. "Đa Phúc không cần đầu tư xây dựng ồ ạt mà cần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống, cảnh quan thiên nhiên, các di sản văn hóa; từ đó xây dựng một cộng đồng làm du lịch xanh, tạo ra những sản phẩm khác biệt và trở thành một điểm đến yên bình để du khách thành thị tìm về trải nghiệm", ông Hồ An Phong nhấn mạnh.
Với những tiềm năng đó, xã Đa Phúc xác định, đến năm 2030 hình thành ít nhất 2 khu, điểm du lịch trọng điểm, cụ thể: các điểm du lịch tâm linh, du lịch lịch sử, xây dựng khu du lịch sinh thái tổng hợp đầm Lai Cách trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm sinh thái. Không gian du lịch ven sông; phát triển du lịch cộng đồng, homestay, không gian văn hóa lễ hội.
Cùng với đó, xã cũng chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng: du lịch lễ hội Đức Thánh Tam Giang, du lịch sinh thái nông nghiệp, du lịch làng nghề và sản phẩm OCOP,… Qua đó, xã Đa Phúc đặt mục tiêu đón khoảng trên 10.000 lượt khách du lịch mỗi năm, trong đó 15–20% là khách lưu trú.
Để “chắp cánh” cho du lịch xã Đa Phúc trong thời gian tới, bà Đặng Hương Giang, Giám đốc Sở Du lịch TP. Hà Nội nêu rõ: "Đa Phúc là một phần của huyện Sóc Sơn cũ, vì vậy Đa Phúc nên song hành cùng các địa phương lân cận trong việc thu hút khách, xây dựng kế hoạch cụ thể để hút khách trong ngắn hạn, dài hạn phù hợp với từng thị trường, tệp khách. Đồng thời, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực du lịch tại chỗ, nâng cao kỹ năng phục vụ, kỹ năng giao tiếp, khuyến khích người dân tham gia vào hoạt động du lịch theo hướng chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng và bền vững".
Sở Du lịch Hà Nội sẽ đồng hành cùng địa phương trong việc tập huấn kiến thức, nghiệp vụ, cũng như kết nối với các doanh nghiệp du lịch để thiết kế tour, kết nối tuyến, và từng bước thử nghiệm khai thác một số sản phẩm mới.