Quản lý rừng tại khu vực giáp ranh luôn đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chủ rừng, lực lượng kiểm lâm và chính quyền cơ sở. Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông (Phú Thọ) và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hoá), hoạt động tuần tra chung, trao đổi thông tin và tuyên truyền pháp luật đang được duy trì, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Khu vực tiếp giáp giữa Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông có địa hình rừng núi phức tạp, nhiều tuyến đường mòn và khu vực khó tiếp cận. Đây cũng là không gian sinh thái liên tục, không bị chia cắt bởi địa giới hành chính, vì vậy công tác quản lý, bảo vệ rừng đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa các lực lượng.
Từ yêu cầu thực tế đó, Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông đã duy trì phối hợp với Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông trong kiểm tra, tuần tra các khu vực tiếp giáp. Trong kỳ, hai đơn vị tổ chức 5 đợt tuần tra chung tại các tuyến rừng giáp ranh.
Các đợt tuần tra được triển khai tại nhiều khu vực như tuyến từ xóm Tớn Trong, xã Vân Sơn (Phú Thọ) đi khu vực giáp ranh Làng Mười (xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa); khu vực Tặng Đồn; tuyến thác Cao đi khu vực giáp ranh Pù Luông; khu vực Hang Hãy và tuyến từ xóm Bương Bái đi địa bàn giáp ranh.
Thành phần tham gia gồm cán bộ của hai khu bảo tồn, kiểm lâm và các tổ bảo vệ rừng cộng đồng. Việc tổ chức lực lượng liên ngành, liên địa bàn giúp công tác kiểm tra bám sát thực tế, đồng thời tạo điều kiện trao đổi trực tiếp về diễn biến tài nguyên rừng, những khu vực cần tăng cường kiểm soát và các nguy cơ có thể ảnh hưởng đến công tác bảo vệ rừng.
Bên cạnh các đợt tuần tra chung, Khu bảo tồn Ngọc Sơn - Ngổ Luông tổ chức 222 lượt tuần tra luồn sâu với sự phối hợp của UBND các xã trong địa bàn và các tổ bảo vệ rừng. Kết hợp với 5 lượt tuần tra khu vực giáp ranh, tổng số lượt tuần tra luồn sâu trong kỳ đạt 227 lần.
Ông Bùi Văn Đoàn, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông cho biết: “Đối với địa bàn giáp ranh, nếu chỉ thực hiện quản lý trong phạm vi địa giới của từng đơn vị thì hiệu quả bảo vệ rừng sẽ bị hạn chế. Vì vậy, chúng tôi xác định phối hợp tuần tra, trao đổi thông tin và kiểm tra thực địa giữa hai khu bảo tồn là nhiệm vụ thường xuyên, nhằm chủ động phòng ngừa và xử lý các vấn đề phát sinh”.
Cũng theo ông Bùi Văn Đoàn, các tuyến tuần tra chung còn giúp cán bộ hai bên nắm rõ hơn địa hình, đường mòn, các khu vực có nguy cơ tác động đến rừng, từ đó phục vụ công tác xây dựng kế hoạch bảo vệ rừng phù hợp với từng địa bàn.
Trong 08 tháng đầu năm 2026, đã có 05 đợt tuần tra chung tại rừng giáp ranh giữa Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông tại các khu vực Tặng Đồn, Hang Hãy, thác Cao và các tuyến từ Tớn Trong, Luông Cá, Bương Bái đi khu vực giáp ranh.
Cùng với kiểm tra, tuần tra rừng, hai đơn vị chú trọng tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp tại các khu dân cư nằm gần rừng. Đây được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, nhất là các hộ có hoạt động sản xuất, canh tác gần khu vực rừng tự nhiên.
Ngày 8/5/2026, Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông phối hợp với Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông tổ chức một buổi tuyên truyền pháp luật tại xóm Cối Cáo, xã Ngọc Sơn (Phú Thọ), với 165 lượt người tham dự.
Việc tuyên truyền được thực hiện trực tiếp tại cộng đồng, tập trung vào những quy định liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã và trách nhiệm của người dân trong sử dụng tài nguyên rừng. Hình thức tuyên truyền trực tiếp giúp nội dung pháp luật được gắn với thực tiễn quản lý rừng tại địa phương.
Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông, trong 8 tháng đầu năm 2026 đã tổ chức 20 lớp tuyên truyền và 8 lần tuyên truyền pháp luật lưu động bằng loa trên tuyến đường từ xã Ngọc Sơn đi xã Vân Sơn. Đơn vị đồng thời tổ chức phát tờ rơi tại các xóm, xã. Tổng số lượt người tham gia các hoạt động tuyên truyền đạt 3.313 lượt.
Ngoài ra, 77 bảng, biển tuyên truyền và biển tên các loài cây được lắp đặt trong khu bảo tồn. Hệ thống biển báo vừa cung cấp thông tin về tài nguyên rừng, vừa góp phần nâng cao ý thức chấp hành quy định bảo vệ rừng đối với người dân và khách đến tham quan khu bảo tồn.
Ông Bùi Văn Đoàn nhấn mạnh, bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà cần sự tham gia của cộng đồng. “Tuyên truyền phải gắn với địa bàn, với những vấn đề người dân thường xuyên gặp trong quá trình sản xuất và sinh hoạt. Khi người dân hiểu quy định và nhận thức rõ giá trị của rừng, cộng đồng sẽ trở thành lực lượng hỗ trợ tích cực cho công tác quản lý, bảo vệ rừng”, ông Bùi Văn Đoàn cho biết.
Thực tế, tại các khu vực nhận khoán bảo vệ rừng, cộng đồng dân cư đang trực tiếp tham gia tuần tra, kiểm tra và cung cấp thông tin về tình hình rừng. Đây là lực lượng có lợi thế về địa bàn, góp phần hỗ trợ cán bộ chuyên trách phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông đã tổ chức 20 lớp tuyên truyền, 8 lần tuyên truyền lưu động và phát tờ rơi tại các khu dân cư. Tổng số lượt người tham gia, tiếp nhận thông tin đạt 3.313 lượt; 77 bảng, biển tuyên truyền và biển tên các loài cây được lắp đặt trong khu bảo tồn.
Bảo vệ rừng giáp ranh không chỉ dừng ở hoạt động tuần tra mà còn được mở rộng sang trao đổi thông tin và phối hợp xử lý những vấn đề liên quan đến quản lý tài nguyên rừng, đa dạng sinh học.
Ngày 17/6/2026, sau khi thực hiện tuyến giám sát đa dạng sinh học từ xóm Bo Trẳm (xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ) đi Son Bá Mười, đoàn công tác của Khu bảo tồn Ngọc Sơn – Ngổ Luông đã làm việc tại Trạm Kiểm lâm Làng Mười (xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa) để trao đổi thông tin về công tác quản lý, bảo vệ rừng giữa hai khu vực. Ngày 19/6, các lực lượng tiếp tục phối hợp xác minh thông tin liên quan đến đối tượng vi phạm tại khu vực gần địa bàn giáp ranh.
Việc trao đổi thông tin thường xuyên giúp các đơn vị kịp thời nắm bắt tình hình, nhất là tại những khu vực mà hoạt động quản lý rừng có sự liên thông về địa hình và hệ sinh thái. Đây cũng là cơ sở để thống nhất phương án kiểm tra, xác minh khi phát sinh vụ việc liên quan đến nhiều địa bàn.
Công tác phối hợp bảo vệ rừng được triển khai song song với nhiệm vụ bảo tồn đa dạng sinh học. Khu bảo tồn Ngọc Sơn – Ngổ Luông hiện duy trì 7 tuyến giám sát đa dạng sinh học và 37 ô tiêu chuẩn. Các tuyến và ô tiêu chuẩn được xác định tọa độ bằng GPS và cập nhật số liệu vào hồ sơ Bộ phận Bảo tồn thiên nhiên và Du lịch sinh thái.
Đơn vị cũng phối hợp với các đoàn cán bộ khoa học của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam và Nhật Bản điều tra đa dạng sinh học. Kết quả đã ghi nhận các loài thực vật có hoa thuộc các họ Aristolochiaceae, Banalophoraceae, Gesneriaceae, Primulaceae, Theaceae, Lauraceae. Ngoài ra, đơn vị còn phối hợp với Viện Nhiệt đới Việt - Nga khảo sát các nhóm chim, thú nhỏ, bò sát, lưỡng cư, nấm và thực vật.
Đáng chú ý, công tác điều tra, giám sát nguồn gen quý được triển khai tại nhiều khu vực. Qua điều tra, đơn vị ghi nhận hơn 100 cá thể Chè hoa vàng trong diện tích rừng được giao quản lý. Đồng thời giám sát quần thể nghiến được công nhận là cây di sản tại xóm Bo Trẳm, xã Vân Sơn.
Công tác bảo tồn động vật hoang dã cũng được quan tâm. Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông phối hợp với Hạt Kiểm lâm Tân Lạc (Phú Thọ) xác minh thông tin gấu xuất hiện, tìm kiếm thức ăn tại khu vực dân cư. Cùng với đó phối hợp với Hạt Kiểm lâm Lạc Sơn (Phú Thọ), Công an xã và UBND xã Nhân Nghĩa (Phú Thọ) thả một cá thể trăn đất nặng hơn 30 kg về môi trường tự nhiên trong khu bảo tồn.
Trong quản lý rừng hiện nay, phối hợp liên vùng ngày càng có ý nghĩa quan trọng, nhất là tại các khu vực có hệ sinh thái liên tục và địa hình phức tạp. Đối với Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông (Phú Thọ) và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Thanh Hoá), việc duy trì các tuyến tuần tra chung, tuyên truyền tại cộng đồng và trao đổi thông tin đã tạo thêm cơ sở để kiểm soát địa bàn.
Theo ông Bùi Văn Đoàn, thời gian tới, Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông tiếp tục duy trì phối hợp với lực lượng quản lý rừng phía Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, tập trung vào các khu vực giáp ranh. Đồng thời tăng cường chia sẻ thông tin và phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ rừng.
Từ thực tiễn triển khai cho thấy, bảo vệ rừng tại khu vực giáp ranh cần được thực hiện theo hướng liên kết, chủ động và thường xuyên. Sự phối hợp giữa hai khu bảo tồn, cùng với lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và cộng đồng dân cư, không chỉ góp phần giữ vững an ninh rừng mà còn tạo nền tảng để bảo tồn các hệ sinh thái, nguồn gen và đa dạng sinh học trên toàn vùng.
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn – Ngổ Luông duy trì 7 tuyến giám sát đa dạng sinh học, 37 ô tiêu chuẩn; ghi nhận hơn 100 cá thể Chè hoa vàng. Theo dõi quần thể Nghiến cây di sản và ươm phục hồi các loài thực vật quý như nghiến, mun, kim giao, trai, hoàng tinh hoa trắng, củ dòm… |