Đề tài về môi trường luôn là vấn đề nóng được người dân, dư luận quan tâm, đây cũng là đề tài mà được nhiều nhà báo phóng viên khai thác. Tuy nhiên mảng môi trường cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi phóng viên không chỉ đương đầu với mối nguy từ ô nhiễm mà còn loạt vấn đề phát sinh xung quanh đó.
Đưa đến độc giả những câu chuyện chân thực từ hiện trường
Phóng viên theo dõi lĩnh vực môi trường luôn được xem là vất vả, người ta chạy ra, mình lại chạy vào. Hơn thế các phóng viên thường phải có mặt trực tiếp ở những điểm “nóng” về môi trường nhằm cung cấp thông tin mới, kịp thời, chính xác đến công chúng.
Đối với mỗi phóng viên, khi bước vào một sự kiện lớn đặc biệt là sự cố môi trường, việc bình tĩnh, bao quát, nắm bắt hiện trường là yếu tố rất quan trọng. Cuối tháng 8 năm 2019, nhận được chỉ đạo từ ban biên tập cơ quan về tác nghiệp tại vụ cháy nhà máy bóng đèn Rạng Đông, nhà báo Phạm Ngọc Thành - Báo điện tử VnExpress đã lập tức lên đường và có mặt sớm.
Với kinh nghiệm đã từng làm nhiều tin tức thời sự, trong đó có nhiều vụ cháy nổ, khi đến nơi anh quan sát toàn bộ bối cảnh, thời tiết, hướng đi, phán đoán những vị trí mình có thể tiếp cận được. Anh tìm địa điểm cao nhất mình có thể quan sát, đảm bảo khi tác nghiệp không ảnh hưởng đến lực lượng chức năng và đảm bảo an toàn, không bị ảnh hưởng bởi các chất hóa học phát sinh khi cháy nổ.
Không may là sáng hôm sau anh có biểu hiện sức khỏe không tốt, luôn ho khan, ói mửa, người cảm giác khó chịu, nôn nao. Những ngày sau đó, biết tin lực lượng cứu hộ và người dân xung quanh đám cháy đi xét nghiệm nhiễm độc thủy ngân, anh cũng xin cơ quan tự đi xét nghiệm để có đánh giá về tình hình sức khỏe.
Nhà báo Phạm Ngọc Thành chia sẻ: “Biết là khu vực sẽ nguy hiểm, lực lượng quân đội hóa học phải vào cuộc nhưng chúng tôi hiểu rằng để vào được bên trong là rất khó, diễn biến của vụ cháy vẫn còn nên mình vẫn cuốn theo sự kiện mà ít để ý đến việc ô nhiễm môi trường phát ra từ khu vực cháy nổ. Đối với tôi mỗi sản phẩm ảnh mình tạo ra đó không chỉ đơn thuần là đứng bên ngoài chụp vài bức ảnh mang tính báo cáo mà phải dấn thân để đưa đến độc giả những câu chuyện bên trong đó, những lúc đó chỉ có sự liều lĩnh, nhanh nhẹn chớp thời cơ và kinh nghiệm mới thôi thúc bản thân làm được. Một bộ ảnh khi được đăng tải phải thể hiện trong đó là kinh nghiệm, sự khác biệt, lôi cuốn, say nghề và đôi khi cả sự liều lĩnh”.
Chuyển tải tiếng nói của người dân
Tại Đài Tiếng nói Việt Nam, nhiều bạn bè đồng nghiệp sẽ biết tới nhà báo Quang Huy – Ban Thời sự VOV1, người 12 năm gắn bó với lĩnh vực môi trường, vẫn đang miệt mài làm nghề để mang đến những bản tin phát thanh chất lượng cho thính giả cả nước.
Nhớ lại những ngày đầu làm nghề đến nay đã 20 năm, anh có nhiều kỷ niệm, đặc biệt là sự thay đổi về nhận thức của người dân trong bảo vệ môi trường. Nhà báo Quang Huy chia sẻ: Trong quá trình tôi theo dõi ngành nông nghiệp môi trường, nhất là lĩnh vực môi trường 2006, tôi nhận thấy lúc đó vấn đề môi trường vẫn chưa được người dân quan tâm nhiều, nên khi đi tác nghiệp, phỏng vấn người dân họ cũng mơ hồ về vấn đề môi trường.
“Nhưng sau 20 năm đến đến nay tôi có thể thấy là nhận thức của người dân về vấn đề môi trường nó thay đổi rất là nhiều. Đi từ vùng nông thôn đến thành thị thì đi đến đâu chỉ cần có một chút ô nhiễm môi trường thôi, người dân đã có những phản ánh trực tiếp lên Đài (VOV) và chúng tôi cũng xuống trực tiếp thu nhận ý kiến của bà con để phản ánh lên các cơ quan chức năng, từ đó các cơ quan chức năng có thể giải quyết được cho người dân”, nhà báo Quang Huy tâm sự.
Nhờ tâm huyết với lĩnh vực mà mình theo đuổi, nhà báo Quang Huy đã vinh dự nhận được nhiều giải thưởng báo chí cho các tác phẩm như: loạt 4 bài, “Xử lý rác thải sinh hoạt, từ cơ chế đến hành động”, loạt bài “Nhà máy xử lý nước thải tập trung ngang nhiên xả nước thải không qua xử lý ra môi trường”... Bên cạnh đó, anh nhận được tình cảm của nhiều thính giả trên cả nước.
Tâm sự về việc gặp gỡ những nhân vật đặc biệt, nhà báo Quang Huy chia sẻ: Có những chuyến đi công tác lên vùng núi, vùng sâu, vùng xa cũng như ra biên giới hải đảo, ra đó chúng tôi vui mừng khi biết được người dân nghe được chương trình phát thanh của mình làm và được bà con thuộc tên.
Thậm chí thuộc tên biên tập viên, họ nhắc đến chương trình tài nguyên môi trường là nhắc đến biên tập viên Quang Huy, chúng tôi là những người làm phát thanh thì chúng tôi rất là cảm động. Chúng tôi thấy rằng những tiếng nói của mình đã được đến với bà con, thấy cứ tâm huyết, cứ yêu nghề đi thì sẽ nhận được những tình cảm của bà con để chúng ta tiếp tục cống hiến cho ngành báo chí nói chung và ngành phát thanh về môi trường nói riêng.
Có thể nói, việc xây dựng chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, các quy định chế tài xử lý về ô nhiễm môi trường ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên trong quá trình triển khai áp dụng vào thực tế vẫn còn nhiều tồn tại, rất cần sự vào cuộc của đội ngũ người làm báo. Dẫu biết đưa tin, viết bài về môi trường đầy những gian nan, nguy hiểm không thể lường trước, nhưng hàng ngày, hàng giờ họ dẫn cố gắng làm việc, sẵn sàng đối mặt với những thử thách đang ở phía trước.