Phụ nữ Cần Giờ góp sức giảm rác nhựa, lan tỏa lối sống xanh

Hơn một năm qua, sau mỗi sự kiện, lễ hội lớn diễn ra trên địa bàn Cần Giờ, chị Nguyễn Thị Ngọc Thanh, Tổ trưởng Tổ may Xanh, lại đi xin gom những tấm băng - rôn, pa - nô, áp phích cũ chuẩn bị tháo dỡ. Mang về làm sạch, các thành viên trong tổ tiến hành đo, cắt, may thành túi đi chợ, ví cầm tay, túi đựng mỹ phẩm, bóp đựng bút, túi đựng bình nước...

Chị Nguyễn Thị Bích Hòa, cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cần Giờ cho biết, ý tưởng tái chế băng - rôn được hình thành sau chuyến tham quan mô hình tái chế tại Hội An... Nhận thấy Cần Giờ là địa phương phát triển du lịch, hằng năm diễn ra nhiều sự kiện, lễ hội và phát sinh lượng lớn băng- rôn nhựa sau khi sử dụng, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã học hỏi kinh nghiệm để đưa mô hình về áp dụng tại địa phương.

Từ ý tưởng ban đầu, Tổ may Xanh nhanh chóng được thành lập, quy tụ những phụ nữ khéo tay tại xã An Thới Đông. Với sự đồng hành của Hội Liên hiệp Phụ nữ và Trung tâm Hỗ trợ phát triển Xanh (GreenHub), các thành viên được tập huấn về thiết kế, kỹ thuật cắt may, đồng thời được hỗ trợ máy may để chủ động sản xuất.

Ban đầu, sản phẩm của tổ chủ yếu là những chiếc túi đi chợ đơn giản... nhưng qua thời gian, các thành viên tiếp tục sáng tạo thêm nhiều mẫu mã mới, như ví cầm tay, túi mỹ phẩm, túi đựng bình nước... với giá từ 20.000 - 60.000 đồng/sản phẩm.

Đến nay, Tổ may Xanh đã tái chế hơn 2.000kg pa - nô, băng- rôn cũ cùng 200 kg vải thừa… đã tạo ra gần 3.000 sản phẩm các loại. Những con số này cho thấy từ một nguồn vật liệu tưởng như bỏ đi, bằng sự khéo léo và tinh thần chủ động của phụ nữ địa phương, giá trị mới đã được tạo ra.

Không chỉ góp phần hạn chế lượng rác thải khó phân hủy ra môi trường, mô hình còn tạo việc làm và thêm nguồn thu nhập cho phụ nữ địa phương… Quan trọng hơn, việc làm của các thành viên Tổ may Xanh đang góp phần hình thành cách nghĩ mới, với rác thải có thể trở thành nguồn nguyên liệu nếu được phân loại, thu gom và tái sử dụng đúng cách.

Câu chuyện của Tổ may Xanh cũng cho thấy những mô hình sinh kế nhỏ ở nông thôn, nếu được tổ chức bài bản và gắn với nhu cầu thực tế của địa phương, có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề, cụ thể là tạo việc làm cho phụ nữ, tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, giảm chất thải và góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường…

Tinh thần này phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống người dân được đặt ra trong Nghị quyết số 26-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trong đó, phát triển kinh tế nông thôn gắn với nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, xây dựng nông thôn hiện đại, xanh, bền vững… cần được cụ thể hóa bằng những mô hình phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Ở Cần Giờ, việc phụ nữ tận dụng phế liệu từ các hoạt động du lịch, sự kiện để tạo ra sản phẩm có giá trị sử dụng là một cách làm cụ thể. Mô hình không chỉ hướng đến thu nhập, mà còn đặt yếu tố môi trường vào trong quá trình tạo sinh kế, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững ở địa phương.

Tuy vậy, hành trình của Tổ may Xanh vẫn còn không ít khó khăn, nhất là đầu ra sản phẩm... Theo chị Nguyễn Thị Ngọc Thanh, sản phẩm của tổ đang phải cạnh tranh với nhiều loại túi vải giá rẻ trên thị trường nên sức tiêu thụ còn chậm. Nguồn nguyên liệu tái chế có thể chủ động thu gom, nhưng để duy trì sản xuất, mở rộng quy mô và nâng cao thu nhập cho các thành viên, thị trường tiêu thụ vẫn là bài toán cần giải quyết.

Để đồng hành cùng tổ may, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cần Giờ đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ từ sản xuất đến tiêu thụ. Trước mắt, Hội dự kiến đặt hàng tổ may khoảng 1.000 túi đi chợ, để phục vụ công tác tuyên truyền tại các chợ dân sinh, qua đó tạo đơn hàng tiêu thụ tại chỗ. Về lâu dài, Hội sẽ kết nối thêm các kênh tiêu thụ, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng thiết kế, giúp sản phẩm ngày càng chỉn chu và có giá trị kinh tế cao hơn.

Cùng với việc tái chế băng rôn, hoạt động vận động người dân giảm sử dụng túi ni - lông dùng một lần cũng được triển khai tại các chợ dân sinh… Đây là cách để câu chuyện tái chế không dừng lại ở khâu sản xuất mà tiếp tục đi vào đời sống, từng bước thay đổi thói quen tiêu dùng.

Tại xã An Thới Đông, bà Ngô Hồng Thanh cho biết, trước đây mỗi khi mua thực phẩm, bà thường sử dụng riêng một túi ni - lông cho từng loại hàng hóa, nhưng sau khi được tuyên truyền, bà tập mang theo túi vải khi đi chợ. “Ban đầu hơi bất tiện nhưng dùng quen thấy rất tiện, với một chiếc túi dùng nhiều lần, vừa tiết kiệm vừa giảm rác thải ra môi trường”, bà Thanh chia sẻ thêm.

Trong chương trình “Ngày đi chợ không túi ni - lông” tại chợ An Thới Đông, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã phối hợp với GreenHub đã trao 100 chiếc túi sử dụng nhiều lần cho tiểu thương và người dân… Hoạt động này được thực hiện cùng với tuyên truyền, vận động người dân mang theo túi riêng, sử dụng hộp đựng thực phẩm cá nhân và hạn chế túi ni - lông dùng một lần.

Theo bà Trần Thị Hoa, đại diện GreenHub chia sẻ, Cần Giờ là địa phương có hệ sinh thái nhạy cảm, đối với rác thải nhựa nếu theo dòng nước trôi ra sông, biển sẽ tạo áp lực đối với môi trường… Vì vậy, chương trình không chỉ dừng ở việc trao tặng túi, mà hướng đến duy trì thói quen sử dụng túi nhiều lần, giảm rác thải nhựa ngay từ nguồn.

Từ những tấm băng - rôn cũ, những người phụ nữ ở Cần Giờ đã tạo nên những chiếc túi mới và một hướng sinh kế mới… Việc làm của chị Nguyễn Thị Ngọc Thanh cùng các thành viên Tổ may Xanh là một câu chuyện đẹp về tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, sự sáng tạo trong lao động và ý thức gìn giữ môi trường.

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, văn minh, sinh thái, những mô hình như Tổ may Xanh cho thấy vai trò chủ động của người dân, đặc biệt là phụ nữ, trong việc biến các chủ trương về phát triển bền vững thành những việc làm cụ thể. Từ một chiếc túi tái chế, một thói quen đi chợ mới, những giá trị tích cực đang từng bước được lan tỏa, góp phần xây dựng Cần Giờ xanh hơn và tạo thêm cơ hội sinh kế cho người dân địa phương.