Phú Thọ: Đẩy mạnh khoa học công nghệ để phát triển nông nghiệp bền vững

Phú Thọ là tỉnh trung du miền núi phía Bắc, có diện tích tự nhiên lớn, địa hình đa dạng từ đồng bằng, trung du đến miền núi cao, tạo nên nhiều tiểu vùng sinh thái với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng khác nhau. Đây là lợi thế quan trọng để phát triển nền nông nghiệp đa dạng về cây trồng, vật nuôi, từ cây lương thực, cây ăn quả, rau màu đến cây công nghiệp và chăn nuôi tập trung.

Trong những năm qua, nông nghiệp luôn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, không chỉ bảo đảm an ninh lương thực mà còn tạo sinh kế cho phần lớn dân cư nông thôn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, nông nghiệp Phú Thọ cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, năng suất và giá trị gia tăng chưa cao, tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường.

Nhận thức rõ điều đó, tỉnh Phú Thọ đã xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là con đường tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của ngành nông nghiệp.

Khoa học công nghệ trở thành động lực tái cơ cấu nông nghiệp

Những năm gần đây, tỉnh Phú Thọ đã tích cực triển khai ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Nhiều giống cây trồng mới có năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu đã được đưa vào sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm thiểu rủi ro cho người nông dân. Cùng với đó, các quy trình canh tác tiên tiến như sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn,… từng bước được nhân rộng. Việc ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ tưới tiết kiệm nước, cơ giới hóa và tự động hóa trong sản xuất đã giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất lao động và bảo vệ môi trường sinh thái.

Đặc biệt, tỉnh đã chú trọng xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với liên kết chuỗi giá trị, kết nối chặt chẽ giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp – nhà khoa học và Nhà nước. Đây được xem là hướng đi quan trọng để đưa khoa học công nghệ vào thực tiễn sản xuất, đồng thời bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản.

Mới đây, tại Hội thảo thúc đẩy khoa học công nghệ phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững vùng trung du và miền núi phía Bắc do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức, ông Đinh Công Sứ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, thời gian qua, một trong những điểm nhấn trong phát triển nông nghiệp của tỉnh Phú Thọ là hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung theo lợi thế từng tiểu vùng sinh thái. Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025 khi không gian địa lý của địa phương được mở rộng, các vùng cây ăn quả, chè chất lượng cao, rau màu, dược liệu… được quy hoạch và đầu tư đồng bộ, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Đã có nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Phú Thọ khẳng định được vị thế trên thị trường, từng bước xây dựng hình ảnh nông sản an toàn, thân thiện với môi trường như cam Cao Phong, bưởi Đoan Hùng, gà chín cựa Tân Sơn, chè Thanh Sơn... Việc phát triển các sản phẩm chất lượng cao, sản phẩm OCOP không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn thúc đẩy kinh tế nông thôn, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

Song song với đó, tỉnh Phú Thọ còn chú trọng công tác truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý và xây dựng thương hiệu và coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng.

Cùng với ứng dụng khoa học công nghệ, tỉnh Phú Thọ đang từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu về đất đai, mùa vụ, giống cây trồng, vật nuôi, dịch hại và thị trường được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và hỗ trợ sản xuất.

Các nền tảng số, sàn thương mại điện tử từng bước được đưa vào sử dụng, giúp nông dân và hợp tác xã tiếp cận thị trường thuận lợi hơn, giảm khâu trung gian và nâng cao giá trị sản phẩm. Chuyển đổi số không chỉ giúp thay đổi phương thức sản xuất mà còn góp phần thay đổi tư duy làm nông nghiệp, hướng tới nền nông nghiệp thông minh, hiện đại.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Đinh Công Sứ cho rằng, việc thúc đẩy khoa học công nghệ trong nông nghiệp tại tỉnh Phú Thọ vẫn còn gặp không ít khó khăn. Như quy mô sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, manh mún; nguồn lực đầu tư cho khoa học công nghệ của địa phương còn hạn chế; trình độ tiếp cận công nghệ của một bộ phận nông dân chưa đồng đều,… là những rào cản cần sớm được tháo gỡ.

Ngoài ra, tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh ngày càng khó lường, trong khi yêu cầu của thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm, phát triển xanh và giảm phát thải ngày càng cao, đặt ra áp lực lớn đối với ngành nông nghiệp địa phương. Những thách thức đó đòi hỏi tỉnh Phú Thọ phải có giải pháp đồng bộ, lâu dài, trong đó khoa học công nghệ tiếp tục giữ vai trò trung tâm.

Hướng đến nền nông nghiệp xanh, sinh thái, hiện đại

Chiến lược phát triển trong thời gian tới, theo ông Đinh Công Sứ, tỉnh Phú Thọ xác định mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, hữu cơ và tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Trong đó, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được coi là động lực then chốt để hiện thực hóa mục tiêu này.

Đặc biệt, tỉnh Phú Thọ tiếp tục phát triển mạnh các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu nông sản có thế mạnh trên các đối tượng như cam, bưởi, lợn, gà bản địa, chè, cá sông Đà… gắn với công nghiệp chế biến, logistics nông nghiệp và thị trường tiêu thụ. Đồng thời, tiếp tục tăng cường hợp tác với các Bộ, ngành Trung ương, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp để đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ những giống cây, con có năng suất, chất lượng vào thực tiễn sản xuất.

Có thể khẳng định, việc đẩy mạnh khoa học công nghệ đang tạo ra những chuyển biến tích cực cho nông nghiệp Phú Thọ, từ thay đổi tư duy sản xuất đến nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện đại, nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

“Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, nông nghiệp Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, khẳng định vai trò tiên phong trong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển giao công nghệ đến tổ chức lại sản xuất và chuyển đổi số, nông nghiệp Phú Thọ đang từng bước chuyển mình, khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế địa phương đồng thời góp phần phát triển bền vững vùng trung du và miền núi phía Bắc”, ông Đinh Công Sứ nhấn mạnh.