Áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như OCOP, VietGAP, GlobalGAP và hướng đến nông nghiệp hữu cơ đã tạo bước chuyển quan trọng cho Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Tân trong hành trình xây dựng thương hiệu nông sản chất lượng cao. Từ việc kiểm soát chặt chẽ quy trình canh tác đến mở rộng liên kết tiêu thụ, HTX đang từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Trong xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, yêu cầu của thị trường ngày càng đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Đối với các hợp tác xã nông nghiệp, việc tổ chức sản xuất theo quy trình tiêu chuẩn đã trở thành điều kiện tiên quyết để nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị sản phẩm.
Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Tân, xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ là một trong những đơn vị đi đầu trong việc chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hiện đại, xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Với vùng sản xuất tập trung khoảng 192 ha cùng 65 thành viên, HTX đang phát triển nhiều sản phẩm chủ lực như bưởi, ổi, chè, cây dược liệu và chăn nuôi, trong đó cây bưởi được xác định là sản phẩm mũi nhọn.
Những năm qua, Hợp tác xã đã từng bước thay đổi tư duy từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất theo tiêu chuẩn. Mỗi khâu trong quy trình từ lựa chọn giống, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế đến bảo quản đều được xây dựng theo quy trình thống nhất, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu của thị trường.
Theo ông Đỗ Quốc Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Tân, điều kiện tiên quyết để nông sản có thể cạnh tranh trên thị trường hiện nay chính là chất lượng đồng đều và khả năng truy xuất nguồn gốc.
"Chúng tôi xác định muốn đưa nông sản đi xa thì phải sản xuất theo tiêu chuẩn. Các thành viên trong Hợp tác xã đều được hướng dẫn áp dụng quy trình VietGAP, từng bước tiếp cận GlobalGAP và định hướng sản xuất hữu cơ ở những vùng đủ điều kiện. Mọi khâu từ giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến thu hoạch đều được kiểm soát chặt chẽ nhằm tạo ra sản phẩm an toàn, đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp và người tiêu dùng".
Từ định hướng đó, Hợp tác xã đã xây dựng quy trình sản xuất thống nhất cho từng loại cây trồng. Người dân được tập huấn thường xuyên về kỹ thuật chăm sóc, sử dụng phân bón cân đối, quản lý dịch hại theo hướng sinh học, giảm sử dụng hóa chất, ghi chép nhật ký sản xuất và thực hiện truy xuất nguồn gốc.
Việc chuẩn hóa quy trình giúp các thành viên thay đổi thói quen sản xuất nhỏ lẻ, nâng cao ý thức tuân thủ kỹ thuật, đồng thời tạo ra sản phẩm có chất lượng đồng đều. Đây cũng là nền tảng để Hợp tác xã xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường bền vững.
Đối với sản phẩm OCOP, Hợp tác xã chú trọng hoàn thiện toàn diện từ chất lượng sản phẩm, mẫu mã bao bì, câu chuyện sản phẩm đến hệ thống quản lý chất lượng. Các tiêu chí OCOP được xem là công cụ giúp Hợp tác xã nâng cao giá trị thương mại, tăng khả năng nhận diện thương hiệu và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Song song với đó, việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP giúp kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất theo nguyên tắc an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người sản xuất và bảo vệ môi trường. Mỗi hộ thành viên đều thực hiện ghi chép đầy đủ các công đoạn sản xuất, tạo cơ sở cho việc truy xuất nguồn gốc khi sản phẩm được đưa ra thị trường.
Đối với những vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu, Hợp tác xã tiếp tục nâng cao các tiêu chí theo hướng GlobalGAP nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường có tiêu chuẩn cao. Đây là bước đi quan trọng để mở rộng thị trường quốc tế trong bối cảnh nhiều quốc gia ngày càng siết chặt các quy định về chất lượng nông sản nhập khẩu.
Theo ông Đỗ Quốc Hương, việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế tuy đòi hỏi nhiều chi phí và thời gian nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Ban đầu nhiều hộ còn băn khoăn vì quy trình sản xuất nghiêm ngặt hơn, phải ghi chép nhiều hơn và đầu tư bài bản hơn. Khi thấy sản phẩm bán được giá tốt, đầu ra ổn định và doanh nghiệp đến tận vùng nguyên liệu thu mua, bà con dần thay đổi nhận thức và tích cực tham gia.
Phát huy vai trò trung tâm trong liên kết sản xuất, Hợp tác xã Mỹ Tân đã xây dựng chuỗi giá trị khá đồng bộ từ sản xuất đến tiêu thụ. Chuỗi liên kết được triển khai xuyên suốt từ cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất, thu hoạch, sơ chế, đóng gói, bảo quản đến tiêu thụ sản phẩm.
Hợp tác xã đóng vai trò điều phối toàn bộ hoạt động sản xuất, giám sát việc tuân thủ quy trình kỹ thuật của từng hộ thành viên, đồng thời làm đầu mối ký kết hợp đồng với các doanh nghiệp. Nhờ đó, sản phẩm được sản xuất đồng đều về chất lượng, đáp ứng các yêu cầu của đối tác tiêu thụ.
Đến nay, Hợp tác xã đã thiết lập mối liên kết ổn định với hai doanh nghiệp xuất khẩu cùng 46 chuỗi cửa hàng và hệ thống siêu thị trong nước. Bình quân mỗi năm, Hợp tác xã cung ứng cho thị trường miền Bắc khoảng 600.000 quả bưởi, trong đó khoảng 120.000 quả được xuất khẩu.
Để có thể chinh phục các thị trường như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh, Hợp tác xã đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát chất lượng ngay từ vùng nguyên liệu. Các vùng sản xuất được quản lý theo mã số vùng trồng, bảo đảm truy xuất đầy đủ nguồn gốc sản phẩm.
Chia sẻ về yêu cầu của thị trường xuất khẩu, ông Đỗ Quốc Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Tân cho biết: "Doanh nghiệp xuất khẩu yêu cầu rất cụ thể về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, quy trình chăm sóc, thời gian thu hoạch, kích cỡ và mẫu mã sản phẩm. Vì vậy, Hợp tác xã phải đồng hành cùng từng hộ thành viên trong suốt quá trình sản xuất để bảo đảm mọi tiêu chí đều được thực hiện nghiêm túc".
Bên cạnh việc nâng cao chất lượng, Hợp tác xã còn quan tâm đến yếu tố phát triển bền vững thông qua việc khuyến khích sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc hóa học, bảo vệ độ màu mỡ của đất và cân bằng hệ sinh thái. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển nông nghiệp xanh, đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại.
Theo đánh giá của Hợp tác xã, việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất đã góp phần nâng cao giá trị kinh tế của sản phẩm, giảm tỷ lệ hao hụt sau thu hoạch, tăng khả năng tiêu thụ và tạo dựng uy tín trên thị trường.
Dẫu vậy, hành trình chuẩn hóa sản xuất vẫn còn nhiều khó khăn. Quy mô sản xuất của Hợp tác xã tương đối lớn nhưng hạ tầng phục vụ chế biến và bảo quản chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Nguồn vốn đầu tư cho nhà sơ chế, hệ thống kho lạnh, dây chuyền làm sạch, đóng gói còn hạn chế.
Bên cạnh đó, năng lực quản trị, chuyển đổi số và xúc tiến thương mại quốc tế vẫn cần tiếp tục được nâng cao nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ông Đỗ Quốc Hương cho rằng, để Hợp tác xã phát triển bền vững, yếu tố quan trọng nhất vẫn là liên kết. Hợp tác xã phải thực sự trở thành cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp và thị trường. Khi sản xuất bám sát nhu cầu của thị trường, sản phẩm đạt tiêu chuẩn, đầu ra sẽ ổn định hơn, giá trị gia tăng cũng cao hơn.
Trong thời gian tới, Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Tân đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất. Đồng thời, Hợp tác xã sẽ tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp xuất khẩu để hoàn thiện quy trình sản xuất theo yêu cầu của từng thị trường.
Định hướng của Hợp tác xã là xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao, phát triển nông nghiệp xanh, từng bước mở rộng diện tích sản xuất theo hướng hữu cơ, góp phần nâng cao giá trị nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Thực tiễn tại Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Tân cho thấy, việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như OCOP, VietGAP, GlobalGAP và định hướng hữu cơ đã tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng nông sản, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Khi Hợp tác xã phát huy tốt vai trò tổ chức sản xuất, liên kết doanh nghiệp và đồng hành cùng người nông dân, chuỗi giá trị nông sản được hình thành bền vững, mang lại lợi ích cho cả người sản xuất, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đây cũng là hướng đi phù hợp để các hợp tác xã nông nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.
Giữa cao điểm nắng nóng, nhiều diện tích lúa Hè Thu tại thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê (tỉnh Quảng Ngãi) bất ngờ khô héo, chết hàng loạt do xâm nhập mặn kết hợp đất nhiễm phèn. Dù đã tìm nhiều cách cứu lúa, hàng chục hộ dân vẫn đứng trước nguy cơ thiệt hại nặng nếu nguồn nước ngọt không sớm được bổ sung.
Trong năm 2026, tỉnh Đồng Tháp sẽ triển khai thí điểm hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản tại ít nhất một cơ sở sơ chế, đóng gói sầu riêng, tạo nền tảng từng bước mở rộng áp dụng đối với các ngành hàng chủ lực và nông sản xuất khẩu.
Trong khuôn khổ của chương trình Tọa đàm “Phát triển vùng dược liệu dưới tán rừng gắn với du lịch nông nghiệp”, ngày 11/7, đoàn công tác của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, cùng các chuyên gia, nhà khoa học, đã có chuyến đi thực tế khảo sát thăm mô hình trồng cây dược liệu gắn với du lịch nông nghiệp tại xã Nậm Tăm, tỉnh Lai Châu.
Thực hiện việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, tỉnh Ninh Bình đang từng bước khẳng định hiệu quả của các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Thành công đó có sự đóng góp rất quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp, những đơn vị không chỉ cung cấp giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật mà còn đóng vai trò kết nối thị trường, tiêu thụ sản phẩm và dẫn dắt người nông dân tham gia vào nền nông nghiệp hàng hóa.
Hà Nội là địa phương có diện tích trồng lúa lớn với nhiều vùng chuyên canh chất lượng cao. Trong xu hướng phát triển kinh tế nông nghiệp, ngành lúa gạo đang hướng tới nâng cao giá trị thông qua các chuỗi sản xuất bền vững, thân thiện môi trường và đáp ứng nhu cầu thị trường.
