Cây quế từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào Cor ở Quảng Ngãi. Không chỉ là cây trồng chủ lực, quế còn là nguồn sinh kế bền vững qua nhiều thế hệ, vừa tạo thu nhập vừa góp phần giữ đất, giữ nước cho vùng núi.
Những ngày này, vùng cao Quảng Ngãi bước vào cao điểm thu hoạch quế. Từ sáng sớm, người dân đã tất bật lên rẫy, người lột vỏ, người vận chuyển, người phơi quế,….tạo nên không khí lao động khẩn trương.
Gia đình ông Hồ Văn Trúc (thôn Cưa, xã Thanh Bồng) hiện có 2 ha quế với khoảng 20.000 cây, trong đó có hơn 20 cây lâu năm từ 20–30 tuổi. Theo ông Trúc, mỗi năm có hai vụ thu hoạch quế, nhưng vụ chính kéo dài từ cuối tháng 2 đến hết tháng 4 luôn cho giá trị cao hơn so với các thời điểm khác trong năm.
“Nếu thu hoạch trễ, vỏ quế dính chặt vào thân, rất khó bóc, lại giảm chất lượng”, ông Trúc chia sẻ.
Không chỉ khai thác phần vỏ, các bộ phận khác của cây quế cũng được tận dụng triệt để. Vỏ quế sau khi bóc được phơi khô, phân loại và đóng gói; cành, lá được thu gom làm nguyên liệu chế biến hoặc tiêu thụ tại các thị trường nhỏ lẻ. Nhờ đó, giá trị cây quế được nâng lên, giúp người dân tăng thêm thu nhập sau mỗi mùa vụ.
Hiện nay, quế được trồng phổ biến tại xã Thanh Bồng, bình quân mỗi hộ đồng bào Cor sở hữu từ 1–2 ha. Diện tích trồng quế những năm gần đây tiếp tục mở rộng nhờ các chương trình hỗ trợ giống thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhiều hộ được cấp từ 5.000–10.000 cây giống, tạo điều kiện phát triển sản xuất lâu dài.
Theo ông Hồ Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Bồng, toàn xã hiện có hơn 1.350 ha quế. Tuy nhiên, giá quế năm nay có xu hướng giảm so với các năm, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng.
“Trên địa bàn, người dân chủ yếu trồng quế và keo. Thời gian tới, địa phương sẽ định hướng phát triển thêm cây dược liệu nhằm đa dạng hóa cây trồng, nâng cao hiệu quả kinh tế”, ông Thịnh cho hay.
Quảng Ngãi là một trong những vùng quế trọng điểm của cả nước, với diện tích khoảng 5.500 ha, sản lượng mỗi năm cho thu hoạch khoảng 2.000-2.500 tấn vỏ các loại. Ngoài Thanh Bồng, cây quế còn được trồng phổ biến tại một số xã khác như Trà Bồng, Tây Trà Bồng, hình thành vùng nguyên liệu tập trung.
Không dừng lại ở nguyên liệu thô, quế ở Quảng Ngãi đang được nâng tầm giá trị thông qua chế biến sâu. Nhiều sản phẩm như tinh dầu, nhang, đồ thủ công mỹ nghệ, nước lau sàn,… đã được phát triển, trong đó có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, góp phần mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho chuỗi sản xuất.
Theo ông Nguyễn Đức Lương - Giám đốc Công ty TNHH Hương Quế Trà Bồng, hiện công ty đang thu mua vỏ quế tươi với giá dao động từ 16.000–18.000 đồng/kg, quế khô từ 35.000–40.000 đồng/kg. Đặc biệt, quế có lượng tinh dầu cao có thể được thu mua với giá lên đến 60.000 đồng/kg. Dù có biến động, thị trường tiêu thụ nhìn chung vẫn ổn định, với sự tham gia của thương lái trong và ngoài nước, góp phần khẳng định vị thế quế Trà Bồng.
Sự kết hợp giữa tri thức bản địa của người Cor với định hướng phát triển từ chính quyền và doanh nghiệp đang từng bước hình thành một hệ sinh thái kinh tế bền vững quanh cây quế. Từ một loài cây gắn với núi rừng, quế hôm nay đã trở thành trụ cột sinh kế, góp phần xóa đói giảm nghèo và giữ gìn bản sắc văn hóa nơi vùng cao Quảng Ngãi.
Hiện tượng cá bớp nuôi lồng bè chết diện rộng tại đặc khu Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) đang gây thiệt hại nặng cho người nuôi. Cơ quan chuyên môn đã vào cuộc lấy mẫu, kiểm tra môi trường và hướng dẫn các biện pháp ứng phó trước mắt.
Những ngày đầu tháng 4, tại các cảng cá ở Quảng Ngãi, tàu thuyền liên tục trở về sau những chuyến biển dài ngày, mang theo những khoang cá đầy. Thế nhưng, niềm vui chưa trọn vẹn khi chi phí nhiên liệu tăng cao đang trở thành gánh nặng, bào mòn đáng kể lợi nhuận của ngư dân.
Xã Vạn Tường – nơi có cảng nước sâu và Khu kinh tế Dung Quất, trung tâm công nghiệp trọng điểm của Quảng Ngãi – không chỉ phát triển mạnh về công nghiệp mà còn sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch “xanh”.
