Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, khắp cánh đồng Thanh Hóa rộn ràng không khí xuống giống vụ xuân 2026. Nông dân khẩn trương làm đất, gieo cấy, kỳ vọng thời tiết thuận lợi, sản xuất thắng lợi, tạo đà cho tăng trưởng nông nghiệp cả năm phát triển bền vững.
Khí thế ra quân trên những cánh đồng trọng điểm
Khi dư âm Tết vẫn còn đọng lại trong mỗi nếp nhà, ngoài đồng ruộng Thanh Hóa đã rộn rã tiếng máy cày, tiếng nói cười của bà con tất bật mở đầu vụ sản xuất mới. Từ Yên Định, Thiệu Hóa, Hoằng Hóa đến Triệu Sơn, Nga Sơn, Lưu Vệ, Quảng Bình…, đâu đâu cũng thấy nhịp lao động khẩn trương, gấp rút nhưng đầy hy vọng.
Sáng sớm những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, trong cái se lạnh đặc trưng của tiết lập xuân, từng nhóm nông dân đã có mặt trên đồng. Người kiểm tra bờ vùng, bờ thửa; người vận hành máy làm đất; người chuẩn bị mạ, giống. Với họ, xuống đồng đầu năm không chỉ là công việc mà còn là một thói quen mang ý nghĩa tinh thần, gửi gắm ước mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Tại một cánh đồng ở xã Hoằng Phú, bà Trần Thị Mùa cùng chồng bắt tay vào việc từ mùng 2 Tết. Sau khi thăm lại hệ thống bờ vùng, bà tranh thủ dặm lại những đoạn đất sạt lở, đảm bảo giữ nước tốt cho ruộng cấy. “Làm nông phải tính từng ngày. Xuống đồng sớm để kịp khung thời vụ, có vất vả chút nhưng yên tâm cả vụ”, bà chia sẻ. Với nhiều hộ gia đình, việc ra đồng đầu xuân như một nghi thức mở đầu cho năm mới lao động hăng say.
Năm nay, điều kiện thời tiết được đánh giá tương đối thuận lợi. Nền nhiệt ổn định, mưa xuân xuất hiện đúng thời điểm giúp đất có đủ độ ẩm, tạo thuận lợi cho khâu cày ải, làm đất và gieo mạ. Ở xã Thọ Long, nhiều thửa ruộng đã được cày lật kỹ từ trước Tết, nay tiếp tục được san phẳng, giữ nước đều mặt ruộng để chuẩn bị cấy đại trà.
Ông Lê Văn Ba, một nông dân có nhiều năm kinh nghiệm, cho biết vụ xuân luôn chiếm vị trí quan trọng nhất trong cơ cấu sản xuất lúa cả năm. “Chúng tôi chủ động tích nước từ sớm, chọn giống ngắn ngày, chống chịu sâu bệnh tốt. Làm kỹ ngay từ đầu sẽ hạn chế rủi ro về sau”, ông nói.
Theo kế hoạch vụ xuân 2026, toàn tỉnh Thanh Hóa phấn đấu gieo trồng khoảng 189.000 ha cây trồng các loại, mục tiêu đạt sản lượng lương thực hơn 791.000 tấn. Trong đó, diện tích lúa chiếm 112.000 ha; còn lại là ngô 13.500 ha, lạc 4.700 ha, rau màu 15.000 ha cùng hàng chục nghìn hecta cây trồng khác. Tổng giá trị sản xuất trồng trọt vụ này được kỳ vọng đạt trên 10.700 tỷ đồng, tăng so với năm trước.
Để đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu, ngành nông nghiệp và các địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch từ rất sớm. Công tác thủy lợi được đặc biệt quan tâm: các trạm bơm được kiểm tra, vận hành thử; hệ thống kênh mương được nạo vét, khơi thông dòng chảy. Nhiều nơi tranh thủ lấy nước sớm, giữ nước trong ruộng để phục vụ làm đất, cấy lúa đúng lịch.
Nhờ sự chuẩn bị đồng bộ, đến mùng 5 Tết, diện tích gieo cấy lúa toàn tỉnh đã cơ bản hoàn thành theo kế hoạch, đảm bảo trong khung thời vụ tốt nhất. Đây được xem là tiền đề quan trọng để vụ xuân đạt năng suất cao.
Chủ động thích ứng, nâng cao giá trị trên từng thửa ruộng
Không chỉ tập trung vào cây lúa, các địa phương trong tỉnh còn đồng loạt triển khai sản xuất cây màu, cây công nghiệp ngắn ngày nhằm đa dạng hóa cơ cấu cây trồng và gia tăng thu nhập.
Tại các vùng bãi ven sông, nông dân khẩn trương gieo ngô xuân. Nhiều hộ đã mạnh dạn áp dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất đến xuống giống, giúp tiết kiệm nhân công, giảm chi phí và rút ngắn thời gian sản xuất. Những hàng ngô được gieo thẳng tắp, phủ đất đều, hứa hẹn một vụ mùa thuận lợi.
Ở các đại phương có diện tích lạc lớn như Hà Trung, Nga Sơn, bà con tất bật phủ nilon giữ ẩm cho luống lạc ngay sau khi gieo. Biện pháp này không chỉ giúp tăng tỷ lệ nảy mầm mà còn hạn chế cỏ dại, giảm công chăm sóc. Trên các chân ruộng cao, diện tích rau màu sau Tết cũng được mở rộng để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Đáng chú ý, cơ cấu giống năm nay tiếp tục được điều chỉnh theo hướng nâng cao chất lượng. Tỷ lệ giống lúa chất lượng cao, giống ngắn ngày, thích ứng với biến đổi khí hậu được tăng lên rõ rệt. Nhiều địa phương ưu tiên các giống có khả năng chống chịu sâu bệnh, phù hợp điều kiện thổ nhưỡng từng vùng.
Cùng với đó, đội ngũ cán bộ khuyến nông bám sát cơ sở, hướng dẫn nông dân xử lý hạt giống, chăm sóc mạ, bón phân cân đối và phòng trừ sâu bệnh ngay từ giai đoạn đầu. Việc ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào sản xuất được đẩy mạnh, từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống.
Tuy vậy, vụ xuân 2026 vẫn đứng trước không ít thách thức. Diễn biến thời tiết ngày càng khó lường, nguy cơ rét đậm, rét hại hoặc mưa lớn trái mùa có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng. Giá vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật còn ở mức cao, trong khi thị trường tiêu thụ nông sản tiềm ẩn nhiều biến động.
Trước thực tế đó, các địa phương xác định phải nâng cao hơn nữa tính chủ động trong sản xuất. Việc liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp được khuyến khích nhằm đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản. Đồng thời, công tác dự báo sâu bệnh, theo dõi thời tiết được tăng cường để kịp thời đưa ra giải pháp ứng phó.
Thành công của vụ xuân không chỉ mang ý nghĩa về sản lượng lương thực mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nông nghiệp cả năm 2026. Quan trọng hơn, đó còn là động lực để nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân nông thôn và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.