Sản phẩm OCOP tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng

Hướng đi mới đầy hiệu quả

Có thể thấy, khi sản phẩm được chứng nhận OCOP (từ 1 đến 5 sao), các chủ thể có thêm nhiều cơ hội tiếp cận thị trường trong nước và quốc tế. Đồng thời, việc đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ thông qua hệ thống siêu thị, nền tảng số và các sàn thương mại điện tử giúp đa dạng hóa kênh phân phối, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.

Để được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP, các sản phẩm phải trải qua quy trình đánh giá chặt chẽ, toàn diện từ vùng nguyên liệu, khâu chế biến đến sản phẩm hoàn chỉnh, với sự tham gia thẩm định của hội đồng chuyên môn liên ngành như y tế, công thương, tài chính, môi trường… Riêng các sản phẩm OCOP từ 4 sao trở lên còn phải đáp ứng các yêu cầu về chứng nhận hệ thống quản lý tiên tiến.

Chính vì vậy, phát triển sản phẩm OCOP đòi hỏi các chủ thể phải thay đổi tư duy quản trị, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị; đồng thời đầu tư bài bản vào công nghệ, kỹ thuật, bao bì và xây dựng thương hiệu. Bên cạnh đó, áp lực đáp ứng các tiêu chuẩn nông nghiệp xanh và yêu cầu minh bạch, truy xuất nguồn gốc của thị trường quốc tế đang trở thành thách thức ngày càng rõ nét.

Hiện nay, các quốc gia trong khối EU và Nhật Bản đang siết chặt các quy định liên quan đến phát triển bền vững, tăng trưởng xanh với các tiêu chuẩn như GlobalGAP, HACCP, ESG và các cam kết về phát thải ròng bằng không (net zero). Đồng thời ứng dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc nhằm minh bạch hóa quy trình sản xuất từ nông trại đến bàn ăn.

Tính đến thời điểm hiện tại, cả nước có hơn 18.200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Qua thống kê cho thấy, hơn 60% các nhà sản xuất đạt Chứng nhận OCOP đều có doanh thu tăng trưởng bình quân 18%/năm, tạo ra hệ sinh thái kinh tế nông thôn mới “đa giá trị” và giúp sản phẩm Việt Nam vươn ra thế giới, xuất khẩu sang hơn 60 quốc gia…

Riêng tại TP. Hồ Chí Minh, sản phẩm đạt OCOP là 1.006 sản phẩm, trong đó 220 sản phẩm đạt 4 sao, 786 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm OCOP của TP. Hồ Chí Minh tập trung vào các nhóm thế mạnh như, nhóm thực phẩm, đồ uống, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh và nhóm dươc liệu...

Chung sức cùng xây dựng thương hiệu Việt

Dù đạt được những bước tiến đáng ghi nhận, phần lớn các nhà sản xuất có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP là các hợp tác xã, trang trại, doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô sản xuất nhỏ lẻ,  gặp khó khăn về vốn, công nghệ, năng lực quản trị và tiếp cận thông tin thị trường. Khi sản lượng không đủ lớn và thiếu tính ổn định, việc đáp ứng các hợp đồng cung ứng dài hạn cho hệ thống siêu thị quốc tế, vốn yêu cầu nguồn cung liên tục và đồng nhất về chất lượng, lại trở thành thành thách thức lớn.

Trước những trăn trở của các chủ thể OCOP, nhiều chuyên gia cho rằng cần phát huy vai trò “đầu tàu” của các doanh nghiệp lớn trong việc liên kết, dẫn dắt các hợp tác xã, trang trại theo mô hình vệ tinh, nhằm hình thành nguồn hàng có quy mô đủ lớn, chất lượng đồng đều. Thay vì phát triển manh mún, tự phát ở từng địa phương, việc tập hợp nguồn lực để xây dựng thương hiệu chung, hướng tới thương hiệu quốc gia là yêu cầu cấp thiết. Qua đó, từng bước chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang sản xuất gắn với kinh doanh nông nghiệp; từ sản xuất thủ công, nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học - công nghệ, tạo nền tảng để mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP.

Qua hơn 8 năm thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP), số sản phẩm tham gia và được công nhận sản phẩm OCOP tại Việt Nam ngày càng nhiều, phong phú về chủng loại, mẫu mã, kiểu dáng, chất lượng cải thiện, thân thiện với môi trường, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng trong và ngoài nước. Sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có chỉ dẫn địa lý gắn với địa danh xuất xứ sản phẩm và đơn vị sản xuất… tạo niềm tin cho người tiêu dùng và thuận tiện cho cơ quan quản lý trong việc theo dõi, kiểm tra, giám sát sản phẩm.

Không chỉ có vậy, sản phẩm đạt OCOP đã khẳng định vai trò trong việc xây dựng kinh tế nông thôn mới, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, đồng thời bước đầu định hình một nền nông nghiệp sinh thái bền vững, gắn với bảo tồn và phát triển làng nghề, khơi dậy tiềm năng, thế mạnh về sản vật, vùng nguyên liệu và lao động địa phương… Đặc biệt, là xây dựng một thương hiệu hàng Việt trọn niềm tin cho người tiêu dùng trong nước và quốc tế tin dùng.