Những cánh rừng trải dài trên các triền núi khu vực huyện Bạch Thông và thành phố Bắc Kạn cũ (gồm 02 xã: Cẩm Giang, Phủ Thông; 02 phường: Đức Xuân và Bắc Kạn, tỉnh Thái Nguyên) không chỉ mang lại nguồn sinh kế cho người dân mà còn là “lá phổi xanh”, góp phần điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường và giữ gìn cân bằng sinh thái. Giữ được màu xanh ấy là công việc thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm của lực lượng kiểm lâm cùng chính quyền và người dân địa phương.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Năm 2025, bằng nhiều giải pháp đồng bộ, Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên (Hạt) đã nỗ lực triển khai hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, từng bước nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ tài nguyên rừng.
Bám rừng, giữ rừng
Một buổi sáng đầu đông, khi sương vẫn còn bảng lảng trên những sườn đồi, tổ kiểm lâm địa bàn đã bắt đầu hành trình tuần tra. Những bước chân quen thuộc len qua các lối mòn dưới tán rừng, nơi mà từng thân cây, từng khoảnh rừng đều đã trở nên thân thuộc với những người làm nhiệm vụ bảo vệ rừng.
Diện tích rừng rộng, địa hình phức tạp khiến công tác quản lý không ít khó khăn. Tuy vậy, với phương châm “bám địa bàn, bám rừng”, lực lượng kiểm lâm vẫn duy trì thường xuyên các đợt tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm ngay từ khi mới phát sinh.
Cùng với hoạt động tuần tra, công tác tuyên truyền được chú trọng nhằm nâng cao nhận thức của người dân. Trong năm 2025, Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức 46 cuộc họp thôn, tổ dân phố với 1.330 lượt người tham gia, phổ biến các quy định của pháp luật về lâm nghiệp, vận động người dân cùng chung tay bảo vệ rừng.
Những cuộc họp thôn giản dị nhưng mang ý nghĩa lớn. Tại đó, người dân được nghe phổ biến quy định pháp luật, được trao đổi về những khó khăn trong sản xuất và sinh kế gắn với rừng, từ đó từng bước hình thành ý thức tự giác trong bảo vệ tài nguyên rừng.
Song song với đó, lực lượng kiểm lâm tăng cường phối hợp với công an, quân sự và chính quyền địa phương tuần tra tại các khu vực trọng điểm, nơi có nguy cơ xảy ra phá rừng hoặc khai thác lâm sản trái phép.
Đáng chú ý, công nghệ cũng được đưa vào phục vụ công tác quản lý rừng. Việc sử dụng thiết bị bay không người lái (flycam) giúp kiểm tra nhanh các khu vực rừng rộng lớn, hỗ trợ phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.
Ông Triệu Đức Tiệp, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên, cho biết: “Chúng tôi xác định việc bảo vệ rừng phải bắt đầu từ cơ sở. Lực lượng kiểm lâm địa bàn luôn bám sát địa bàn, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các lực lượng chức năng để tuần tra, kiểm tra rừng. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm sẽ xử lý kịp thời, không để hình thành điểm nóng”.
Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong năm 2025, lực lượng kiểm lâm đã lập hồ sơ xử lý 10 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, giảm 4 vụ so với năm trước. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt và đấu giá tang vật vi phạm hơn 105 triệu đồng.
Những con số ấy tuy chưa phản ánh hết những nỗ lực thầm lặng của lực lượng kiểm lâm, nhưng phần nào cho thấy hiệu quả của công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn.
Những kết quả nội bật trong năm 2025 của Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên, gồm: đã tổ chức 46 cuộc tuyên truyền tại thôn, tổ dân phố với 1.330 lượt người tham gia; 10 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp được xử lý; 105,8 triệu đồng nộp ngân sách nhà nước; không xảy ra cháy rừng.
Giữ rừng từ gốc
Nếu bảo vệ rừng là nhiệm vụ thường xuyên thì phòng cháy, chữa cháy rừng lại là cuộc chạy đua với thời gian, nhất là trong những ngày nắng nóng kéo dài.
Chỉ cần một đốm lửa nhỏ cũng có thể gây ra hậu quả lớn đối với tài nguyên rừng. Vì vậy, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng luôn được Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Ngay từ đầu năm, đơn vị đã xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng, xác định rõ những khu vực có nguy cơ cháy cao. Các địa phương cũng được yêu cầu kiện toàn lực lượng phòng cháy chữa cháy rừng tại chỗ, sẵn sàng ứng phó khi có sự cố xảy ra.
Trong những ngày khô hanh, lực lượng kiểm lâm duy trì chế độ trực 24/24 giờ. Từ văn phòng Hạt đến các tổ kiểm lâm địa bàn đều bố trí cán bộ thường trực, theo dõi chặt chẽ cấp dự báo cháy rừng để kịp thời xử lý tình huống.
Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh, đặc biệt đối với các hộ dân sống gần rừng. Người dân được vận động ký cam kết không sử dụng lửa trong rừng và ven rừng, không đốt nương rẫy hoặc xử lý thực bì thiếu an toàn.
Những tấm biển cảnh báo cháy rừng đặt dọc các tuyến đường vào rừng như lời nhắc nhở thường xuyên về trách nhiệm bảo vệ rừng.
Ông Tiệp cho biết thêm: “Phòng cháy rừng hiệu quả phải dựa vào sự tham gia của người dân. Khi mỗi người dân đều có ý thức giữ rừng thì nguy cơ cháy rừng sẽ giảm đi rất nhiều”.
Nhờ sự chủ động trong công tác phòng ngừa và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, trong năm 2025 trên địa bàn không xảy ra cháy rừng, góp phần giữ vững diện tích rừng hiện có.
Những giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng của Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên như: xây dựng phương án PCCCR hằng năm; duy trì trực 24/24 giờ trong mùa khô; tuyên truyền, ký cam kết không sử dụng lửa trong rừng; kiện toàn lực lượng PCCCR tại chỗ; phối hợp chặt chẽ giữa kiểm lâm, công an, quân sự và chính quyền địa phương.
Chung tay giữ màu xanh
Bảo vệ rừng không thể chỉ trông chờ vào lực lượng kiểm lâm. Thực tế cho thấy, khi người dân trở thành “tai mắt” của rừng thì hiệu quả quản lý sẽ được nâng lên rõ rệt.
Những năm gần đây, nhận thức của người dân về bảo vệ rừng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều hộ gia đình tham gia trồng rừng, khoanh nuôi tái sinh rừng và nhận khoán bảo vệ rừng.
Ở nhiều thôn bản, các tổ bảo vệ rừng cộng đồng được thành lập và hoạt động khá hiệu quả. Người dân không chỉ tham gia tuần tra rừng mà còn kịp thời thông báo cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Khi xảy ra cháy rừng, lực lượng tại chỗ của thôn, bản chính là những người có mặt sớm nhất, phối hợp cùng kiểm lâm và chính quyền địa phương dập lửa, hạn chế thiệt hại.
Tuy vậy, công tác bảo vệ rừng vẫn còn không ít khó khăn. Diện tích rừng rộng, địa hình phức tạp trong khi lực lượng kiểm lâm còn mỏng. Một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế về nhận thức pháp luật lâm nghiệp.
Ngoài ra, sinh kế của nhiều hộ dân sống gần rừng vẫn phụ thuộc vào tài nguyên rừng, tạo áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý và bảo vệ rừng.
Trước thực tế đó, Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên xác định trong thời gian tới sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tuần tra, kiểm tra rừng.
“Trong năm 2026, đơn vị đặt mục tiêu duy trì ổn định tỷ lệ che phủ rừng, tăng cường tuần tra tại các khu vực rừng trọng điểm, không để xảy ra điểm nóng về phá rừng và khai thác lâm sản trái pháp luật”, ông Tiệp nhấn mạnh.
Những bước chân lặng lẽ của lực lượng kiểm lâm vẫn ngày ngày đi qua các cánh rừng, như một lời nhắc rằng việc giữ rừng chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng. Nhưng với sự chung tay của chính quyền, lực lượng chức năng và người dân, màu xanh của những cánh rừng vẫn đang được gìn giữ, tiếp tục lan tỏa hy vọng về một tương lai phát triển bền vững.
Năm 2026, Hạt Kiểm lâm số 9 – Thái Nguyên đặt mục tiêu duy trì ổn định tỷ lệ che phủ rừng; tăng cường tuần tra, kiểm tra rừng trọng điểm; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp; kiện toàn lực lượng bảo vệ rừng và PCCCR tại cơ sở và không để xảy ra điểm nóng về phá rừng.
Bài 35: Phú Thọ - Những nỗ lực bền bỉ trong bảo vệ và phát triển rừng ở Lương Sơn
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 32: Thái Nguyên - Phát huy vai trò người dân trong bảo vệ rừng nơi vùng cao Ngân Sơn
-Bài 31: Phú Thọ - Giữ màu xanh trên đất Lạc Thuỷ
- Bài 30: Tuyên Quang - Giữ màu xanh đại ngàn Nà Hang
- Bài 21: Hạt Kiểm lâm số 10 - Thái Nguyên: Chủ động ngăn chặn hành vi xâm hại tài nguyên rừng
- Bài 17: Hạt Kiểm lâm số 14 – tỉnh Thái Nguyên quyết tâm giữ vững gần 36.000 ha rừng
- Kiểm lâm Thái Nguyên: Quyết liệt, hiệu quả trong giữ “lá phổi xanh” sau sáp nhập
- Kiểm lâm Thái Nguyên: Giữ vững màu xanh, nâng tầm quản lý rừng bền vững
- Tăng cường bảo vệ và phát triển rừng bền vững tại Thái Nguyên
