Trước áp lực ngày càng gia tăng về xử lý chất thải và kiểm soát ô nhiễm từ hoạt động sản xuất, chăn nuôi, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong lĩnh vực môi trường. Từ xử lý rác thải sinh hoạt đến siết chặt quản lý các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm, địa phương hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Gỡ khó trong xử lý rác thải, từng bước giảm phụ thuộc vào chôn lấp
Cùng với tốc độ đô thị hóa, phát triển công nghiệp và gia tăng dân số, lượng chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Thanh Hóa không ngừng tăng lên. Trong khi đó, hệ thống xử lý rác thải tại nhiều địa phương vẫn còn tồn tại không ít bất cập, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý và đầu tư hạ tầng xử lý theo hướng hiện đại.
Theo đánh giá của ngành Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, nhiều bãi chôn lấp rác thải trên địa bàn đã quá tải, không còn đáp ứng yêu cầu về chôn lấp hợp vệ sinh nhưng vẫn phải tiếp tục tiếp nhận rác do chưa có phương án thay thế. Điển hình là các bãi rác tại Sầm Sơn, Bỉm Sơn và Sao Vàng. Việc kéo dài thời gian sử dụng các bãi chôn lấp không chỉ làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến đời sống của người dân khu vực lân cận.
Bên cạnh đó, một số lò đốt rác tại các địa phương như Nga Thắng, Như Thanh, Nông Cống và Kim Tân cũng gặp khó khăn trong quá trình vận hành do vướng mắc về thủ tục pháp lý. Các dự án này được đầu tư từ nhiều nguồn vốn khác nhau, bao gồm cả ngân sách nhà nước và doanh nghiệp, nên việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác.
Một trong những vấn đề nổi bật hiện nay là Khu xử lý rác thải Đông Nam do Công ty Ecotech vận hành. Đây là cơ sở được quy hoạch xử lý rác cho 7 phường trung tâm của tỉnh và 2 xã lân cận với công suất tối đa khoảng 500 tấn/ngày, áp dụng công nghệ xử lý hỗn hợp gồm đốt, sản xuất mùn vi sinh và tái chế nhựa.
Tuy nhiên, do khoảng cách từ nhà máy đến khu dân cư quá gần, cùng với việc hoạt động chưa ổn định, cơ sở này đã nhận nhiều phản ánh từ người dân về mùi hôi và nguy cơ ô nhiễm môi trường. Hiện nhà máy đang tạm dừng hoạt động để doanh nghiệp nghiên cứu cải tiến công nghệ, đồng thời việc dừng vận hành cũng tạo áp lực lớn đối với công tác phân luồng, xử lý rác của khu vực trung tâm tỉnh.
Trước thực trạng trên, Thanh Hóa đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm đảm bảo hoạt động thu gom và xử lý rác không bị gián đoạn. Trước mắt, các địa phương được hướng dẫn áp dụng các biện pháp kỹ thuật như lu lèn, đầm nén, phun chế phẩm khử mùi và thực hiện chôn lấp hợp vệ sinh nhằm kéo dài thời gian sử dụng các bãi rác hiện hữu. Đồng thời, tỉnh xây dựng phương án mở rộng một số bãi chôn lấp để dự phòng, trong đó bãi rác Sao Vàng dự kiến mở rộng thêm khoảng 6,5 ha, bãi rác Hà Trung mở rộng khoảng 3 ha trong năm 2026.
Song song với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục pháp lý đối với các lò đốt rác còn vướng mắc, tạo điều kiện để các cơ sở sớm vận hành ổn định.
Đối với Khu xử lý rác Đông Nam, tỉnh yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu cải tiến quy trình công nghệ từ khâu tiếp nhận, phân loại đến xử lý chất thải; thay đổi chủng vi sinh nhằm xử lý triệt để mùi hôi, đồng thời nghiên cứu chuyển đổi sang công nghệ đốt rác phát điện để bảo đảm khoảng cách an toàn môi trường, giảm tác động đến khu dân cư. Trong thời gian nhà máy tạm dừng hoạt động, tỉnh đã thực hiện phân luồng lượng rác của 7 phường trung tâm và 2 xã lân cận về Khu xử lý rác Nghi Sơn nhằm bảo đảm công tác thu gom, xử lý diễn ra liên tục.
Cùng với các giải pháp kỹ thuật, Thanh Hóa cũng kiến nghị HĐND tỉnh xem xét nâng mức chi sự nghiệp môi trường cho các xã nhằm đáp ứng yêu cầu tối thiểu về thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải. Đồng thời, tiếp tục đôn đốc tiến độ các dự án xử lý rác quy mô lớn tại Bỉm Sơn, Sầm Sơn và Nghi Sơn để sớm đưa vào vận hành, từng bước thay thế các bãi chôn lấp truyền thống, hướng tới mô hình xử lý rác hiện đại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Siết chặt kiểm soát ô nhiễm từ sản xuất, chăn nuôi
Không chỉ đối mặt với áp lực từ rác thải sinh hoạt, Thanh Hóa còn phải giải quyết nhiều vấn đề môi trường phát sinh từ hoạt động sản xuất và chăn nuôi quy mô lớn. Thời gian gần đây, số lượng phản ánh của người dân liên quan đến ô nhiễm môi trường do hoạt động chăn nuôi có xu hướng gia tăng. Mùi hôi, nước thải chưa được xử lý triệt để và nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước là những vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm.
Ngoài ra, một số cơ sở sản xuất được hình thành từ nhiều năm trước, đặc biệt là các cơ sở sản xuất giấy vàng mã nằm dọc sông Mã, vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nước thải chưa qua xử lý, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước và hoạt động nuôi trồng thủy sản.
Đáng chú ý, việc phát triển nhiều trang trại chăn nuôi lợn quy mô lớn trong cùng một khu vực đang tạo áp lực rất lớn đối với môi trường. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ ô nhiễm mùi, ô nhiễm nguồn nước và phát sinh các vấn đề về an ninh trật tự hoàn toàn có thể xảy ra.
Để chủ động phòng ngừa, Thanh Hóa xác định nâng cao chất lượng quản lý ngay từ khâu xem xét chủ trương đầu tư đối với các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm, nhất là những dự án nằm gần sông, suối và các nguồn nước quan trọng. Cùng với đó, chất lượng thẩm định hồ sơ môi trường sẽ tiếp tục được nâng lên nhằm bảo đảm các công trình xử lý chất thải được đầu tư đúng quy chuẩn, đáp ứng yêu cầu thực tế trước khi dự án đi vào hoạt động. Ngành chức năng cũng tăng cường phổ biến, cập nhật các quy định mới của pháp luật về bảo vệ môi trường để doanh nghiệp và người dân kịp thời thực hiện, hạn chế vi phạm do thiếu thông tin.
Đối với các cơ sở đang hoạt động, tỉnh yêu cầu đầu tư đầy đủ hệ thống xử lý chất thải và vận hành thường xuyên theo đúng quy trình kỹ thuật. Những cơ sở có lưu lượng xả thải lớn phải lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động theo quy định. Đặc biệt, các cơ sở sản xuất và trang trại chăn nuôi nằm gần bờ sông sẽ phải lắp đặt hệ thống camera giám sát và chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý để nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện các hành vi xả thải trái quy định.
Trong năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổ chức rà soát toàn bộ các trang trại chăn nuôi trên địa bàn tỉnh. Những cơ sở thuộc thẩm quyền cấp tỉnh nhưng chưa có giấy phép môi trường sẽ bị tham mưu xử lý vi phạm, đình chỉ hoạt động để hoàn thiện hồ sơ và đầu tư đầy đủ các công trình xử lý chất thải.
Đối với các trang trại, gia trại thuộc thẩm quyền quản lý của cấp xã, chính quyền địa phương sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; đồng thời xây dựng lộ trình dừng hoạt động đối với các cơ sở không bảo đảm khoảng cách an toàn về môi trường, gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), tỉnh Thanh Hóa đang triển khai quyết liệt “Chiến dịch 500 ngày đêm” nhằm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, góp phần thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ và Nhân dân.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thanh Hóa ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét trong tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Bên cạnh những kết quả tích cực, địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận các điểm nghẽn, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình, hướng tới nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân hiệu quả hơn.
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Thanh Hóa đã từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển. Từ tư duy quản trị đến hành động thực tiễn, nghị quyết đang tạo những chuyển biến rõ nét trong quản lý nhà nước, phát triển kinh tế số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Năm thứ 9 liên tiếp đồng hành, Tập đoàn Mavin và World Vision International tại Việt Nam triển khai chương trình hỗ trợ sinh kế toàn diện tại 3 vùng miền núi của Thanh Hóa, mang đến cơ hội đổi đời cho các hộ gia đình dân tộc thiểu số và hộ nghèo khó.
Trước dự báo thiên tai năm 2026 tiếp tục diễn biến cực đoan, UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống và khắc phục hậu quả theo phương châm "bốn tại chỗ", đặt mục tiêu bảo vệ tính mạng người dân lên hàng đầu, giảm thấp nhất thiệt hại về tài sản và sản xuất.
