Chiều ngày 28/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị công bố và trao Quyết định nghỉ hưu đối với Thứ trưởng Phùng Đức Tiến và Thứ trưởng Trần Thanh Nam. Tham dự Lễ trao Quyết định có Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; các Thứ trưởng: Nguyễn Thị Phương Hoa, Nguyễn Quốc Trị, Lê Công Thành, Hoàng Trung, Võ Văn Hưng, Đặng Ngọc Điệp và lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ.

Tại buổi lễ, lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc đồng ý cho hai Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến và Trần Thanh Nam nghỉ hưu theo chế độ từ ngày 1/5/2026. Nhằm ghi nhận, tri ân những đóng góp, cống hiến to lớn của Thứ trưởng Phùng Đức Tiến và Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho ngành Nông nghiệp và Môi trường, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho hai đồng chí Thứ trưởng.

Phát biểu chúc mừng Thứ trưởng Phùng Đức Tiến và Thứ trưởng Trần Thanh Nam, thay mặt Đảng ủy Bộ, lãnh đạo Bộ, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng khẳng định: "Thứ trưởng Phùng Đức Tiến và Thứ trưởng Trần Thanh Nam là những cán bộ được đào tạo bài bản, trưởng thành từ cơ sở. Nhìn lại hành trình đã qua, chúng ta trân trọng trước bề dày kinh nghiệm và những cống hiến của hai đồng chí đối với sự ổn định và phát triển của Bộ, Ngành, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong chặng đường vừa qua".

Trong suốt quá trình công tác, trên bất kỳ cương vị công tác nào, hai đồng chí Thứ trưởng đã thể hiện tốt phẩm chất, bản lĩnh, trình độ, năng lực, uy tín và luôn nỗ lực cống hiến, hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; đã nỗ lực cùng tập thể Ban cán sự đảng Bộ, Ban Thường vụ Đảng uỷ Bộ, Lãnh đạo Bộ tích cực, chủ động, quyết liệt, linh hoạt trong lãnh đạo, chỉ đạo thể chế hóa các chủ trương, đường lối, chính sách, nghị quyết của Đảng, giúp toàn Ngành vượt qua những thách thức và hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao phó; đóng góp vào thành tích chung của Bộ trong công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp và môi trường.

Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy, Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng ghi nhận, đánh giá cao công lao, sự cống hiến của hai đồng chí Thứ trưởng đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước nói chung và của Bộ, của ngành Nông nghiệp và Môi trường nói riêng. Trong thời gian tới, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng mong muốn đồng chí Phùng Đức Tiến và đồng chí Trần Thanh Nam tiếp tục quan tâm, chia sẻ những kinh nghiệm quý báu; ủng hộ, giúp đỡ các đồng chí đương nhiệm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đồng thời, rất mong hai đồng chí tiếp tục quan tâm, hỗ trợ và tham gia đóng góp ý kiến tâm huyết đối với Bộ, Ngành.

Thay mặt các đồng chí nhận Quyết định nghỉ hưu, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến gửi lời cảm ơn tới lãnh đạo Bộ, các đồng chí trong Đảng ủy và các đơn vị trực thuộc Bộ đã phối hợp, giúp đỡ trong suốt quá trình công tác tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đây - nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường. 

"Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn trân trọng đến các thế hệ Bộ trưởng và các Thứ trưởng, các đơn vị trực thuộc Bộ, với sự giúp đỡ, đồng hành của các đồng chí đã hỗ trợ chúng tôi hoàn thành rất nhiều công việc được giao, từ đó, đóng góp phần nhỏ bé vào sự phát triển của ngành Nông nghiệp và Môi trường", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chia sẻ.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, năm 2026 ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ đối mặt với không ít khó khăn thách thức, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, lãnh đạo Bộ, đặc biệt là đồng chí Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, ông bày tỏ sự tin tưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thành tốt các nhiệm vụ năm nay và các năm tiếp theo. Nhân dịp này, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng gửi lời chúc tốt đẹp nhất tới lãnh đạo Bộ, cán bộ, công chức, viên chức ngành Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời khẳng định, dù đã nghỉ hưu theo chế độ song vẫn luôn dành cho Ngành sự quan tâm, giúp đỡ trong triển khai các nhiệm vụ công tác và chuyên môn.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng chúc mừng Thứ trưởng Phùng Đức Tiến và Thứ trưởng Trần Thanh Nam

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến giữ vai trò then chốt trong việc chỉ đạo và thúc đẩy Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới sản xuất thành công và thương mại hóa vaccine dịch tả lợn châu Phi (ASF). 

Từ tháng 2/2020, dưới sự chỉ đạo của Thứ trưởng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khi đó đã ký kết hợp tác kỹ thuật với cơ quan nghiên cứu nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) để tiếp nhận chủng virus dịch tả lợn châu Phi nhược độc. Cùng với đó, ông trực tiếp chỉ đạo các doanh nghiệp như NAVETCO, AVAC và Tập đoàn DABACO phối hợp với Cục Thú y triển khai nghiên cứu, khảo nghiệm và kiểm nghiệm một cách quyết liệt. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng thường xuyên đi kiểm tra thực tế việc tiêm thí điểm vaccine tại các địa phương (như Phú Thọ, Ninh Bình, Lạng Sơn) để đánh giá hiệu lực bảo hộ và độ an toàn trên các đàn lợn khác nhau.

Ngày 1/6/2022, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đã chủ trì cuộc họp báo công bố Việt Nam sản xuất thành công vaccine thương mại dịch tả lợn châu Phi đầu tiên trên thế giới mang tên NAVET-ASFVAC (của Công ty Navetco). Ông khẳng định, đây là một thành tựu lịch sử của ngành Thú y Việt Nam sau hơn 100 năm kể từ khi bệnh này được phát hiện. 

Dưới sự hỗ trợ của Bộ, các loại vaccine của Việt Nam (NAVET-ASFVAC, AVAC ASF LIVE) đã được xuất khẩu và thử nghiệm thành công tại nhiều nước như Philippines, Indonesia và Dominica. Mặc dù vaccine đã có mặt trên thị trường, tuy nhiên, Thứ trưởng vẫn trăn trở về việc người chăn nuôi còn e dè trong việc tiêm phòng do giá thành hoặc tâm lý lo ngại. Tháng 8/2025, ông tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh truyền thông và yêu cầu các doanh nghiệp nghiên cứu thêm các chủng vaccine mới để thích ứng với biến chủng virus diễn biến phức tạp. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đánh giá, vaccine chính là "lá chắn thép" và là giải pháp trọng tâm nhất để đảm bảo an toàn cho ngành chăn nuôi lợn trong bối cảnh dịch bệnh vẫn diễn biến khó lường. 

 

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, với vai trò Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác đánh bắt hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đã đóng vai trò then chốt trong việc chỉ đạo sát sao các địa phương, kiên quyết thực hiện các biện pháp "đối diện, không đối phó". Đoàn công tác do Thứ trưởng Phùng Đức Tiến làm trưởng đoàn đã có nhiều buổi làm việc với lãnh đạo UBND các tỉnh, thành phố ven biển, gồm: tỉnh Quảng Trị, TP Huế, TP Đà Nẵng, tỉnh Quảng Ngãi, Đăk Lăk, Kiên Giang,…  

Theo chia sẻ của Thứ trưởng, cả nước hiện có khoảng 81.700 tàu cá và 800.000 lao động trực tiếp trên biển, tạo việc làm cho khoảng 4 triệu lao động trên bờ. Việt Nam hiện đang có vị thế cao trong quan hệ đối ngoại, do đó công tác chống khai thác IUU nhận được sự quan tâm lớn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Báo cáo từ các địa phương cho biết, công tác quản lý đội tàu cá đã được thực hiện nghiêm túc thông qua việc rà soát, thống kê và cập nhật đồng bộ dữ liệu tàu cá vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Các địa phương cũng lập danh sách theo dõi, kiểm soát chặt chẽ số lượng tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác thủy sản. Đến nay, phần lớn các địa phương đã hoàn thành 100% việc xử lý tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác).

Song song với đó, các địa phương tiến hành rà soát, cập nhật danh sách tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) theo tuần để theo dõi, liên lạc với chủ tàu và cảnh báo nguy cơ vi phạm quy định về chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Nhờ các biện pháp này, tình trạng tàu cá vi phạm do mất kết nối VMS đã có chiều hướng giảm. Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác cũng được triển khai quyết liệt trên hệ thống điện tử (eCDT), góp phần tăng tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại. Đặc biệt, việc thực thi pháp luật và xử lý các trường hợp vi phạm khai thác vùng biển nước ngoài hay vi phạm quy định IUU được lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền và xử lý nghiêm minh theo đúng quy định. Tuy vậy, công tác quản lý đội tàu và xử lý vi phạm vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn. Trước những tồn tại đó, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến yêu cầu hành động quyết liệt, xử lý triệt để vi phạm IUU và thực hiện nghiêm 14 khuyến nghị Ủy ban châu Âu (EC) để gỡ được “thẻ vàng”.

Nhấn mạnh chống khai thác IUU phải thực hiện từ cấp cơ sở, gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc quản lý, giám sát tàu cá, tại buổi kiểm tra tại cảng cá Đông Tác (phường Phú Yên) ngày 26/2/2026 vừa qua, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến yêu cầu, trong bối cảnh đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sắp sang làm việc, các địa phương phải tập trung rà soát, chấn chỉnh toàn diện công tác quản lý đội tàu khai thác thủy sản. “Chúng ta phải thực hiện nghiêm và đầy đủ 4 khuyến nghị, đó là quản lý đội tàu, giám sát đội tàu, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm hành chính. Các địa phương quan tâm, chỉ đạo về trang thiết bị, đội ngũ cán bộ, chế độ. Phải chấm dứt mọi vấn đề tồn tại như viết hộ nhật ký, bỏ lỗi không phạt. Lãnh đạo các tỉnh, các sở, các địa phương đã nắm chắc vấn đề thì đợt này phải quyết tâm hành động, dứt điểm, đối diện chứ không đối phó để tập trung gỡ “thẻ vàng” của EC”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, bên cạnh gỡ “thẻ vàng” thì việc phát triển thủy sản bền vững cũng là cách giảm áp lực trong khai thác thủy sản, để chúng ta chuyển hướng nghề. Thứ trưởng cũng đồng tình với các địa phương về quan tâm đầu tư hạ tầng cảng cá, từ đó đẩy mạnh hiệu quả trong việc truy xuất nguồn gốc.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát toàn bộ hồ sơ, dữ liệu liên quan đến hoạt động khai thác, thu mua, chế biến thủy sản; làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, cần kiểm tra, xác minh cụ thể các trường hợp doanh nghiệp, tàu cá có dấu hiệu vi phạm hoặc hồ sơ, chứng từ chưa đầy đủ; kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định, không để xảy ra tình trạng hợp thức hóa hồ sơ hoặc buông lỏng quản lý.

Với tư cách là đại biểu Quốc hội khóa XIII, XIV và ứng cử khóa XVI (tại Khánh Hòa) và hiện tại là đại biểu Quốc hội khóa XVI, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe tâm tư và kiến nghị của ngư dân, nông dân, thẳng thắn tháo gỡ khó khăn về thể chế và hạ tầng. Tại các Hội nghị tiếp xúc cử tri, Thứ trưởng bày tỏ luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm của người cán bộ Đảng viên trong phục vụ nhân dân, phục vụ sự nghiệp phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn và môi trường - lĩnh vực gắn bó trực tiếp, lâu dài với đại đa số nhân dân.

Về kinh nghiệm công tác, từng đảm nhận vai trò Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội các khóa trước, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đã chủ trì tham gia thẩm tra, xây dựng và góp ý nhiều dự án luật, nghị quyết liên quan đến khoa học và công nghệ, bảo vệ môi trường, tài nguyên, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; tham gia các hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội và giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. "Những kinh nghiệm này giúp tôi hiểu rõ hơn vai trò của người đại biểu Quốc hội trong việc chuyển tải tiếng nói của nhân dân vào nghị trường, gắn yêu cầu hoàn thiện thể chế với thực tiễn quản lý và sản xuất, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chia sẻ.

Là đại biểu Quốc hội khóa XIII, XIV, ứng cử khóa XVI (tại Khánh Hòa) và đại biểu Quốc hội khóa XVI, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe tâm tư và kiến nghị của ngư dân, nông dân, thẳng thắn tháo gỡ khó khăn về thể chế và hạ tầng,... tại các Hội nghị tiếp xúc cử tri.

Đặc biệt, trong vai trò phụ trách lĩnh vực thủy sản, ông luôn lắng nghe, phản ánh kịp thời những ý kiến, kiến nghị của ngư dân, doanh nghiệp trong xây dựng cơ chế, chính sách, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của ngư dân, doanh nghiệp; tuyên truyền hội viên Hội Thủy sản Việt Nam chấp hành nghiêm các quy định nghề; gắn bảo vệ quyền lợi với sinh kế lâu dài của ngư dân; tăng cường hợp tác quốc tế, kết nối thị trường; quảng bá hình ảnh, thương hiệu thủy sản Việt Nam…

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến tâm nguyện, sau khi được bầu làm đại biểu Quốc hội Khóa XVI, ông sẽ phát huy đầy đủ kinh nghiệm đã tích lũy qua hai nhiệm kỳ Quốc hội và thời gian công tác tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người đại biểu Quốc hội, đem hết tâm huyết, trí tuệ và trách nhiệm để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Là lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách lĩnh vực tuyên truyền, báo chí của Bộ, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến luôn chủ trì các cuộc họp báo định kỳ của Bộ, tích cực lan tỏa hình ảnh của Ngành.

Là lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách lĩnh vực tuyên truyền, báo chí của Bộ, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến luôn tích cực lan tỏa hình ảnh của Ngành: Ông đã chỉ đạo các cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử ngành Nông nghiệp và Môi trường, lan tỏa hình ảnh nông nghiệp sinh thái, hiện đại. Thứ trưởng cũng thường xuyên chủ trì các buổi họp báo thường kỳ của Bộ, gặp mặt các nhà báo, phóng viên để cảm ơn và định hướng phản ánh đời sống nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Cùng với đó, tại các cuộc họp báo định kỳ, ông tích cực thông tin về kết quả xuất khẩu nông sản, tháo gỡ rào cản thương mại, khơi dậy niềm tin của doanh nghiệp. 

Chia sẻ với báo chí, Thứ trưởng cho biết: “Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo, ngành Nông nghiệp và Môi trườn phải phấn đấu mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 70 tỷ USD, và công tác tuyên truyền đóng vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu này”. Để làm được như vậy, tất cả các cấp, các ngành cần phối hợp chặt chẽ, triển khai đồng bộ các giải pháp, và đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền về mục tiêu, chỉ tiêu, cũng như các thành tựu mà Ngành đã đạt được. “Nếu chúng ta không nhận diện đúng các yếu tố tác động và không có chiến lược tuyên truyền kịp thời và hiệu quả, thì việc đạt được mục tiêu xuất khẩu 70 tỷ USD sẽ là một thử thách vô cùng lớn. Đây là lúc chúng ta cần phát huy sức mạnh của công tác tuyên truyền, tạo ra sự thống nhất, đồng lòng và quyết tâm trong toàn thể ngành Nông nghiệp và Môi trường", Thứ trưởng Tiến nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, Thứ trưởng Tiến cho rằng, công tác tuyên truyền không chỉ là việc thông báo về các chỉ tiêu, mà còn phải làm sao để tạo ra được sự lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, từ các cơ quan Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành cho đến các tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Để đạt được điều đó, việc tổ chức tuyên truyền phải thật sự đa dạng và phong phú. Các chuyên trang, chuyên mục trên báo chí, các ấn phẩm truyền thông, cho đến các chiến dịch tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tất cả đều phải phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp, xuất khẩu. Cùng với đó, cần phải chú trọng đến việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần tổ chức các cuộc thi, các hoạt động tuyên truyền về các giá trị tư tưởng sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng lòng tin và sự đồng thuận trong xã hội.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đề nghị các đơn vị truyền thông của Bộ cần xây dựng kế hoạch tuyên truyền chi tiết, cụ thể. Trong đó, các nội dung tuyên truyền phải  bám sát vào các chủ đề chính của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cũng như các nghị quyết và quyết sách của Chính phủ. Các kế hoạch chi tiết từ việc truyền thông về các thành tựu đạt được, cho đến các định hướng giải pháp trong giai đoạn tiếp theo, đều phải có sự thống nhất và logic chặt chẽ. “Công tác tuyên truyền phải thể hiện được dấu ấn của nhiệm kỳ, phải gắn với mục tiêu tăng trưởng 4% được giao.” - Thứ trưởng nhấn mạnh. Thứ trưởng cũng lưu ý việc theo dõi, giám sát các hoạt động tuyên truyền sẽ là điều kiện quyết định đến sự thành công của nhiệm vụ.

Theo nhận định của Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: “Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là yếu tố nền tảng cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị”. Đặc biệt, với các lĩnh vực Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y do ông phụ trách, Thứ trưởng đánh giá, khoa học công nghệ quyết định năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của ngành.

Mới đây, trong bài phát biểu khai mạc tại Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 28/3/2026 tại Hà Nội, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thông tin, ngành Chăn nuôi tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, với quy mô khoảng 33 tỷ USD, đóng góp 26 - 28% giá trị toàn ngành và tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân. Không chỉ đảm bảo an ninh thực phẩm cho hơn 100 triệu dân, ngành còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Trong giai đoạn 10 năm qua, chăn nuôi duy trì tốc độ tăng trưởng 4,5 - 6%/năm, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có quy mô chăn nuôi lớn trên thế giới. Riêng năm 2025, sản lượng đạt 8,66 triệu tấn thịt, 21,4 tỷ quả trứng và 1,3 triệu tấn sữa; giá trị xuất khẩu các sản phẩm chăn nuôi vượt 2,2 tỷ USD, trong đó lĩnh vực thuốc và vắc-xin thú y đã từng bước mở rộng thị trường tới gần 50 quốc gia.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, những kết quả đạt được cần được nhìn nhận trong bối cảnh ngành đang chịu tác động ngày càng lớn từ các yếu tố bất định. Thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp, đặc biệt trong năm 2025 đã gây thiệt hại gần 100 nghìn tỷ đồng cho toàn ngành nông nghiệp, trong đó chăn nuôi chịu tổn thất lớn về đàn vật nuôi. Đồng thời, các biến động địa chính trị như xung đột quốc tế, căng thẳng thương mại và biến động giá năng lượng đã làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong điều kiện đó, việc ngành vẫn duy trì được tăng trưởng và đạt các chỉ tiêu sản xuất là nỗ lực đáng ghi nhận, song cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi căn bản mô hình phát triển trong thời gian tới.

Đánh giá sự chuyển dịch về vai trò của khoa học công nghệ trong ngành Chăn nuôi và Thú y, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhận định, nếu trước đây, khoa học công nghệ chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ thì nay đã trở thành yếu tố quyết định năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Thực tiễn phát triển thời gian qua cho thấy, các thành tựu trong chọn tạo giống, dinh dưỡng vật nuôi, công nghệ chăn nuôi, giết mổ, chế biến, cũng như nghiên cứu sản xuất vaccine và sinh phẩm thú y đã góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đáng chú ý, năng suất giống vật nuôi đã đạt mức 95 - 97%, phản ánh sự đóng góp trực tiếp của hoạt động nghiên cứu khoa học đối với tăng trưởng ngành.

Trong bối cảnh mới, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng các công nghệ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang mở ra cơ hội phát triển mang tính đột phá. Công nghệ sinh học với các ứng dụng như chỉnh sửa gen, công nghệ tế bào và vi sinh; công nghệ số với trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; cùng với công nghệ môi trường đang tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và tối ưu hóa chuỗi giá trị chăn nuôi. Đây là những yếu tố then chốt giúp ngành chuyển từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu và khoa học.

Bên cạnh đó, hệ thống cơ chế, chính sách cũng đang từng bước được hoàn thiện theo hướng thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ: khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chính để nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2030, tầm nhìn 2045 cũng nhấn mạnh yêu cầu ứng dụng công nghệ cao và thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Trên thực tế, quy mô đầu tư cho khoa học công nghệ đã có bước chuyển đáng kể, từ các đề tài nhỏ lẻ sang các chương trình nghiên cứu theo chuỗi với nguồn lực lớn hơn, hướng tới giải quyết các bài toán mang tính hệ thống của ngành.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, đồng thời đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà khoa học và người chăn nuôi trong quá trình phát triển ngành. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao và áp lực hội nhập ngày càng lớn, việc đặt khoa học công nghệ vào vị trí trung tâm không chỉ là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu để ngành Chăn nuôi và Thú y phát triển bền vững trong dài hạn.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến tham quan gian hàng tại Triển lãm VinaFis Expo 2026. Ảnh: Hà Duyên.

Khoa học công nghệ cũng giúp ngành Thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, sản lượng thủy sản đạt gần 10 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD, đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ tư thế giới về sản lượng và thứ ba về giá trị xuất khẩu. Đồng thời, ngành cũng tạo sinh kế cho hơn 4 triệu lao động, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển và bảo đảm chủ quyền quốc gia trên biển.

Tại Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026 (diễn ra trong 2 ngày, từ 27/4-28/4 tại TP. HCM, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Thủy sản Việt Nam tổ chức) Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định: Khoa học công nghệ là chìa khóa cho ngành thủy sản Việt Nam. Theo Thứ trưởng, đây là thời điểm cần thiết nhằm đánh giá hiện trạng phát triển khoa học, công nghệ của lĩnh vực; làm cơ sở khoa học để xác định các định hướng lớn về phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, hoàn thiện cơ chế, chính sách và các nhiệm vụ trọng tâm phục vụ phát triển ngành Thủy sản, góp phần vào tăng trưởng ngành và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035.

Trong giai đoạn 2021-2025, lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó 60 nhiệm vụ đã được nghiệm thu. Những kết quả này đã đóng góp thiết thực vào sản xuất, đặc biệt trong công tác sản xuất giống, giúp chủ động nguồn cung với hơn 80% con giống thủy sản chủ lực, trong đó trên 95% đạt tiêu chuẩn sạch bệnh.

Song song đó, các quy trình công nghệ nuôi, chế phẩm sinh học, xử lý môi trường, phòng trị bệnh, khai thác và bảo quản đã được ứng dụng rộng rãi trên các đối tượng thủy sản chủ lực, với quy mô khoảng 90% diện tích và sản lượng. Qua đó, góp phần quan trọng duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định của ngành ở mức 4%- 5%/năm.

Ngành Thủy sản đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 9,8 triệu tấn về sản lượng, xuất khẩu 14-16 tỷ USD, đồng thời phát triển nuôi biển thành ngành công nghiệp quy mô lớn. Đến năm 2045, thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển, đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản sâu, thuộc nhóm 3 quốc gia hàng đầu thế giới. Để đạt được các mục tiêu trên, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là yếu tố nền tảng cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Trong giai đoạn tới, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành thủy sản sẽ tập trung vào: Phát triển giống thủy sản chủ lực sạch bệnh, tăng trưởng nhanh; Ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ số; Phát triển nuôi trồng thủy sản thông minh; Hiện đại hóa khai thác, giảm tổn thất sau thu hoạch; Phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong thủy sản.