Thúc đẩy hệ thống thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững tại Việt Nam

Thúc đẩy hệ thống thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững tại Việt Nam

Thứ bảy, 18/4/2026, 04:36 (GMT+7)
logo Ngày 16/4, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Đại sứ quán Canada tại Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án “An toàn thực phẩm vì sự phát triển” (SAFEGRO). Dự án đã phát huy hiệu quả các thế mạnh và kinh nghiệm được quốc tế được công nhận của Canada trong quản lý ATTP dựa trên rủi ro, hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường năng lực phòng thí nghiệm, phát triển chuỗi giá trị nông sản thực phẩm.

Dấu ấn hợp tác quốc tế trong hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực an toàn thực phẩm 

Phát biểu tại Hội nghị, bà Francesca Bellone, Trưởng ban Hợp tác Quốc tế, Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Canada tại Hà Nội cho biết, SAFEGRO là minh chứng tiêu biểu cho mối quan hệ hợp tác lâu đời giữa Canada và Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp và an toàn thực phẩm, thể hiện hiệu quả của sự kết hợp giữa các ưu tiên chung và chuyên môn kỹ thuật.

z7730502050515_fd11aaed6e9d79353554a28179bfd6fb_1776325143.jpg
Bà Francesca Bellone, Trưởng ban Hợp tác Quốc tế, Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Canada tại Hà Nội

Đánh giá về những kết quả đạt được, bà Francesca Bellone cho biết, trong suốt quá trình triển khai, SAFEGRO - Dự án do Chính phủ Canada tài trợ không hoàn lại với tổng kinh phí 15,3 triệu đô la Canada, đã mang lại các tác động cụ thể và bền vững dựa trên kinh nghiệm và thế mạnh của Canada. Dự án được triển khai từ năm 2020-2026, đã hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ thống an toàn thực phẩm hiện đại, dựa trên đánh giá rủi ro, phù hợp với các thông lệ quốc tế và gắn với thực tiễn địa phương. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những thành tựu nổi bật của dự án được thể hiện rõ nét qua các kết quả cụ thể. Gần 2.000 cán bộ ở cấp trung ương và địa phương đã được nâng cao năng lực trong xây dựng, thực thi và giám sát các quy định về an toàn thực phẩm. Nhiều hướng dẫn và công cụ kỹ thuật hiện đại đã được phát triển, trong đó có hệ thống thí điểm quản lý thông tin phòng thí nghiệm. Đặc biệt, Trung tâm Đánh giá Nguy cơ An toàn Thực phẩm Việt Nam được thành lập, tạo nền tảng quan trọng cho việc ra quyết định dựa trên bằng chứng khoa học.

Bên cạnh đó, SAFEGRO cũng hỗ trợ triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc tại 5 chuỗi giá trị, cho phép ghi nhận thông tin xuyên suốt từ sản xuất đến phân phối và kết nối với người tiêu dùng thông qua mã QR. Việc áp dụng truy xuất nguồn gốc không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất tiếp cận tốt hơn với những thị trường có yêu cầu cao. Từ những kết quả này, SAFEGRO không chỉ tạo ra thay đổi tại chỗ mà còn đúc kết kinh nghiệm, hình thành các hướng dẫn kỹ thuật và mô hình có thể nhân rộng, góp phần thúc đẩy hệ thống thực phẩm theo hướng an toàn và bền vững hơn.

Những kết quả đạt được có sự đóng góp của các chuyên gia Việt Nam cùng sự hỗ trợ kỹ thuật quan trọng từ phía Canada, bao gồm Đại học Guelph - “Trường Đại học Thực phẩm” của Canada, Cơ quan Kiểm định Thực phẩm Canada (CFIA), và sự hợp tác của nhiều cơ quan, tổ chức chủ chốt khác trong lĩnh vực ATTP trên toàn Canada. Hỗ trợ kỹ thuật đóng vai trò then chốt trong việc chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao và điều chỉnh các công nghệ phù hợp, phát triển năng lực, đào tạo nguồn nhân lực, cũng như thúc đẩy việc áp dụng một văn hóa ATTP tiên tiến hơn tại Việt Nam.

Từ quá trình triển khai, Dự án SAFEGRO đã đúc kết nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững trong công tác quản lý và kiểm soát ATTP tại Việt Nam. Tiến sĩ Brian Bedard, Giám đốc về ATTP và Sức khỏe động vật tại Alinea International nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng phương pháp thanh tra dựa trên rủi ro trong quản lý an toàn thực phẩm. Theo ông, đây là cách tiếp cận tiên tiến, giúp cơ quan quản lý phân bổ hiệu quả nguồn lực có hạn, tập trung kiểm soát các nguy cơ có tác động lớn nhất đến sức khỏe cộng đồng, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống quản lý.

z7730754818425_d28f53e60784ff2632f3d50fc2ec3270_1776325264.jpg
Tiến sĩ Brian Bedard, Giám đốc về ATTP và Sức khỏe động vật tại Alinea International

Đại diện Alinea International cho biết, hệ thống thanh tra dựa trên rủi ro không chỉ góp phần giảm thiểu nguy cơ do thực phẩm gây ra mà còn hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện lộ trình tuân thủ, từ đó xây dựng môi trường kinh doanh công bằng và bền vững. Phương pháp này dựa trên nền tảng khoa học, kết hợp đánh giá nguy cơ, quản lý nguy cơ và truyền thông nguy cơ, tạo thành một chu trình khép kín giúp nâng cao năng lực quản lý ATTP. Đồng thời, việc triển khai mô hình còn thúc đẩy sự phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các bên liên quan.

Lan tỏa kết quả Dự án SAFEGRO, thúc đẩy quản lý an toàn thực phẩm dựa trên rủi ro

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam khẳng định dự án có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam, đồng thời ghi nhận sự hỗ trợ hiệu quả của Chính phủ Canada và các đối tác trong suốt thời gian triển khai.

z7730738268508_96eaf68ff7ca26635bb9d80c99abee23_1776325336.jpg
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam 

Thay mặt lãnh đạo Bộ, Thứ trưởng Trần Thanh Nam gửi lời cảm ơn tới Chính phủ Canada, Đại sứ quán Canada tại Việt Nam, Ban Quản lý dự án cùng các chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan liên quan đã đồng hành, hỗ trợ Việt Nam triển khai dự án. Ông nhấn mạnh, dù gặp nhiều khó khăn, thậm chí có thời điểm gián đoạn, song nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa hai Chính phủ và các bộ, ngành, dự án đã đạt được những kết quả tích cực.

Theo Thứ trưởng, SAFEGRO là minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, mang lại lợi ích cho cả Việt Nam và Canada. Dự án đã huy động sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu, kết hợp kinh nghiệm quốc tế với thực tiễn trong nước, từ đó đúc kết nhiều bài học giá trị. Đây là thành quả chung của cơ quan quản lý, cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và người dân.

Đánh giá cao báo cáo tổng kết và 10 bài học kinh nghiệm của dự án, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho biết, các kết quả này đã góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách về an toàn thực phẩm tại Việt Nam. Dự án hỗ trợ tích cực cho các bộ, ngành như Y tế, Nông nghiệp và Công Thương trong quá trình xây dựng, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, dự kiến được Quốc hội thông qua trong thời gian tới.

Nhấn mạnh định hướng quản lý hiện đại, Thứ trưởng khẳng định nguyên tắc cốt lõi là kiểm soát an toàn thực phẩm dựa trên đánh giá rủi ro. Đây là mô hình tiên tiến, phù hợp với thông lệ quốc tế, được tham khảo từ kinh nghiệm của Canada và cần tiếp tục được nghiên cứu, áp dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Một kết quả nổi bật của dự án là xây dựng mạng lưới kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Theo Thứ trưởng, quản lý an toàn thực phẩm không thể chỉ dựa vào cơ quan nhà nước mà cần sự tham gia của toàn xã hội nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của chính sách.

z7730803094850_14cdeb19b00cf9e963c6a9d3b814dd82_1776325395.jpg
Thứ trưởng Trần Thanh Nam ghi nhận những kết quả nổi bật của dự án

Bên cạnh đó, dự án đã tạo ra tác động đa tầng trong toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm, từ hỗ trợ xây dựng chính sách, cung cấp dữ liệu và phương pháp luận cho các nhà nghiên cứu, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp và hợp tác xã, đến nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và thế hệ trẻ.

Đánh giá cao các sản phẩm của dự án, Thứ trưởng Trần Thanh Nam bày tỏ sự tâm đắc với bộ tài liệu hướng dẫn thực hành an toàn thực phẩm. Các tài liệu này có tính ứng dụng cao, tập trung vào hướng dẫn thực hành trong chuỗi rau và thịt lợn, cũng như bộ công cụ tự kiểm soát an toàn thực phẩm, phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam.

Nhấn mạnh nhiệm vụ trong thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị chuyên môn tiếp tục duy trì, phát huy và lan tỏa kết quả của dự án. Ông kỳ vọng khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được ban hành, những kinh nghiệm từ SAFEGRO sẽ trở thành nền tảng quan trọng để xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn thực phẩm tại Việt Nam.
 

Khánh Linh