Trong đó, cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị được xác định là nhiệm vụ nền tảng, nhằm khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Khẩn trương cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị

Ngày 27/8, HĐND TP. Hồ Chí Minh khóa XI tổ chức Kỳ họp thứ tư - kỳ họp chuyên đề, xem xét, quyết định nhiều nội dung thuộc thẩm quyền, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành và phát triển Thành phố trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh nhấn mạnh, kỳ họp diễn ra trong bối cảnh Thành phố đang khẩn trương cụ thể hóa nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách mới; tập trung xử lý các điểm nghẽn, khai thác không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính và nâng cao năng lực quản trị đô thị.

Đáng chú ý, Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua, được xác định là khuôn khổ pháp lý mới, tạo điều kiện để TP. Hồ Chí Minh chủ động hơn trong tổ chức phát triển đô thị, huy động và sử dụng nguồn lực. Theo Chủ tịch HĐND Thành phố, vấn đề không chỉ là triển khai Luật đúng thời hạn mà phải nhanh chóng chuyển hóa các cơ chế, chính sách và thẩm quyền mới thành nguồn lực, động lực và kết quả phát triển cụ thể.

Tại kỳ họp, HĐND Thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định một số nội dung về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị trên địa bàn. Đây là cơ sở để Thành phố chủ động cụ thể hóa các cơ chế, chính sách và thẩm quyền được Luật giao.

Nghị quyết phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Thành phố trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, đồng thời thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Một yêu cầu đáng chú ý là việc điều chỉnh thủ tục hành chính không được làm phát sinh thêm thành phần hồ sơ, tăng yêu cầu, điều kiện hoặc kéo dài thời gian giải quyết so với thủ tục đang áp dụng. Đối với cơ chế, chính sách thí điểm, quy trình xây dựng phải dựa trên khảo sát thực tế, tổng kết các mô hình tương tự và tham vấn chính sách, qua đó vừa bảo đảm tính chủ động, vừa tăng khả năng kiểm soát quyền lực và tính khả thi khi triển khai.

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch HĐND Thành phố nhấn mạnh, Luật được Quốc hội thông qua mới chỉ là điểm khởi đầu; giá trị của Luật chỉ thực sự được phát huy khi được tổ chức thực hiện kịp thời, đồng bộ, đúng pháp luật và phù hợp với thực tiễn.

Ông Võ Văn Minh đề nghị UBND Thành phố khẩn trương rà soát toàn diện các nội dung Luật, giao địa phương quy định hoặc cần cụ thể hóa; xác định rõ từng chính sách, cơ quan chủ trì, tiến độ xây dựng và thời điểm trình HĐND Thành phố xem xét, quyết định.

“Tinh thần là phải chủ động đi trước một bước về thể chế, không để khoảng trống pháp lý, không để chậm trễ về thể chế làm chậm cơ hội phát triển; đồng thời, không chạy theo tiến độ mà xem nhẹ chất lượng chính sách, tính đồng bộ và tính khả thi”, Chủ tịch HĐND Thành phố nhấn mạnh.

Theo ông Võ Văn Minh, từ Nghị quyết số 98/2023/QH15, Nghị quyết số 260/2025/QH15 đến Luật Phát triển đô thị, Trung ương đã từng bước trao cho TP. Hồ Chí Minh những cơ chế, chính sách mới, tạo thêm dư địa để Thành phố chủ động đổi mới, phát huy tiềm năng, lợi thế và vai trò đầu tàu… Đây vừa là sự tin tưởng lớn, vừa đặt ra yêu cầu Thành phố phải biến cơ chế, chính sách thành nguồn lực thực tế, kết quả cụ thể và những chuyển biến rõ nét trong đời sống người dân.

Khơi thông nguồn lực, thúc đẩy hạ tầng và phát triển bền vững

Bên cạnh nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, Kỳ họp thứ tư xem xét khối lượng lớn chính sách liên quan trực tiếp đến nguồn lực đất đai, ngân sách, đầu tư hạ tầng, môi trường, nông nghiệp, thủy sản, khoa học - công nghệ và an sinh xã hội.

Theo chương trình và hồ sơ trình kỳ họp, HĐND Thành phố xem xét 42 dự thảo Nghị quyết, gồm 16 Nghị quyết quy phạm pháp luật và 26 Nghị quyết cá biệt, trải rộng trên các lĩnh vực kinh tế - ngân sách, văn hóa - xã hội, pháp chế và đô thị.

Trong lĩnh vực tài chính - đất đai, đáng chú ý là việc xử lý kết dư ngân sách cấp Thành phố năm 2025. Theo đề xuất của UBND Thành phố, 2.988,6 tỷ đồng được trích bổ sung quỹ dự trữ tài chính và 37.392,4 tỷ đồng chuyển vào thu ngân sách Thành phố năm 2026.

HĐND Thành phố cũng xem xét Đề án thành lập và mức vốn điều lệ ban đầu của Quỹ Phát triển đất Thành phố trên cơ sở hợp nhất các quỹ hiện hữu. Việc kiện toàn quỹ được kỳ vọng tạo đầu mối thống nhất, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính nhà nước, nhất là trong bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo lập quỹ đất phục vụ các dự án phát triển.

Các danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT cũng được đưa ra xem xét. Chủ tịch HĐND Thành phố yêu cầu đối với đất đai, tài sản công phải đánh giá thận trọng cơ sở pháp lý, quy hoạch, hiện trạng, phương án khai thác và giá trị nguồn lực, bảo đảm sử dụng đúng quy định, công khai, minh bạch và hiệu quả.

Trong lĩnh vực hạ tầng, nhiều dự án quy mô lớn được xem xét chủ trương hoặc điều chỉnh chủ trương đầu tư, gồm cầu Phú Mỹ 2 theo phương thức PPP; đường Trục Đông - Tây nối dài từ Quốc lộ 1 đến ranh tỉnh Tây Ninh; nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Thị Tú; sửa chữa, nâng cấp đường Tỉnh lộ 9; cải tạo rạch Thủ Đức; chỉnh trang đô thị khu vực rạch Ông Lớn và tiếp tục đầu tư đoạn kênh Hàng Bàng,...

Đối với các dự án có khả năng tạo tác động lớn đến không gian đô thị, năng lực kết nối, tiêu thoát nước, chỉnh trang cảnh quan và phát triển kinh tế - xã hội,...  HĐND Thành phố yêu cầu xem xét kỹ sự cần thiết, quy mô, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, tiến độ và hiệu quả; ưu tiên công trình cấp thiết, có sức lan tỏa, tránh đầu tư dàn trải.

Đáng chú ý, dự án nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Thị Tú được đề xuất điều chỉnh tổng mức đầu tư từ 970 tỷ đồng lên hơn 6.471 tỷ đồng, chủ yếu do tăng phạm vi, quy mô đầu tư, diện tích giải phóng mặt bằng, chi phí xây lắp và biến động các yếu tố đầu vào. Mức điều chỉnh lớn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn.

Đối với thu hồi đất, HĐND Thành phố xem xét danh mục 98 công trình, dự án, với tổng diện tích dự kiến thu hồi khoảng 2.420,09ha; đồng thời xem xét danh mục 78 dự án được tổ chức thực hiện trước một số công việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm và xác định nguồn gốc đất theo quy định.

Về môi trường, kỳ họp xem xét việc phân định nhiệm vụ chi bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu cho các cấp ngân sách. Việc phân định rõ trách nhiệm và nguồn lực được kỳ vọng giúp công tác bảo vệ môi trường triển khai đồng bộ, minh bạch, sát với từng cấp quản lý.

Trong lĩnh vực thủy sản, Thành phố xem xét chính sách hỗ trợ lắp đặt, thay thế thiết bị giám sát hành trình, duy trì kết nối hệ thống giám sát, cước phí dịch vụ nhật ký điện tử; đồng thời hỗ trợ chuyển đổi nghề và giải bản đối với tàu cá không còn nhu cầu hoạt động. Các chính sách vừa hỗ trợ ngư dân, vừa tăng cường quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, phòng chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Việc chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá còn góp phần cơ cấu lại đội tàu, giảm áp lực lên nguồn lợi thủy sản và tạo sinh kế bền vững.

Ở lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, HĐND Thành phố xem xét các quy định về mức chi cho hoạt động sáng kiến; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là những chính sách nhằm tạo nguồn lực và hành lang pháp lý thống nhất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Các chính sách xã hội cũng được đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển bền vững, gồm hỗ trợ đào tạo bác sĩ nội trú; chế độ bồi dưỡng cộng tác viên dân số; các giải thưởng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật quần chúng; phí tham quan di tích lịch sử và bảo tàng; phát triển thanh niên đến năm 2030.

Tinh thần xuyên suốt được Chủ tịch HĐND Thành phố nhấn mạnh là đặt người dân ở vị trí trung tâm... Mỗi chính sách cần được đánh giá đầy đủ về tính công bằng, khả năng tiếp cận, đối tượng thụ hưởng, nguồn lực và điều kiện tổ chức thực hiện; không hình thức, không dàn trải.

Từ góc độ giám sát, HĐND Thành phố yêu cầu mỗi nghị quyết phải đúng thẩm quyền, chặt chẽ về pháp lý, sát thực tiễn, rõ mục tiêu, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và có thể kiểm tra, giám sát. Nghị quyết không chỉ phải đúng mà còn phải thực hiện được, đo lường được và sớm tạo chuyển biến trong quản trị, đầu tư, cung ứng dịch vụ công và đời sống Nhân dân.

Thông điệp này tiếp tục được nhấn mạnh tại phiên bế mạc: HĐND phải thực sự phát huy vai trò là cơ quan quyết định chính sách; UBND tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả; hai cơ quan phối hợp chặt chẽ, đồng hành vì mục tiêu phát triển chung.

Trong những tháng cuối năm 2026, khối lượng công việc của TP. Hồ Chí Minh còn rất lớn… Cơ hội phát triển mới chỉ có thể trở thành hiện thực khi Thành phố đồng thời giữ vững kỷ luật pháp lý, nâng cao chất lượng chính sách, huy động hiệu quả nguồn lực và tổ chức thực hiện quyết liệt.

Với Luật Phát triển đô thị như một “đòn bẩy thể chế có tính chiến lược, lâu dài”, cùng các nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ tư, TP. Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng nền tảng để khai thác tốt hơn nguồn lực đất đai, tài chính, hạ tầng, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực; hướng tới một đô thị phát triển nhanh, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sống của người dân.