Rời quê Hưng Yên vào Tây Nguyên lập nghiệp với số vốn ít ỏi, ông Nguyễn Văn Thanh (xã Đăk Mar, tỉnh Quảng Ngãi) đã kiên trì gây dựng trang trại sầu riêng rộng hơn 13ha trên vùng đất từng khô cằn, bạc màu. Không chỉ thành công về kinh tế, cách làm bài bản, ứng dụng công nghệ trong sản xuất của ông còn trở thành mô hình để nhiều nông dân địa phương học tập.
Mạnh dạn đổi hướng trên vùng đất khó
Giữa những hàng sầu riêng sai trĩu quả ở thôn Tân Lập A (xã Đăk Mar), ít ai nghĩ rằng hơn 30 năm trước nơi đây chỉ là vùng đất cằn cỗi, việc canh tác gặp rất nhiều khó khăn.
Ông Nguyễn Văn Thanh (62 tuổi) nhớ lại, năm 1994, vợ chồng ông rời quê Hưng Yên vào Tây Nguyên lập nghiệp với hành trang chỉ là ít vốn tích góp và vài vật dụng sinh hoạt. Sau khi đến Đăk Mar, gia đình mua được vài hecta đất để khai hoang, bắt đầu cuộc sống mới bằng nghề trồng cà phê.
Những năm đầu, cây cà phê mang lại nguồn thu ổn định. Tuy nhiên, sau gần 9 năm canh tác, năng suất ngày càng giảm, trong khi giá cả liên tục biến động. Trăn trở tìm hướng đi lâu dài, ông Thanh quyết định phá bỏ toàn bộ diện tích cà phê để chuyển sang trồng sầu riêng.
Thời điểm ấy, quyết định này khiến không ít người thân và hàng xóm lo lắng. Sầu riêng là cây trồng đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian kiến thiết kéo dài và thị trường tiêu thụ vẫn còn nhiều rủi ro. Dẫu vậy, ông Thanh vẫn kiên định với lựa chọn của mình.
Theo ông, muốn làm nông nghiệp hiệu quả thì phải dám thay đổi và chấp nhận thử thách. Trước khi xuống giống, ông dành nhiều thời gian tham gia các lớp tập huấn, tìm hiểu kỹ thuật, đến nhiều nơi học hỏi kinh nghiệm chăm sóc sầu riêng rồi mới bắt tay đầu tư.
Khi những lứa cây đầu tiên phát triển tốt, ông tiếp tục mạnh dạn vay vốn mở rộng diện tích. Sau hơn một thập kỷ gắn bó với loại cây này, gia đình ông hiện sở hữu hơn 13ha sầu riêng với các giống chủ lực là Ri6 và Monthong, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương.
Làm nông bằng công nghệ
Ở tuổi 62, ông Thanh vẫn miệt mài học hỏi những cách làm mới để nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo ông, nông nghiệp hiện nay không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần quản lý khoa học và ứng dụng công nghệ.
Toàn bộ vườn sầu riêng được trồng theo hàng lối, mỗi cây đều được đánh số để thuận tiện theo dõi quá trình sinh trưởng. Từ việc bón phân, tưới nước đến phòng trừ sâu bệnh đều được thực hiện theo kế hoạch cụ thể.
Mỗi gốc sầu riêng được lắp hai đầu tưới tự động. Phân bón được hòa tan vào nước rồi đưa trực tiếp đến từng cây thông qua hệ thống tưới, vừa tiết kiệm công lao động, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón.
Không dừng lại ở đó, ông còn sử dụng điện thoại thông minh để ghi chép toàn bộ quá trình chăm sóc từng cây trên nhật ký canh tác điện tử. Mỗi cây đều có mã số riêng, lưu lại đầy đủ thông tin về lượng phân bón, thời gian chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thời điểm thu hoạch.
Theo ông Thanh, việc ghi chép giúp quản lý vườn cây chặt chẽ hơn, đồng thời tạo điều kiện để người mua dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
"Làm nông nghiệp bây giờ phải quản lý từng cây cụ thể. Có theo dõi, ghi chép đầy đủ thì mới kiểm soát được chất lượng và tạo được niềm tin với khách hàng", ông Thanh chia sẻ.
Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, vườn sầu riêng của gia đình luôn cho năng suất ổn định. Riêng vụ thu hoạch năm 2025, hơn 13ha sầu riêng đạt sản lượng trên 100 tấn. Với giá bán bình quân khoảng 50.000 đồng/kg, sau khi trừ toàn bộ chi phí, gia đình ông thu lãi hơn 4 tỷ đồng.
Theo bà Nguyễn Thị Nguyệt- Chủ tịch Hội Nông dân xã Đăk Mar, ông Nguyễn Văn Thanh là một trong những nông dân tiêu biểu của địa phương, luôn mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất và tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào thực tiễn.
Nhiều năm qua, mô hình trồng sầu riêng của ông không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình mà còn góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới trong sản xuất nông nghiệp. Từ thực tế đó, Hội Nông dân xã Đăk Mar đang giới thiệu và nhân rộng cách làm của ông đến nhiều hội viên, nhất là các hộ còn khó khăn, nhằm nâng cao thu nhập, hướng đến nền nông nghiệp hiện đại và phát triển bền vững.