Nhấn mạnh chuyến công tác của Đoàn Thanh tra của EC vào khoảng đầu tháng 3/2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là yếu tố quyết định đến việc gỡ "thẻ vàng" đối với thuỷ sản Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, triển khai quyết liệt, hiệu quả 123 nhiệm vụ đã được giao và phải coi đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu.
Thời gian qua, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều văn bản chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương có liên quan cũng đã triển khai quyết liệt công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) nhằm gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban Châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệm và những kết quả bước đầu đạt được của các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng, cộng đồng ngư dân trong triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU. Tuy nhiên, công tác chống khai thác IUU vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, đặc biệt trong công tác quản lý, kiểm soát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, nhiều trường hợp tàu cá vi phạm khai thác IUU chưa được xử lý triệt để, vẫn còn tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, còn có sự chủ quan, thiếu quyết liệt trong triển khai thực hiện. Do vậy, sau gần 8 năm, qua 04 lần kiểm tra của EC chúng ta vẫn chưa gỡ được "thẻ vàng".
Dự kiến khoảng đầu tháng 3 sắp tới, Đoàn Thanh tra của EC sẽ vào kiểm tra lần thứ 5. Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, việc kiểm tra lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, kết quả của đoàn kiểm tra là yếu tố quyết định đến việc EC gỡ "thẻ vàng" hoặc nâng lên cảnh báo "thẻ đỏ" đối với thủy sản Việt Nam.
Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Bí thư, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các địa phương có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản, nhất là các địa phương ven biển phải coi đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu để trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, huy động tối đa nguồn lực, triển khai quyết liệt đồng bộ, có hiệu quả 123 nhiệm vụ đã được giao. Trong đó tập trung vào các nhiệm vụ giải pháp để thực hiện 05 nhóm vấn đề trọng tâm gồm khung pháp lý; quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc khai thác thủy sản và thực thi pháp luật, xử lý vi phạm theo đúng 05 khuyến cáo của EC.
Từ nay đến 09/3, các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt công tác thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch và các nhiệm vụ giải pháp để thực hiện các nhóm vấn đề trọng tâm theo khuyến cáo của EC.
Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Đại sứ - Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên minh Châu Âu và các cơ quan liên quan xây dựng chương trình, kịch bản, nội dung làm việc với Đoàn Thanh tra của EC. Các Bộ, cơ quan cử cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm trực tiếp theo dõi vấn đề liên quan đến IUU tham gia làm việc với đoàn; tổ chức họp trực tuyến với các Bộ, ngành, địa phương trên cơ sở Chương trình kịch bản, nội dung, phân công làm việc với Đoàn Thanh tra để hướng dẫn cụ thể, chi tiết.
Bên cạnh đó, các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Ngoại giao, Tư pháp, Công an, Quốc phòng thành lập các Tổ công tác tham gia các đoàn kiểm tra EC; tổ chức thông tin thích hợp trong thời gian Đoàn làm việc. Bộ Công an chỉ đạo công an các địa phương khẩn trương củng cố hồ sơ, đưa ra truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm hình sự trong chống khai thác IUU; kiểm soát chặt chẽ tàu cá và ngư dân tại nơi cư trú; sớm đưa vào áp dụng hệ thống quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID để giám sát toàn bộ tàu cá, ngư dân tham gia hoạt động khai thác thủy sản.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng phối hợp với các lực lượng liên quan kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến, kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác thủy sản; bố trí cao điểm lực lượng, phương tiện, trang thiết bị kiểm soát, hướng dẫn ngư dân tại vùng biển giáp ranh với các nước, không để phát sinh thêm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, phần mềm nghiệp vụ gồm cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, hệ thống VMS, cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính, hệ thống eCDT, Elogbook, hệ thống cảnh báo mất kết nối VMS-Alert. Các hệ thống kiểm soát hoạt động tàu cá phải đảm bảo đồng bộ, liên thông, đảm bảo dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, có thể kiểm chứng"; khắc phục dứt điểm tình trạng không thống nhất, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, thông suốt trước ngày 06/3.
Thủ tướng đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân các địa phương có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản chuẩn bị thông tin, tài liệu báo cáo đảm bảo đầy đủ, chính xác; chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nếu địa phương không hoàn thành nhiệm vụ chống khai thác IUU, ảnh hưởng đến nỗ lực gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của cả nước hoặc bị cảnh báo "thẻ đỏ".
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được Thủ tướng giao chủ trì theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ.
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà yêu cầu đánh giá toàn diện việc thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU; khẩn trương khắc phục tình trạng chênh lệch, thiếu đồng bộ dữ liệu; khắc phục triệt để những tồn tại đã được thanh tra, kiểm tra, không giải trình chung chung, né tránh trách nhiệm; hoàn thiện báo cáo truy xuất nguồn gốc, báo cáo tự kê khai của doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản; tăng cường quản lý đội tàu, nhất là tàu cá "3 không", tàu mất kết nối VMS.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị, báo cáo gửi EC cần phản ánh rõ tinh thần của Ban Chỉ đạo là không chỉ xử lý các vi phạm về nguồn gốc xuất xứ liên quan đến khai thác IUU mà còn chủ động rà soát toàn bộ các lô hàng nhập khẩu, xuất khẩu thủy sản liên quan đến châu Âu; đồng thời khẳng định Việt Nam tiếp cận vấn đề chống khai thác IUU theo hướng bền vững, thực chất.
Chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cấp bách, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao nhất và hành động đồng bộ quyết liệt. Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu huy động tối đa nguồn lực thường xuyên tổ chức triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, cương quyết "tuyên chiến" với IUU.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, trong tuần tới phải xử lý dứt điểm các nhiệm vụ được giao; báo cáo trung thực, khách quan, không hình thức, không chạy theo thành tích để gửi EC; chuẩn hóa số liệu giữa các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt các vấn đề EC đã khuyến nghị.
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục nghiêm túc, quyết liệt triển khai thực hiện nhiệm vụ đã được Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trong chống khai thác IUU để đạt được "mục tiêu kép", vừa gỡ thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu (EC), vừa phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững, có trách nhiệm, chuyển mạnh từ đánh bắt sang nuôi trồng.
