Trong bối cảnh ngành dệt may thời trang đang tạo ra áp lực ngày càng lớn lên môi trường, bài toán xử lý vải thừa và rác thải dệt may trở thành một thách thức không nhỏ đối với phát triển bền vững. Từ thực tế đó, Tủ Thời trang Tử tế dành cho người khuyết tật đã lựa chọn một hướng đi giàu tính nhân văn: tái chế vải thừa để thiết kế những bộ trang phục phù hợp, vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa mở ra cơ hội hòa nhập xã hội cho người khuyết tật.
Trong nhiều năm qua, ngành dệt may được xem là một trong những lĩnh vực tiêu tốn nhiều tài nguyên và phát sinh lượng lớn chất thải. Hàng triệu tấn vải vụn, quần áo đã qua sử dụng bị thải bỏ mỗi năm không chỉ gây áp lực lên hệ thống xử lý rác thải, mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường đất, nước và không khí. Tại Việt Nam, cùng với sự phát triển nhanh của ngành may mặc, lượng vải thừa phát sinh trong quá trình sản xuất ngày càng gia tăng, trong khi không ít vật liệu vẫn còn giá trị sử dụng cao nếu được tái chế và thiết kế lại phù hợp.
Xuất phát từ thực tế này, Tủ Thời trang Tử tế đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt: kết nối các doanh nghiệp, nhà thiết kế và xưởng may để thu gom, phân loại và tái thiết kế vải dư thừa thành những bộ trang phục mới. Những mảnh vải tưởng chừng bỏ đi được “tái sinh”, góp phần giảm thiểu lãng phí tài nguyên, đồng thời lan tỏa thông điệp về trách nhiệm bảo vệ môi trường trong ngành thời trang.
Khi thời trang không còn là điều xa xỉ với người khuyết tật
Không chỉ mang ý nghĩa môi trường, chương trình còn hướng tới một mục tiêu xã hội quan trọng: người khuyết tật cũng có quyền được mặc đẹp, được lựa chọn trang phục phù hợp và được tôn trọng trong đời sống hằng ngày.
Chia sẻ về điều này, bà Lương Thị Minh Nguyệt - Phó Ban Tổ chức chương trình Tủ Thời trang Tử tế cho biết, trong một thời gian dài, khái niệm “thời trang” thường bị xem là xa xỉ đối với người khuyết tật do những rào cản về thiết kế, kích cỡ và khả năng vận động. Khi đến với Tủ Thời trang Tử tế, những rào cản ấy dần được tháo gỡ. Người khuyết tật không chỉ được nhận quần áo, mà quan trọng hơn là được trao quyền lựa chọn những trang phục phù hợp, tiện lợi và tôn trọng đặc điểm riêng của mỗi người.
Theo bà Nguyệt, các bộ trang phục được thiết kế chuyên biệt, đảm bảo tính thuận tiện trong sinh hoạt nhưng vẫn giữ được yếu tố thẩm mỹ đã trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng. Chính điều đó giúp người khuyết tật thêm tự tin khi bước ra ngoài xã hội, chủ động hòa nhập với cộng đồng. Từ đây, thời trang không còn đơn thuần là câu chuyện mặc đẹp, mà trở thành công cụ hỗ trợ hòa nhập và khẳng định giá trị bản thân.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các thiết kế trong chương trình được nghiên cứu kỹ lưỡng từ phom dáng, chất liệu đến đường may, phù hợp với thể trạng và nhu cầu sinh hoạt của người khuyết tật. Những chi tiết nhỏ như khóa kéo, cúc áo, độ rộng tay hay chiều dài trang phục đều được tính toán cẩn trọng nhằm mang lại sự thoải mái, an toàn cho người mặc.
Ở vai trò Trưởng Ban Tổ chức, nhà thiết kế Ngô Diễm Hương cho biết chương trình đã chủ động kết nối với nhiều thương hiệu, doanh nghiệp và nhà thiết kế để cùng chung tay tạo ra các sản phẩm phù hợp. Sự đồng hành này không chỉ bổ sung nguồn lực cho chương trình, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần thời trang tử tế, nơi sáng tạo song hành cùng trách nhiệm xã hội và môi trường.
Chung tay góp vải cho thời trang xanh, giảm lãng phí tài nguyên
Cùng đồng hành với chương trình, nhà thiết kế Giangkyo cho rằng thời trang dành cho người khuyết tật cần được nhìn nhận như một phần tất yếu của thời trang bền vững. Theo nhà thiết kế này, việc góp vải thừa không đơn thuần là hoạt động thiện nguyện, mà là cách tái sinh vật liệu, giảm lãng phí tài nguyên và tạo ra những thiết kế có giá trị sử dụng thực sự.
Nhà thiết kế Giangkyo bày tỏ mong muốn được cùng Tủ Thời trang Tử tế tận dụng nguồn vải dư sau sản xuất để hiện thực hóa những bộ trang phục phù hợp với thể trạng và nhu cầu sinh hoạt của người khuyết tật. Từ việc lựa chọn chất liệu, xử lý phom dáng đến đường may đều được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm mang lại sự an toàn, thoải mái và cảm giác tự tin cho người mặc, đồng thời vẫn giữ được tinh thần sáng tạo của thời trang đương đại.
Việc các nhà thiết kế chủ động góp vải, góp ý tưởng và góp công sức đã góp phần hình thành một hệ sinh thái thời trang có trách nhiệm, nơi mỗi mảnh vải đều được trân trọng và sử dụng hiệu quả, thay vì trở thành gánh nặng cho môi trường.
Từ những mảnh vải tưởng chừng bỏ đi, Tủ Thời trang Tử tế đã thổi vào đó giá trị mới, giá trị của sự sẻ chia, của ý thức bảo vệ môi trường và của tinh thần nhân văn. Mỗi bộ trang phục được trao đi không chỉ mang ý nghĩa vật chất, mà còn gửi gắm thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm và phát triển bao trùm.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy thực hiện Chiến lược tăng trưởng xanh và mô hình kinh tế tuần hoàn, những sáng kiến như Tủ Thời trang Tử tế cho thấy vai trò của cộng đồng và các tổ chức xã hội trong việc hiện thực hóa các mục tiêu môi trường một cách cụ thể và gần gũi. Việc tái sử dụng vải thừa không chỉ góp phần giảm rác thải dệt may, mà còn lan tỏa nhận thức về tiêu dùng bền vững và trách nhiệm xã hội trong từng lựa chọn hằng ngày, từ đó tạo nên những chuyển biến tích cực cho môi trường và xã hội.