Từ sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ban, ngành, Ủy ban Mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động đến những mô hình cụ thể tại các xã, phường, trường học,… phong trào “Chống rác thải nhựa” ở tỉnh Vĩnh Long đang từng bước đi vào chiều sâu, thực chất góp phần thay đổi nhận thức, thói quen của cán bộ, hội viên, người dân, hướng đến xây dựng môi trường sống xanh, sạch, bền vững.
Quyết liệt từ tuyên truyền đến hành động
Với vai trò là cơ quan chủ trì triển khai phong trào “Chống rác thải nhựa”, trong thời gian qua Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện phong trào "Chống rác thải nhựa" trên địa bàn tỉnh; đồng thời tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành, Ủy ban Mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện Kế hoạch; lồng ghép nội dung chống rác thải nhựa vào các chương trình hành động, phong trào bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học để tuyên truyền cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, hội viên, đoàn viên và người dân trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn chủ trì tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn phân loại rác thải sinh hoạt tại nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương; hỗ trợ xây dựng các mô hình điểm về thu gom, tái chế rác thải nhựa, qua đó góp phần từng bước đưa việc phân loại và xử lý rác, nói không với rác thải nhựa dùng một lần, tái chế rác thải nhựa, sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường trở thành thói quen trong sinh hoạt hàng ngày của người dân.
Thực hiện công tác phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường trong công tác tuyên truyền, vận động cán bộ, công chức, viên chức, hội viên, đoàn viên tham gia phong trào “Chống rác thải nhựa”, các sở, ban, ngành, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Vĩnh Long đã và đang thực hiện nhiều hoạt động góp phần giảm thiểu rác thải nhựa bảo vệ môi trường.
Đơn cử, Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Vĩnh Long xác định chống rác thải nhựa không chỉ là hoạt động phong trào mà còn là một nội dung giáo dục lâu dài cho đội ngũ giáo viên và học sinh. Do đó, nhiều năm nay các trường học đã triển khai mô hình “3T” gồm tiết giảm, tái sử dụng, tái chế rác thải nhựa. Để thực hiện hiệu quả mô hình này, các trường học đều lắp đặt thùng phân loại rác, ngôi nhà chứa rác thải nhựa trong khuôn viên trường; đưa nội dung giảm thiểu rác thải nhựa bảo vệ môi trường vào hoạt động giảng dạy cho học sinh.
Phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng tham gia hoạt động bảo vệ môi trường, nói không với rác thải nhựa, Hội Nông dân, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Cựu chiến binh tỉnh Vĩnh Long đã duy trì phổ biến các nội dung chống rác thải nhựa cho hội viên trong các buổi sinh hoạt định kỳ hàng tháng, quý; triển khai và nhân rộng mô hình biến rác thành tiền, ngôi nhà chứa rác thải nhựa, ra quân thu gom rác thải nhựa, bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng.
Bên cạnh đó, các hội đoàn thể còn vận động các hội viên hạn chế sử dụng chai nước nhựa, túi ni lông thay bằng bình, ly có thể sử dụng nhiều lần trong sinh hoạt hàng ngày; tổ chức chương trình đổi rác thải nhựa lấy các nhu yếu phẩm như gạo, đường, nước mắn, bột ngọt, qua đó vừa góp phần làm sạch môi trường, vừa hỗ trợ người dân cải thiện sinh hoạt hàng ngày.
Lan tỏa lối sống xanh
Từ sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ban, ngành, Ủy ban Mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, phong trào "Chống rác thải nhựa" đang lan tỏa sâu rộng đến các xã, phường, trường học, khu dân cư, với nhiều cách làm hay, sáng tạo giúp cho phong trào này trở nên gần gũi và thiết thực hơn với người dân.
Tại xã Phong Thạnh, tỉnh Vĩnh Long, các mô hình sử dụng hộp nhựa đựng thức ăn, giỏ đi chợ, dụng cụ phân loại rác được duy trì trong nhiều hộ gia đình. Người dân được khuyến khích chủ động trang bị sọt rác, bao chứa và các dụng cụ cần thiết để phân loại, thu gom rác, qua đó giảm lượng rác thải nhựa phát sinh trong sinh hoạt.
Đáng chú ý, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Phong Thạnh còn triển khai mô hình “Ngôi nhà tái chế”. Chai nhựa, giấy carton và các loại phế liệu có khả năng tái chế được thu gom, phân loại, bán gây quỹ. Nguồn kinh phí bán phế liệu được dùng để hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã.
Phong trào “Chống rác thải nhựa” cũng được Ban giám hiệu các trường học quan tâm triển khai với nhiều hoạt động thiết thực. Trường THCS Tân Long Hội, xã Tân Long Hội, tỉnh Vĩnh Long là một điển hình về cách đưa phong trào “Chống rác thải nhựa” vào xây dựng văn hóa học đường. Nhà trường xác định mục tiêu lâu dài là xây dựng môi trường học tập thân thiện với môi trường, từng bước hướng đến trường học không rác thải nhựa.
Bên cạnh đó, Trường THCS Tân Long Hội còn khuyến khích giáo viên và học sinh mang bình nước cá nhân, sử dụng hộp cơm, túi vải thay cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Các lớp học được bố trí góc phân loại rác, khuôn viên trường có thùng rác phù hợp; hoạt động “Ngày thứ Bảy không nhựa” cũng được nhà trường duy trì nhằm hình thành thói quen sống xanh cho học sinh.
Không chỉ thế, hàng năm nhà trường còn phát động các cuộc thi sáng tạo từ vật liệu tái chế, tổ chức hoạt động trải nghiệm, triển lãm mô hình và xây dựng các câu lạc bộ, đội tình nguyện về môi trường. Những chai nhựa, ly nhựa sau sử dụng được biến thành vật dụng trang trí, sản phẩm phục vụ học tập, qua đó giúp học sinh hiểu rằng rác thải nếu được phân loại, tái sử dụng đúng cách vẫn có thể tạo ra giá trị.
Thầy Nguyễn Tấn Lập, Hiệu trường Trường THCS Tân Long Hội cho biết: “Điểm nổi bật của trường là gắn giáo dục môi trường với chương trình dạy học. Nội dung giảm rác thải nhựa được tích hợp trong các môn khoa học tự nhiên, công nghệ, giáo dục công dân, nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Học sinh không chỉ được nghe tuyên truyền mà còn được trực tiếp thực hành các hoạt động tái chế rác thải nhựa, trồng và chăm sóc cây xanh”.
Theo thầy Lập, nhà trường cũng chú trọng chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng, phối hợp chính quyền, các đoàn thể và phụ huynh triển khai những hoạt động như đổi rác lấy cây xanh, thu gom rác tái chế gây quỹ hỗ trợ học sinh khó khăn, hướng đến xây dựng mối liên kết khu dân cư - trường học không rác thải nhựa.
Từ cơ quan, công sở, trường học đến từng gia đình, khu dân cư, phong trào “Chống rác thải nhựa” ở Vĩnh Long đang dần trở thành một phần quan trọng trong đời sống. Những mô hình tuy khác nhau về cách làm nhưng cùng hướng đến một mục tiêu giảm rác thải nhựa, thay đổi thói quen tiêu dùng và xây dựng ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.