Vĩnh Long từng bước chuyển hướng xử lý chất thải rắn sinh hoạt

Trong thời gian qua, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH phát sinh tại khu vực đô thị và nông thôn luôn được tỉnh Vĩnh Long xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện nhằm giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ môi trường, góp phần phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh ngày càng bền vững.

Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cơ quan chức năng tỉnh Vĩnh Long từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý, tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH trên địa bàn tỉnh. Theo đó, UBND tỉnh Vĩnh Long đã ban hành 18 văn bản về công tác thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH; Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng ban hành 26 văn bản nhằm cụ thể hóa các nội dung chỉ đạo của UBND tỉnh, đồng thời hướng dẫn các tổ chức, đơn vị, xã, phường và người dân triển khai thực hiện.

Thống kê sơ bộ của ngành chức năng tỉnh Vĩnh Long, sau khi sáp nhập, tổng khối lượng CTRSH phát sinh trên địa bàn tỉnh khoảng 2.257 tấn/ngày, trong đó khối lượng CTRSH được thu gom, xử lý tập trung khoảng 1.290 tấn/ngày.

Về phương thức xử lý, phần lớn khối lượng CTRSH được chôn lấp hợp vệ sinh tại một số bãi rác hiện hữu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long, khối lượng CTRSH còn lại được xử lý bằng các phương pháp như đốt, ủ thành phân hữu cơ,…

Việc phụ thuộc nhiều vào phương thức chôn lấp đã và đang tạo ra sức ép lên các bãi lưu chứa rác và làm gia tăng nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành ngày càng siết chặt việc chôn lấp trực tiếp. Điều này đặt ra yêu cầu đối với tỉnh Vĩnh Long phải từng bước thay đổi phương thức xử lý, không chỉ để giải quyết lượng rác phát sinh trước mắt mà còn đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường lâu dài.

Trước những áp lực nêu trên, tỉnh Vĩnh Long đang triển khai các giải pháp nhằm kéo giảm lượng CTRSH phải chôn lấp. Một trong những giải pháp đáng chú ý là đầu tư xây dựng các nhà máy đốt rác phát điện. 
Mới đây, UBND tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Tập đoàn AMACCAO tổ chức lễ khởi công dự án nhà máy đốt chất thải rắn phát điện. Dự án được xác định là công trình hạ tầng kỹ thuật trọng điểm của tỉnh hướng đến chuyển đổi mô hình xử lý rác thải từ chôn lấp sang công nghệ đốt phát điện hiện đại. Nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tọa lạc tại phường Phú Tân, có công suất xử lý 650 tấn rác/ngày và phát điện 13MW.

Với công suất xử lý này, khi nhà máy đốt chất thải rắn phát điện đi vào hoạt động sẽ góp phần giải quyết lượng lớn rác thải phát sinh trên địa bàn tỉnh, đồng thời tạo bước chuyển mạnh mẽ trong phương thức xử lý CTRSH của tỉnh Vĩnh Long. 

Bên cạnh đó, tỉnh Vĩnh Long cũng đang tiếp tục xúc tiến mời gọi các doanh nghiệp đầu tư nhà máy đốt rác phát điện tại bãi rác Hòa Phú, với công suất xử lý khoảng 500 tấn/ngày đêm.

Song song đó, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, để nâng cao hiệu quả quản lý công tác thu gom, vận chuyển, xử lý CTRSH trên địa bàn tỉnh, ngoài việc tiếp tục kêu gọi doanh nghiệp đầu tư các nhà máy xử lý chất thải áp dụng công nghệ hiện đại, trong thời gian tới Sở cũng kiến nghị UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các xã, phường về công tác thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt; tổ chức tập huấn chuyên môn cho các xã về thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH.

Đối với Sở Tài chính, hướng dẫn các xã, phường lựa chọn nhà thầu, gồm thuê tư vấn, đấu thầu, đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ; xem xét cấp bổ sung kinh phí mua thùng rác; hướng dẫn quy trình, thủ tục trình nhu cầu kinh phí của UBND cấp xã; ưu tiên phân bổ kinh phí cho các địa phương thực hiện thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, Luật Ngân sách nhà nước.

Còn các xã, phường khẩn trương hoàn thành việc lập và phê duyệt đề án thu gom, vận chuyển rác; sớm xem xét lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị thu gom, vận chuyển rác; đề xuất các nhiệm vụ nhằm bảo đảm quản lý, vận hành bãi rác trên địa bàn và sửa chữa lò đốt rác theo quy định.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng kiến nghị UBND tỉnh xem xét cho các đơn vị, địa phương tiếp tục áp dụng các văn bản do UBND 3 tỉnh cũ ban hành trước đây để thực hiện trong thời gian chưa có quy định mới; tiếp tục áp dụng giá dịch vụ xử lý CTRSH đối với lò đốt được đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước theo Quyết định số 482/QĐ-UBND ngày 3/3/2022 của UBND tỉnh về phê duyệt giá dịch vụ xử lý CTRSH đối với lò đốt được đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước.

Từ thực tế khối lượng CTRSH phát sinh mỗi ngày, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước kêu gọi đầu tư các nhà máy xử lý chất thải bằng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường góp phần giảm lượng chất thải phải chôn lấp, hạn chế nguy cơ chất thải tồn đọng gây ô nhiễm, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của tỉnh Vĩnh Long.