Mưa lớn kéo dài đúng thời điểm lúa hè thu bước vào kỳ thu hoạch khiến nhiều diện tích trồng lúa ở Quảng Ngãi bị ngã đổ, ngập nước, gây khó khăn cho việc thu hoạch và gia tăng nguy cơ thiệt hại về năng suất, chất lượng.
Tại thôn Phú Mỹ, xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi, những cánh đồng lúa hè thu sau các trận mưa lớn trở nên xác xơ. Nhiều diện tích lúa còn xanh nhưng đã ngã rạp, bông nằm sát mặt ruộng. Với những ruộng bị đổ nặng, việc đưa máy gặt vào thu hoạch gần như không thể.
Gia đình bà Đỗ Thị Quyên gieo giống ĐV108 trên diện tích khoảng 1,5 sào, tương đương 750m². Theo dự kiến, khoảng 10 ngày nữa lúa mới đến kỳ thu hoạch nhưng phần lớn diện tích đã bị đổ. “Còn khoảng 10 ngày nữa mới thu hoạch, nhưng lúa đã ngã hết rồi. Lúa còn xanh nên bà con không thể cắt gặt bằng máy được”, bà Quyên cho biết.
Nền ruộng bị lún khiến cây lúa nằm sát mặt đất, máy gặt khó tiếp cận. Để cứu lúa, gia đình bà phải tự dựng từng cụm, bó lại và chờ lúa già thêm mới tìm cách thu hoạch.
Không chỉ khó gặt, lúa đổ trong điều kiện mưa kéo dài còn tiềm ẩn nguy cơ hạt bị dập, nảy mầm ngay trên ruộng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng.
Tại thôn Nghĩa Hà, xã An Phú, nguy cơ này đã xảy ra. Hơn 3 sào lúa của gia đình bà Đặng Thị Lành đến kỳ thu hoạch nhưng trong lúc chờ máy gặt, mưa kéo dài khiến toàn bộ diện tích bị ngã rạp. Đến chiều 5/9, một số bông lúa nằm sát mặt nước đã bắt đầu nảy mầm.
“Năm nay, giá phân bón, nhân công đều cao. Gia đình tôi đã đầu tư vào 3 sào ruộng hơn 4 triệu đồng. Vậy mà giờ đã đến lúc thu hoạch thì lại đứng nhìn lúa mọc mầm ngay trên ruộng. Tôi xót lắm!”, bà Lành nói.
Thôn Nghĩa Hà gieo sạ khoảng 10ha lúa hè thu, đến nay đã thu hoạch khoảng 70%. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều diện tích cần thêm 5-7 ngày mới đến kỳ thu hoạch.
Theo ông Lê Tấn Hùng, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Nghĩa Hà, một trong những nguyên nhân khiến thời điểm thu hoạch không đồng đều là người dân sử dụng nhiều giống lúa có thời gian sinh trưởng khác nhau. Những diện tích thu hoạch muộn vì thế dễ gặp bất lợi khi mưa lớn xuất hiện vào cuối vụ.
Không thể sử dụng máy, nhiều hộ dân phải quay lại cách thu hoạch gặt lúa thủ công. Gia đình bà Đặng Thị Kim Cúc ở thôn Phú Mỹ, tỉnh Quảng Ngãi canh tác 4 sào lúa. Những năm trước, máy gặt liên hợp xuống đồng, vừa cắt vừa tuốt lúa. Năm nay, nền ruộng lún sâu sau mưa khiến máy không thể hoạt động.
“Những mùa trước, nếu trời không mưa thì máy xuống cắt, gặt cho mình rồi chở về. Nhưng mùa này mưa, mấy ngày nay đi tìm máy mà máy cũng không thể xuống được, vì xuống là bị lún”, bà Cúc chia sẻ.
Không thể chờ thêm, gia đình bà phải tự cắt lúa, đưa lên đường để tuốt bằng cách cho xe chạy qua lại hoặc ra bờ ruộng dùng chân giẫm, giũ từng chút để hạt rơi ra. Cách làm này tốn nhiều thời gian, công sức và phát sinh thêm chi phí thuê nhân công. “Nông dân làm là sống nhờ vào hạt lúa. Bỏ công, bỏ của xuống ruộng mà đến mùa gặt gặp mưa như thế này, không gặt thì mất trắng. Nhưng bỏ cũng không đành, dù thế nào cũng phải gặt lên, được hạt nào hay hạt đó”, bà Cúc bộc bạch.
Tại thôn Phú Mỹ, ông Nguyễn Hữu Kế, Trưởng thôn, cho biết sau trận mưa lớn chiều tối 3/9, gần 3ha lúa bị ngã đổ. Phần lớn diện tích vẫn còn xanh nhưng cây lúa bị ngã, nằm rạp khiến máy gặt không thể tiếp cận. Địa phương đang vận động người dân chủ động khắc phục. Những diện tích ngã đổ nặng được khuyến khích huy động nhân công, đổi công để cắt bằng tay; khu vực cao ráo hơn được chờ nước rút để máy gặt xuống đồng. Theo ông Kế, địa phương cũng kiến nghị cấp trên xem xét hỗ trợ một phần kinh phí thu hoạch nhằm giảm bớt thiệt hại cho nông dân.
Tại thôn Điện An và Điện An 1, xã Tư Nghĩa, gần 70ha lúa hè thu chưa được thu hoạch. Nhiều diện tích bị ngã đổ, một số ruộng còn ngập nước, nền đất lún khiến máy gặt chưa thể xuống đồng.
Hợp tác xã Nông nghiệp Điện An đang huy động máy, ưu tiên những diện tích cần thu hoạch gấp. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Thắng, Phó Giám đốc hợp tác xã, những chân ruộng còn ngập hoặc quá lún vẫn phải chờ điều kiện phù hợp.
Mưa lớn cũng khiến nhu cầu thuê máy gặt tăng cùng thời điểm. Để hạn chế việc giá dịch vụ tăng bất thường, chính quyền địa phương phối hợp với hợp tác xã làm việc với các chủ máy, thống nhất mức giá. Ông Trần Văn Tân, Trưởng thôn Điện An, cho biết giá gặt thông thường khoảng 220.000 đồng/sào; với diện tích lúa ngã đổ, mức giá do chủ ruộng và chủ máy thỏa thuận nhưng không vượt quá 260.000 đồng/sào.
Trước mắt, nông dân đang tranh thủ từng khoảng thời tiết thuận lợi để thu hoạch những diện tích đã chín, ngã đổ nặng hoặc có nguy cơ nảy mầm. Về lâu dài, tình trạng này cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh lịch thời vụ sát hơn với điều kiện từng vùng.
Theo ông Lê Tấn Hùng, những khu vực chủ động được nguồn nước như Nghĩa Hà có thể nghiên cứu bố trí gieo sạ sớm hơn, lựa chọn giống có thời gian sinh trưởng phù hợp, nhằm hạn chế tình trạng lúa bước vào kỳ thu hoạch đúng thời điểm mưa lớn cuối vụ.
Sáng 5/9, cùng với cả nước, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức khai giảng năm học 2026-2027. Điểm nhấn đặc biệt trong ngày khai trường năm nay là sự kiện đồng loạt khánh thành các Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền, mang đến niềm vui trọn vẹn và khí thế phấn khởi cho thầy và trò vùng cao.
Đến cuối tháng 8/2026, Quảng Ngãi có 535 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận, với 280 chủ thể tham gia. Tỉnh đặt mục tiêu nâng hạng nhiều sản phẩm, đồng thời mở rộng thị trường và tăng liên kết vùng nguyên liệu.
Việc thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản trên sông Trà Khúc (tỉnh Quảng Ngãi) không chỉ bổ sung nguồn lợi tự nhiên mà còn góp phần phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ đa dạng sinh học và tạo nền tảng để khai thác giá trị cảnh quan dòng sông trong quá trình phát triển đô thị.
