Nhằm thúc đẩy du lịch nông thôn phát triển bền vững và đưa bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam vươn tầm quốc tế, ngày 22/7 tại Hà Nội, Dự án Du lịch Thụy Sỹ vì sự phát triển bền vững tại Việt Nam (ST4SD) và Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi làm việc, trao đổi các nội dung trong dự thảo Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU), hướng tới thiết lập quan hệ hợp tác trong thời gian tới.
Tham dự buổi làm việc, về phía Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường có ông Vũ Minh Lý, Phó Tổng Biên tập, cùng cán bộ, phóng viên của Tạp chí. Về phía Dự án Du lịch Thụy Sỹ vì sự phát triển bền vững tại Việt Nam (ST4SD) có ông Olivier Joseph Jean Messmer, Trưởng nhóm Dự án ST4SD; bà Lê Thị Hương Liên, Quản lý Truyền thông và các thành viên của dự án.
Tại buổi làm việc, hai bên đã trao đổi, thảo luận về các định hướng hợp tác, thống nhất những nội dung trọng tâm trong dự thảo Biên bản ghi nhớ (MOU) trước khi trình, xin ý kiến Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, thế mạnh của mỗi đơn vị nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực trong phát triển du lịch nông thôn theo hướng bền vững. Trên cơ sở đó, hai bên kỳ vọng sẽ xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài, góp phần thúc đẩy kết nối các địa phương, cộng đồng và các chủ thể tham gia phát triển du lịch nông thôn trên cả nước.
Sự kiện đánh dấu bước hợp tác chiến lược nhằm hỗ trợ kỹ thuật toàn diện cho việc xây dựng, hình thành và vận hành “Mạng lưới Làng du lịch tốt nhất Việt Nam” theo định hướng tiêu chuẩn của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism), dưới sự bảo trợ và chỉ đạo trực tiếp từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
Thời gian qua, du lịch nông thôn và du lịch cộng đồng tại Việt Nam đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân vùng nông thôn, đặc biệt là khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, phần lớn các làng du lịch hiện nay vẫn hoạt động mang tính tự phát, thiếu kết nối chuyên nghiệp, nguồn lực kỹ thuật hạn chế và chưa tiếp cận được với các tiêu chuẩn đánh giá bền vững khắt khe của quốc tế.
Buổi làm việc giữa Dự án ST4SD và Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường được triển khai trên nền tảng pháp lý vững chắc từ các chủ trương, chính sách quan trọng của Chính phủ và các bộ, ngành. Cụ thể gồm: Quyết định số 147/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030; Quyết định số 922/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025; và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.
Tại buổi làm việc, hai bên đã trao đổi về định hướng hợp tác, trong đó có sáng kiến xây dựng, hình thành Mạng lưới “Làng du lịch tốt nhất Việt Nam” (Network of The Best Tourism Villages in Vietnam). Đây là sáng kiến do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng, hướng tới hình thành cơ chế liên kết chặt chẽ, chia sẻ nguồn lực và hỗ trợ kỹ thuật cho các làng du lịch trên phạm vi cả nước.
Qua đó, mạng lưới giúp các địa phương, chủ thể các Làng du lịch cộng đồng ở nông thôn từng bước hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực quản trị, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên – văn hóa và tự tin nộp hồ sơ tham gia các giải thưởng uy tín, đặc biệt là Giải thưởng "Làng du lịch tốt nhất thế giới" của UN Tourism.
Dự án ST4SD do Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) tài trợ, được thực hiện bởi Liên danh Helvetas Swiss Intercooperation tại Việt Nam và Công ty TNHH Tư vấn Giải pháp Nông nghiệp và Du lịch CRED, với cơ quan quản lý dự án là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Với thế mạnh vượt trội về chuyên gia chuyên sâu và kinh nghiệm triển khai du lịch bền vững trên phạm vi toàn cầu, Dự án ST4SD sẽ đóng vai trò là đối tác hỗ trợ kỹ thuật then chốt cho mạng lưới trong giai đoạn khởi tạo từ nay đến hết quý I/2027 và những năm tiếp theo.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Olivier Joseph Jean Messmer, Trưởng Dự án ST4SD cho biết: Dự án do Helvetas Việt Nam đang triển khai. Helvetas là tổ chức phát triển của Thụy Sĩ, đã hoạt động tại Việt Nam hơn 30 năm. Nguồn tài trợ chủ yếu của dự án đến từ Chính phủ Thụy Sĩ, bên cạnh đó còn có sự hỗ trợ từ Liên minh châu Âu (EU) và Chính phủ Đức. Hiện nay, Chính phủ Thụy Sĩ vẫn là nhà tài trợ lớn nhất của dự án.
Dự án đã được triển khai từ năm 2023. Hiện nay, dự án đang bước sang giai đoạn II và dự kiến kết thúc vào năm 2027. Nếu tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, dự án sẽ được triển khai thêm giai đoạn III trong bốn năm tiếp theo, dự kiến kéo dài đến năm 2031. Dự án ST4SD được xây dựng với ba hợp phần chính, gồm:
Hợp phần thứ nhất tập trung hỗ trợ Chính phủ Việt Nam trong việc triển khai các chính sách về phát triển du lịch. Chúng tôi phối hợp với các cơ quan quản lý từ cấp trung ương đến cấp tỉnh và địa phương nhằm thúc đẩy việc thực thi các chính sách phát triển du lịch một cách hiệu quả.
Hợp phần thứ hai hướng tới phát triển nguồn nhân lực cho ngành du lịch và khách sạn. Dự án hợp tác với các trường, cơ sở đào tạo và các đối tác tại Việt Nam, đồng thời nhận sự hỗ trợ về chuyên môn và kỹ thuật từ các cơ sở đào tạo của Thụy Sĩ để nâng cao chất lượng đào tạo, góp phần phát triển đội ngũ nhân lực du lịch có năng lực và tính chuyên nghiệp.
Hợp phần thứ ba tập trung hỗ trợ phát triển du lịch tại các điểm đến. Nội dung bao gồm nâng cao năng lực quản lý điểm đến, hỗ trợ địa phương xây dựng và phát triển các mô hình du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, tạo sinh kế cho người dân và nâng cao giá trị tài nguyên du lịch địa phương.
Qua nội dung trao đổi hôm nay có thể thấy, định hướng hợp tác giữa hai bên sẽ tập trung vào sự kết nối giữa Hợp phần 1 về xây dựng và triển khai chính sách với Hợp phần 3 về phát triển và quản lý điểm đến.
Theo chúng tôi, để phát triển mạng lưới du lịch cộng đồng nông thôn một cách bền vững, không chỉ cần hoàn thiện hệ thống chính sách mà còn phải tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ, các địa phương và cộng đồng trong việc xây dựng sản phẩm, tổ chức hoạt động du lịch và nâng cao năng lực quản lý tại điểm đến.
Một trong những yếu tố then chốt trong quá trình triển khai dự án cũng như trong định hướng hỗ trợ phát triển của Chính phủ Thụy Sĩ là xây dựng và phát triển mạng lưới đối tác. Vì vậy, cuộc gặp gỡ hôm nay với Tạp chí có ý nghĩa rất quan trọng. Chúng tôi đánh giá đây là một đối tác có nhiều tiềm năng và kỳ vọng hai bên sẽ cùng nhau xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài, cùng đóng góp vào mục tiêu phát triển du lịch bền vững tại các vùng nông thôn Việt Nam.
Tại Việt Nam, cơ quan quản lý và phối hợp triển khai dự án là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đơn vị giữ vai trò chủ quản, chỉ đạo và giám sát các hoạt động của dự án.
Chúng tôi tin rằng tiềm năng hợp tác giữa hai bên là rất lớn. Trên cơ sở những nội dung thống nhất, các bên sẽ xem xét khả năng tiến tới ký kết thỏa thuận hợp tác trong thời gian tới.
Chúng tôi rất mong cuộc họp hôm nay sẽ diễn ra cởi mở, chi tiết và hiệu quả, tạo nền tảng cho mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa dự án và quý Tạp chí, cùng hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững tại Việt Nam.
Ông Vũ Minh Lý, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường cho biết rất vui mừng khi Tạp chí có cơ hội hợp tác với Dự án Du lịch Thụy Sỹ vì sự phát triển bền vững tại Việt Nam (ST4SD). Tạp chí là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo Nghị định số 35/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Tạp chí hoạt động theo quy định của Luật Báo chí, Luật Xuất bản và các quy định của pháp luật; có chức năng thông tin, truyền thông về nghiên cứu khoa học công nghệ, lý luận, nghiệp vụ; tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và tài nguyên, môi trường; là diễn đàn khoa học và công nghệ, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, lý luận, nghiệp vụ về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và tài nguyên, môi trường phục vụ chức năng quản lý nhà nước của Bộ.
Ngày 28/4/2026, tại Quyết định số: 2244/QĐ-BKHCN, của Bộ Khoa học Công nghệ, về việc ban hành Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nằm trong danh mục này, với 9 Hội đồng Giáo sư Nhà nước chấm điểm khoa học, trong đó (4 hội đồng 1 điểm là: Nông lâm – Nông nghiệp, Thủy lợi, Hóa học – Công nghệ thực phẩm, Chăn nuôi – Thú y – Thủy sản; 3 hội đồng 0,5 điểm là: Kinh tế, Sinh học; Cơ khí - Động lực; 2 hội đồng 0,25 điểm là: Giao thông vận tải, Khoa học trái đất - Mỏ). Trước đó, Tạp chí được Hội đồng Khoa học ngành lĩnh vực khoa học tự nhiên và kỹ thuật của Quỹ Phát triển Khoa học công nghệ Quốc gia công bố là Tạp chí Quốc gia có uy tín (ngành Hóa học và ngành Sinh học nông nghiệp).
Hiện nay, Tạp chí đang triển khai lộ trình nâng cao chất lượng để được đưa vào hệ thống chỉ mục quốc tế Scopus, một trong những cơ sở dữ liệu khoa học uy tín hàng đầu thế giới. Chúng tôi kỳ vọng trong vài năm tới sẽ hoàn thành các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Tạp chí trên diễn đàn học thuật.
Bên cạnh các ấn phẩm khoa học, Tạp chí còn xuất bản chuyên trang, chuyên đề về nông nghiệp, môi trường và phát triển nông thôn. Đặc biệt, Tạp chí có ấn phẩm Du lịch nông nghiệp xuất bản song ngữ Việt – Anh nhằm quảng bá hình ảnh nông nghiệp, văn hóa và du lịch nông thôn Việt Nam tới bạn bè quốc tế. Ngoài ra, Tạp chí còn có các ấn phẩm khoa học tiếng Anh.
Là cơ quan truyền thông của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chúng tôi xác định việc đồng hành cùng các địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể phát triển du lịch cộng đồng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Chúng tôi cũng đánh giá cao những đóng góp của Dự án ST4SD trong việc hỗ trợ các mô hình du lịch cộng đồng, góp phần giúp nhiều địa phương đạt được danh hiệu Làng du lịch tốt nhất thế giới do Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) công nhận.
Thời gian qua, Tạp chí đã tổ chức nhiều chuyến khảo sát thực tế tại các mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu như Làng du lịch cộng đồng Thái Hải (Thái Nguyên), Tân Hóa (Quảng Trị) và nhiều địa phương khác. Qua đó, chúng tôi nhận thấy những mô hình thành công này có sức lan tỏa rất lớn và có thể truyền cảm hứng cho các làng du lịch trên cả nước.
Chúng tôi cho rằng việc hình thành và duy trì hoạt động của Mạng lưới "Làng du lịch tốt nhất Việt Nam" có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây sẽ là diễn đàn kết nối các làng du lịch, tạo điều kiện để các địa phương chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau, liên kết phát triển sản phẩm, quảng bá hình ảnh và từng bước nâng cao chất lượng điểm đến.
Định hướng này cũng hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trong các bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới hiện nay, phát triển du lịch nông thôn và du lịch cộng đồng được xác định là một tiêu chí quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập, bảo tồn bản sắc văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự đồng hành của Dự án ST4SD, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cùng các địa phương và các đối tác liên quan, sáng kiến xây dựng Mạng lưới "Làng du lịch tốt nhất Việt Nam" sẽ sớm được triển khai hiệu quả, tạo động lực mới cho phát triển du lịch nông thôn, quảng bá hình ảnh đất nước và văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Theo dự thảo biên bản ghi nhớ, Dự án ST4SD cam kết huy động nguồn lực chuyên gia và kinh phí tài trợ từ SECO để triển khai 4 nhóm nội dung hỗ trợ kỹ thuật trọng tâm đó là:
Tổ chức tham vấn và hoàn thiện khung pháp lý: Bố trí chuyên gia trong và ngoài nước hỗ trợ tổ chức hội thảo khởi động, xây dựng Quy chế tổ chức và hoạt động, tiêu chí kết nạp – duy trì – chấm dứt thành viên, cùng bộ hồ sơ pháp lý thành lập Mạng lưới.
Tập huấn kỹ thuật và chuyển giao chuyên môn: Đào tạo bài bản về bộ tiêu chuẩn UN Tourism, kỹ năng quản trị làng du lịch, giám sát tính bền vững, phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng và tổ chức các chuyến tham quan, học tập thực tế.
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ tiếp cận tiêu chuẩn UN Tourism: Xây dựng công cụ Bảng theo dõi dữ liệu (Dashboard) phục vụ tự đánh giá; hướng dẫn các làng thành viên hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật để ứng cử các giải thưởng du lịch quốc tế.
Truyền thông, tổ chức sự kiện và hậu cần: Hỗ trợ tổ chức Hội nghị công bố ra mắt Mạng lưới, các Diễn đàn thường niên về du lịch cộng đồng, xây dựng bộ nhận diện thương hiệu và các kênh truyền thông số.
Dự án ST4SD chịu trách nhiệm toàn bộ chi phí tài trợ chuyên gia, tổ chức tập huấn, hội thảo và truyền thông ban đầu trong phạm vi ngân sách SECO duyệt. Trong khi đó, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò chủ trì, bảo trợ, chịu trách nhiệm kết nối với các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường, chính quyền địa phương và các cộng đồng dân cư để lựa chọn thành viên sáng lập. Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường cũng cam kết huy động các nguồn lực xã hội hóa hợp pháp để đảm bảo chi phí vận hành thường xuyên và duy trì hoạt động lâu dài của Mạng lưới sau khi giai đoạn hỗ trợ kỹ thuật của ST4SD kết thúc vào quý I/2027. Hai bên thống nhất thành lập Tổ công tác liên ngành và duy trì chế độ giao ban định kỳ hằng tháng để cập nhật tiến độ, báo cáo trực tiếp, thường xuyên lên Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
Để hiện thực hóa các cam kết, hai đơn vị đã thống nhất lộ trình triển khai cụ thể theo từng mốc thời gian: Nội dung công việc trọng tâm trong tháng 8/2026 là Ký kết thỏa thuận hợp tác (MOU); thống nhất chủ trương và thành lập Tổ công tác liên ngành; tổ chức họp khởi động, tham vấn kỹ thuật, rà soát pháp lý, hoàn thiện dự thảo Quy chế và tiêu chí thành viên. Tháng 9/2026, tổ chức Hội nghị công bố và chính thức ra mắt “Mạng lưới Làng du lịch tốt nhất Việt Nam”. Từ tháng 10 đến tháng 12/2026, triển khai chuỗi tập huấn chuyên sâu, xây dựng hệ thống công cụ Dashboard giám sát, kết nối thành viên và đẩy mạnh truyền thông. Trong Quý I/2027 hai bên sẽ đánh giá tổng kết giai đoạn đầu, hoàn thiện Quy chế vận hành chính thức và triển khai kế hoạch hoạt động trong thời gian tiếp theo.
Sự kiện ký kết MOU giữa Dự án ST4SD và Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường sắp tới không chỉ đánh dấu cột mốc khởi đầu cho sự ra đời của "Mạng lưới Làng du lịch tốt nhất Việt Nam", mà còn thể hiện sự chủ động, bài bản của các cơ quan báo chí, cơ quan quản lý Nhà nước và các dự án quốc tế trong việc đồng hành cùng chính quyền và người dân phát triển du lịch bền vững. Với sự định hướng chuyên môn từ UN Tourism, sự hỗ trợ kỹ thuật tích cực từ Chính phủ Thụy Sỹ cùng sự vào cuộc quyết liệt của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, Mạng lưới được kỳ vọng sẽ trở thành bệ phóng vững chắc, đưa nhiều làng quê Việt Nam gia nhập danh sách những điểm đến nông thôn hàng đầu thế giới trong tương lai.
|
Hiện nay, Việt Nam có hàng trăm làng, bản, thôn, xóm ở khu vực nông thôn và miền núi có cảnh quan đẹp, văn hóa truyền thống độc đáo là lợi thế và tiềm năng lớn phát triển du lịch cộng đồng. Năm 2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã ban hành Đề án Phát triển Du lịch cộng đồng tại Việt Nam. Trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, việc phát triển du lịch nông thôn cũng được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình. Ở phạm vi quốc tế, du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng cũng đã được Tổ chức Du lịch của Liên hợp quốc (UN Tourism) xác định là một trong những loại hình du lịch hướng đến sự phát triển bền vững. Năm 2021, tổ chức này đã đưa ra sáng kiến toàn cầu về giải thưởng “Làng Du lịch tốt nhất” thế giới và xây dựng các tiêu chí đánh giá và hướng dẫn các làng phát triển. Việt Nam hiện nay có 05 làng được UN Tourism công nhận là làng Du lịch tốt nhất của UN Tourism (Làng Lô Lô Chải, Quỳnh Sơn, Thái Hải, Tân Hóa và Trà Quế). |