Với lộ trình di dời toàn bộ 40.000 căn nhà trên 349 tuyến kênh rạch, TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng sẽ tái cấu trúc không gian sống, giải quyết dứt điểm tình trạng ngập úng và lấn chiếm dòng chảy.
Gấp đôi chỉ tiêu, dồn lực cho mục tiêu mới
Theo tinh thần Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, TP. Hồ Chí Minh đã chính thức điều chỉnh kế hoạch di dời nhà ven kênh rạch từ 20.000 lên 40.000 căn. Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng đô thị văn minh, hiện đại và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Hiện nay, Sở Xây dựng đã tổng hợp danh sách 349 tuyến kênh, rạch thuộc địa bàn 42 phường, xã cần phải thực hiện di dời. Các khu vực này hiện đang tồn tại dày đặc các cụm nhà tự phát, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và cản trở hệ thống thoát nước đô thị.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trước mắt là di dời khoảng 23.429 căn nhà thông qua 44 dự án (40 dự án vốn ngân sách và 4 dự án xã hội hóa).
Đáng chú ý, các khu vực trọng điểm như phường Bình Đông, Chánh Hưng và Phú Định chiếm tới hơn 65% tổng lượng nhà cần di dời (khoảng 15.708 căn). Các dự án quy mô lớn đang được đẩy mạnh bao gồm: cải tạo rạch Xuyên Tâm (vốn đầu tư hơn 17.000 tỷ đồng), bờ Bắc kênh Đôi, kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên.
Đột phá từ cơ chế đặc thù và chính sách bồi thường
Để giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn vốn và khó khăn trong bồi thường - những "nút thắt" khiến công tác di dời chậm trễ trong nhiều năm qua, TP. Hồ Chí Minh đang kỳ vọng vào các cơ chế mới:
Nghị quyết 260/2025 (sửa đổi Nghị quyết 98): Cho phép TP. Hồ Chí Minh dùng ngân sách địa phương triển khai dự án bồi thường độc lập và thu hút nhà đầu tư chiến lược cho các dự án trên 6.000 tỷ đồng.
Quyết định 11/2026: Quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đặc thù, giúp tạo sự đồng thuận cao từ người dân, đặc biệt là với những hộ dân có nhà trên kênh rạch không đủ pháp lý về đất ở.
Tạo quỹ đất đấu giá: Thành phố sẽ tạo quỹ đất ven sông sau di dời để đấu giá, tạo nguồn vốn tái đầu tư cho phát triển đô thị.
Bên cạnh việc di dời, các chuyên gia cũng đề xuất những hướng đi sáng tạo. TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện kinh tế Tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh cần có chính sách hỗ trợ bằng 70% giá bồi thường cho nhà không giấy tờ để khuyến khích dân di dời.
Trong khi đó, bà Châu Mỹ Anh, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh gợi ý có thể học tập mô hình từ Thái Lan, quy hoạch một số khu vực thành chợ nổi. Giải pháp này vừa giúp bảo tồn nét văn hóa "trên bến dưới thuyền" đặc trưng của Sài Gòn hơn 300 năm, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân và thu hút du lịch.
Tuyến kênh Chìm có vai trò cung cấp nước tưới cho nhiều cánh đồng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, đoạn kênh từ phường Trương Quang Trọng qua xã Thọ Phong đến cầu Lệ Thủy (xã Tịnh Khê) hiện bị ô nhiễm nặng, nước đen ngòm và bốc mùi hôi thối kéo dài nhiều km.
Nhằm trao đổi, chia sẻ những thông tin, giải pháp phát triển và nhân rộng các mô hình quảng bá, kinh doanh sản phẩm làng nghề truyền thống, sản phẩm OCOP qua các sàn thương mại điện tử, vừa qua, tại Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp đã tổ chức Diễn đàn thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm làng nghề truyền thống và sản phẩm OCOP qua các sàn thương mại điện tử năm 2024.
Hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình từ lâu được ví như “mạch máu” nuôi dưỡng sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh của một vùng rộng lớn ở Đồng bằng Bắc Thái Bình. Hàng chục nghìn hecta ruộng lúa, vùng nuôi trồng thủy sản, khu công nghiệp và khu dân cư đều phụ thuộc vào nguồn nước được điều tiết từ hệ thống công trình thủy lợi đồ sộ này.
