Bài toán thiếu vật liệu xây dựng tại Quảng Ngãi không thể giải quyết chỉ bằng việc bổ sung thêm các mỏ khoáng sản. Điều quan trọng hơn là tháo gỡ những điểm nghẽn trong quy hoạch, thủ tục và tổ chức thực hiện để nguồn tài nguyên sẵn có nhanh chóng trở thành nguồn lực phục vụ phát triển. Nhiều giải pháp đã được đưa ra, cùng với yêu cầu tăng cường giám sát, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân nhằm khơi thông nguồn cung khoáng sản cho các công trình trọng điểm.
|
LTS: Đầu tư công được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của Quảng Ngãi sau khi hợp nhất đơn vị hành chính. Hàng loạt công trình giao thông, thủy lợi, khu tái định cư, hạ tầng đô thị và các dự án động lực đang đồng loạt triển khai, kéo theo nhu cầu rất lớn về đất san lấp, cát xây dựng và đá làm vật liệu. Trong khi đó, Quảng Ngãi được đánh giá là địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú. Thế nhưng, nghịch lý vẫn diễn ra nhiều năm qua là không ít công trình phải thi công cầm chừng, tiến độ bị ảnh hưởng vì thiếu vật liệu xây dựng. Có dự án phải vận chuyển đất từ nơi khác với chi phí cao, có nơi mỏ đã quy hoạch nhưng chưa thể khai thác, còn doanh nghiệp thì mất nhiều thời gian hoàn thiện thủ tục. Thực trạng này không chỉ làm gia tăng chi phí đầu tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và mục tiêu tăng trưởng kinh tế của địa phương. |
Chuẩn bị nguồn vật liệu từ khi dự án còn "trên giấy"
Nếu như trước đây, việc bảo đảm vật liệu xây dựng thường được đặt ra khi dự án chuẩn bị khởi công thì nay, lãnh đạo ngành xây dựng Quảng Ngãi cho rằng, tư duy này cần phải thay đổi.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phúc Nhân, điều quan trọng không phải chờ đến khi công trình khởi công mới tìm nguồn vật liệu. Với quy trình cấp phép một mỏ có thể kéo dài khoảng một năm, việc chuẩn bị nguồn cung phải được tính toán ngay từ giai đoạn lập và thẩm định dự án đầu tư. Chỉ khi dự báo đúng nhu cầu và chuẩn bị trước các điều kiện khai thác, tình trạng thiếu vật liệu cục bộ mới được hạn chế.
Từ thực tế đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng đã yêu cầu các sở, ngành và chủ đầu tư phải chủ động dự báo nhu cầu vật liệu của từng công trình theo từng giai đoạn, đồng thời rà soát quy hoạch khoáng sản để chuẩn bị nguồn cung từ sớm, thay vì xử lý theo tình huống khi công trường đã thiếu vật liệu.
Một trong những giải pháp được tỉnh tập trung triển khai là đẩy nhanh đấu giá quyền khai thác các mỏ vật liệu xây dựng thông thường. Theo kế hoạch, Quảng Ngãi sẽ tổ chức đấu giá 57 khu vực mỏ nhằm bổ sung nguồn cung phục vụ các công trình trong thời gian tới. Song song với đó là rà soát những mỏ đã được quy hoạch nhưng chưa khai thác, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục để sớm đưa vào hoạt động.
Đối với các mỏ đang khai thác, tỉnh cũng yêu cầu xem xét điều chỉnh công suất phù hợp với nhu cầu thực tế của từng dự án, bảo đảm khai thác hiệu quả nhưng vẫn tuân thủ quy định về môi trường, an toàn lao động và sử dụng tiết kiệm tài nguyên.
Theo lãnh đạo UBND tỉnh, việc bảo đảm nguồn cung khoáng sản không chỉ là nhiệm vụ của ngành tài nguyên hay ngành xây dựng mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư. Mỗi khâu, từ quy hoạch, đấu giá, cấp phép đến tổ chức khai thác, đều phải được triển khai song song, tránh tình trạng hồ sơ chờ nhau, dẫn đến kéo dài thời gian đưa mỏ vào hoạt động.
Bên cạnh việc tạo thêm nguồn cung, Quảng Ngãi cũng xác định việc phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan là điều kiện quan trọng để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Theo phân công của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm rà soát quy hoạch, tham mưu kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và kịp thời đề xuất tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình cấp phép. Sở Xây dựng có nhiệm vụ dự báo nhu cầu vật liệu của từng dự án, cân đối cung - cầu trên địa bàn và phối hợp đề xuất các giải pháp bảo đảm nguồn cung.
Các chủ đầu tư phải xác định rõ nhu cầu đất, cát, đá ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, tránh tình trạng khi công trình triển khai mới tìm kiếm nguồn vật liệu. Chính quyền địa phương có trách nhiệm phối hợp giải quyết những vướng mắc liên quan đến mặt bằng, giao thông và hoạt động khai thác theo thẩm quyền.
Việc phân công rõ trách nhiệm được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng hồ sơ phải luân chuyển qua nhiều cơ quan nhưng thiếu đầu mối chịu trách nhiệm chính. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều khu vực mỏ chậm được đưa vào khai thác trong thời gian qua.
Giám sát để không còn "điểm nghẽn" trong thực thi
Tại phiên chất vấn của Kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 (kỳ họp diễn ra từ ngày 16-18/7/2026), các đại biểu cho rằng nguồn tài nguyên của Quảng Ngãi không thiếu, nhưng nếu các thủ tục hành chính vẫn kéo dài, việc phối hợp giữa các cơ quan còn thiếu đồng bộ thì tình trạng thiếu vật liệu sẽ tiếp tục lặp lại, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình trọng điểm và mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công.
Chính vì vậy, HĐND tỉnh yêu cầu UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong từng khâu xử lý hồ sơ; thường xuyên rà soát tiến độ giải quyết thủ tục đối với từng khu vực mỏ; kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh để bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án.
Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đức Tuy nhấn mạnh, các cam kết của cơ quan quản lý không được dừng ở lời hứa tại nghị trường mà phải được cụ thể hóa bằng kết quả thực hiện. Những nội dung đã được chất vấn sẽ tiếp tục được HĐND tỉnh theo dõi, giám sát nhằm bảo đảm các giải pháp được triển khai đúng tiến độ, đúng trách nhiệm.
Thông điệp được người đứng đầu HĐND tỉnh đưa ra cũng rất rõ ràng: không để tư duy né tránh, đùn đẩy hay sự chậm trễ trong xử lý thủ tục trở thành rào cản đối với phát triển. Mỗi sở, ngành, địa phương phải chủ động tháo gỡ khó khăn thuộc thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất giải pháp, không để hồ sơ tồn đọng kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ các công trình.
Có thể thấy, từ những giải pháp được UBND tỉnh đưa ra đến yêu cầu giám sát của HĐND đều hướng tới một mục tiêu chung: rút ngắn khoảng cách giữa quy hoạch khoáng sản và nguồn vật liệu trên công trường. Khi thủ tục được giải quyết nhanh hơn, trách nhiệm được phân định rõ hơn và việc điều phối nguồn cung được thực hiện đồng bộ, lợi thế về tài nguyên của Quảng Ngãi mới thực sự được phát huy.
Trong bối cảnh địa phương đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao và đẩy nhanh đầu tư kết cấu hạ tầng, bảo đảm nguồn cung khoáng sản không đơn thuần là nhiệm vụ của một ngành hay một cấp chính quyền. Đây là bài toán về năng lực quản trị, sự phối hợp của cả hệ thống và trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình tổ chức thực hiện. Chỉ khi những "điểm nghẽn" về tư duy và thủ tục được tháo gỡ, nguồn tài nguyên sẵn có mới thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Sau khi hoàn thành nhiều phần việc quan trọng trong công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai, Quảng Ngãi đang bước vào giai đoạn tăng tốc triển khai. Mục tiêu của tỉnh là hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm 2026, tạo nền tảng phục vụ quản lý và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.
Giữa cao điểm nắng nóng, nhiều diện tích lúa Hè Thu tại thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê (tỉnh Quảng Ngãi) bất ngờ khô héo, chết hàng loạt do xâm nhập mặn kết hợp đất nhiễm phèn. Dù đã tìm nhiều cách cứu lúa, hàng chục hộ dân vẫn đứng trước nguy cơ thiệt hại nặng nếu nguồn nước ngọt không sớm được bổ sung.
Việc công nhận 14 sản phẩm, bộ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2026 góp phần tôn vinh những sản phẩm có chất lượng, giá trị kinh tế và khả năng cạnh tranh, đồng thời tạo điều kiện quảng bá, nâng cao thương hiệu sản phẩm địa phương.
