Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Quyết định số 1846/QĐ-BNNMT công bố thủ tục hành chính (TTHC) bị bãi bỏ trong lĩnh vực đất đai thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ. Việc bãi bỏ được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa TTHC và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ NN&MT.
Danh mục thủ tục bị bãi bỏ gồm thủ tục: “Cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai” ở cấp trung ương và cấp tỉnh. Trước đây, thủ tục này được thực hiện tại Bộ NN&MT, Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai và UBND cấp xã. Quyết định có hiệu lực từ ngày 18/5/2026, đồng thời bãi bỏ một số nội dung công bố trước đó tại Quyết định số 2304/QĐ-BNNMT ban hành năm 2025.
Theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP, việc cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Tiếp cận thông tin và Thông tư số 56/2024/TT-BTC về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí khai thác, sử dụng tài liệu đất đai từ Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai.
Bên cạnh đó, một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Thông tư 22/2026/TT-BNNMT là việc đẩy mạnh phân cấp cho địa phương trong nhiều lĩnh vực quản lý chuyên ngành, đặc biệt là hoạt động kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu.
Theo quy định mới, 2 thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt sẽ được chuyển giao từ cơ quan chuyên ngành thuộc Bộ về cho địa phương thực hiện. Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ là người giao hoặc chỉ định cơ quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra. Như vậy, các đơn vị chuyên ngành trước đây thuộc Bộ NN&PTNN như Cục Thú y và Cục Bảo vệ thực vật sẽ không còn trực tiếp thực hiện hoạt động kiểm tra chuyên ngành trước thông quan đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc diện kiểm tra an toàn thực phẩm.
Dù được phân cấp về địa phương, hoạt động kiểm tra vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị định số 15/2018/NĐ-CP nhằm bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ trong công tác quản lý nhà nước.
Ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho biết, việc phân cấp này đã được Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ từ trước. Tuy nhiên, để tránh nguy cơ ùn tắc thủ tục cũng như tạo điều kiện cho các địa phương chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 thay vì áp dụng cùng thời điểm có hiệu lực chung của Thông tư là 19/5/2026.
Thông tư sửa đổi một số nội dung của Thông tư 11/2026/TT-BNNMT theo hướng tăng thẩm quyền cho chính quyền địa phương trong quản lý tín chỉ carbon. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được giao quyền hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện khi chủ tài khoản có nhu cầu. Hồ sơ có thể được nộp trực tiếp, qua đường bưu chính hoặc trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh điện tử quốc gia. Trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện hủy đăng ký tín chỉ carbon trên hệ thống đăng ký quốc gia và thông báo kết quả cho chủ tài khoản.
Trường hợp số lượng tín chỉ đề nghị hủy vượt quá số dư hiện có, cơ quan chức năng sẽ từ chối giải quyết và nêu rõ lý do nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quản lý và giao dịch tín chỉ carbon.
Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon ngoài hệ thống giao dịch. Theo quy định mới, cơ quan tiếp nhận chỉ xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và không chịu trách nhiệm đối với các tranh chấp, vi phạm hoặc thiệt hại phát sinh trước và sau thời điểm nộp hồ sơ.
Có thể nói, việc tăng cường phân cấp cho địa phương là xu hướng phù hợp trong bối cảnh yêu cầu cải cách hành chính và phát triển kinh tế xanh ngày càng cao. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong giải quyết công việc, phục vụ người dân và doanh nghiệp nhanh chóng, hiệu quả hơn.
Trong tháng 5/2026, Bộ NN&MT đã xử lý 75.348 hồ sơ TTHC, tỉ lệ trả kết quả trước hạn và đúng hạn đạt 99,99%. Bộ đã tiếp nhận tổng số 80.131 hồ sơ TTHC. Trong đó, 15.425 hồ sơ chuyển tiếp từ tháng 4 và 64.706 hồ sơ tiếp nhận mới. Trong số hồ sơ tiếp nhận mới, có 41.796 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, còn lại 22.910 hồ sơ tiếp nhận qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp. Trong đó, chỉ có 7 hồ sơ trả quá hạn, chiếm 0,01%. Hiện còn 4.783 hồ sơ đang tiếp tục giải quyết.
Tỉ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết TTHC đạt 25,95%; tỉ lệ cấp kết quả điện tử đạt 28,11%; tỉ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu số hóa đạt 35,38%; số TTHC được cắt giảm, đơn giản hóa là 151 thủ tục, gồm 81 thủ tục cắt giảm và 70 thủ tục đơn giản hóa. Việc cắt giảm này giúp giảm khoảng 2.239 ngày thời gian giải quyết TTHC, tương đương 13,43%. Chi phí tuân thủ được cắt giảm thêm khoảng 202 tỉ đồng, đạt 2,08%.
Tính cả kết quả cắt giảm năm 2025 và đợt cắt giảm lần này, tổng thời gian giải quyết TTHC đã được cắt giảm là 8.987 ngày, đạt 53,39%; tổng chi phí tuân thủ TTHC đã cắt giảm là 5.310 tỉ đồng, đạt 54,73% so với năm 2024.
Về phân quyền, phân cấp TTHC, số TTHC cấp Bộ trước khi thực thi phương án là 267 thủ tục; sau khi thực thi còn 148 thủ tục, tương đương 26,67% tổng số TTHC thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Trong tháng 6/2026, Bộ NN&MT sẽ tiếp tục hoàn thiện việc ban hành, công bố, công khai các văn bản và TTHC liên quan sau khi nghị quyết, thông tư có hiệu lực; đồng thời, hướng dẫn địa phương thực hiện các thủ tục đã được phân quyền, phân cấp, bảo đảm không phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc cách hiểu không thống nhất.
Bên cạnh quyết liệt cắt giảm, bãi bỏ TTHC, nhằm tiếp tục đẩy mạnh việc chấn chỉnh công tác quản lý, sử dụng đất đai, Bộ NN&MT sẽ đăng tải công khai các thông tin vi phạm và khắc phục vi phạm đất đai nhằm bảo đảm công khai, minh bạch trong quản lý đất đai.
Bộ NN&MT đã có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc đăng công khai thông tin vi phạm, khắc phục vi phạm pháp luật đất đai và các văn bản quy định trình tự, TTHC về đất đai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ theo quy định.
Về nội dung này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Luật Đất đai năm 2024. Trong đó, khoản 3 Điều 13 và khoản 2 Điều 15 của Nghị định quy định UBND cấp tỉnh phải đăng công khai thông tin vi phạm, khắc phục vi phạm pháp luật đất đai và các văn bản quy định trình tự, TTHC về đất đai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ NN&MT.
Cụ thể, khoản 3 Điều 13 quy định rõ việc công khai về thông tin vi phạm và công khai việc khắc phục vi phạm pháp luật đất đai đối với trường hợp vi phạm quy định tại Điều 81 của Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Theo yêu cầu, các nội dung công khai, bao gồm: Người sử dụng đất vi phạm, địa chỉ đất vì phạm, hành vi vi phạm, diện tích đất vi phạm, văn bản của cơ quan, người có thẩm quyền đã xử lý hành vi vi phạm. Đối với trường hợp công khai việc khắc phục vi phạm pháp luật đất đai thì phải có văn bản chứng minh đã khắc phục xong hành vi vi phạm.
Nghị định số 49/2026/NĐ-CP nêu rõ trong thời gian không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày có văn bản phát hiện hành vi vi phạm, văn bản chứng minh đã khắc phục xong hành vi vi phạm thì cơ quan, người có thẩm quyền xử lý vi phạm có trách nhiệm lập danh sách, nội dung thông tin các trường hợp vi phạm và khắc phục vi phạm quy định gửi về UBND cấp tỉnh để công khai. Trong thời gian không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được danh sách, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND tỉnh và được kết nối, đồng bộ với Cổng thông tin điện tử Bộ NN&MT; cập nhật trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.